ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Εφημερίδα ή απορρυπαντικό;

Νέος εκδότης. Ο Άρθουρ Σουλτσμπέργκερ ο Νεώτερος κρατάει ένα φύλλο της «νέας» «Νιου Γιορκ Τάιμς», με έγχρωμες φωτογραφίες στην πρώτη σελίδα

Η πτώση των κυκλοφοριών είναι γενική. Η κάθε εφημερίδα, όμως, δίνει σ’ αυτό το
φαινόμενο τη δική της απάντηση.

Η «ΝΙΟΥ Γιορκ Τάιμς» δεν μπορεί πλέον να αποκαλείται Κυρία στα Γκρίζα. Την
περασμένη Πέμπτη, για πρώτη φορά στην ιστορία της, δύο έγχρωμες φωτογραφίες
κοσμούσαν την πρώτη της σελίδα: τυχεροί ήταν ο Τόνυ Φερνάντες, παίκτης του
μπέιζμπολ στην ομάδα του Κλήβελαντ, και η υπουργός Δικαιοσύνης Τζάνετ Ρίνο.
Ήταν το αποκορύφωμα μιας σειράς καινοτομιών που εντάσσονται στη σημαντικότερη
εκστρατεία ανανέωσης της εφημερίδας από τα τέλη της δεκαετίας του ’70 και
περιλαμβάνουν ενίσχυση της ειδησεογραφίας, καθώς και των τμημάτων που αφορούν
τις τέχνες, τον αθλητισμό, τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, τις κοινωνικές
τάσεις και τον τρόπο ζωής.

Η ανανέωση ξεκίνησε από την κορυφή. Ύστερα από 34 χρόνια στο τιμόνι της
εφημερίδας, ο εκδότης Άρθουρ Σουλτσμπέργκερ ο Πρεσβύτερος παρέδωσε τα ηνία
στον 46χρονο γιο του. Ο τελευταίος, πρώην ανταποκριτής στο Λονδίνο και στην
Ουάσιγκτον, υπόσχεται «εξανθρωπισμό» των εσωτερικών σχέσεων και ενθάρρυνση του
διαλόγου και της κριτικής. Κατά τα άλλα, η εφημερίδα διατηρεί την αυστηρότητα
του ύφους της, ενώ συνεχίζει να αδιαφορεί για τον τρόπο με τον οποίο τα άλλα
μέσα καλύπτουν την επικαιρότητα. Σχολιάζοντας για παράδειγμα τον θόρυβο που
ξεσήκωσε ο θάνατος της Νταϊάνας, ο διευθυντής Τζόζεφ Λέλυβελντ είπε στο
περιοδικό ΤΙΜΕ ότι η εφημερίδα του έπρεπε να δώσει λιγότερη βαρύτητα στο ζήτημα…

Με τις αλλαγές αυτές η εφημερίδα ελπίζει να ανακόψει την πτώση της κυκλοφορίας
της, που αναμένεται να φτάσει φέτος το 4,2% για το καθημερινό φύλλο (με τιράζ
1.090.000 φύλλα) και το 5,8% για το κυριακάτικο (1.670.000 φύλλα). «Σ’ έναν
κόσμο όπου, χάρις στο Internet, την τηλεόραση και τις νέες τεχνολογίες, οι
ειδήσεις πληθαίνουν και η πρόσβαση σ’ αυτές είναι ευκολότερη», λέει ο νέος
εκδότης, «για να είσαι ανταγωνιστικός πρέπει να παράγεις ­ και να πουλάς
ακριβά ­ πληροφορίες πιο σύνθετες από τις συνηθισμένες». Ανάλογες απαντήσεις
στην κρίση δίνουν η «USA Today» και τοπικά φύλλα όπως η «Νιούζντεη» και η
«Σαιντ Πέτερσμπουργκ Τάιμς», που αποφάσισαν να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στην
ερευνητική δημοσιογραφία.

Η «Ουάσιγκτον Ποστ», που προσπαθεί να αντισταθεί κρατώντας χαμηλά την τιμή
της, και η «Λος Άντζελες Τάιμς» βρίσκονται στο άλλο άκρο. Στηριζόμενος στην
αρχή ότι η πώληση μιας εφημερίδας δεν διαφέρει από την πώληση ενός
απορρυπαντικού ή ενός κουτιού κορν φλέικς, ο νέος εκδότης της ΛΑΤ (και πρώην
διευθυντής εταιρείας δημητριακών) Μαρκ Ουίλες ζήτησε από τους διευθυντές των
τμημάτων να συνεργάζονται στενότερα με τους αντιπροσώπους του επιχειρηματικού
και διαφημιστικού κόσμου ώστε να προσελκυστούν νέοι αναγνώστες και η
κυκλοφορία να αυξηθεί από 1 σε 1,5 εκατομμύριο φύλλα. Καταγγέλλοντας αυτή την
προσπάθεια εμπορευματοποίησης της εφημερίδας, μια σειρά στελεχών υπέβαλαν ήδη
τις παραιτήσεις τους.

Ποια προσέγγιση θα επιβραβευτεί: η δημοσιογραφική ή η εμπορική; Η απάντηση θα
έχει ασφαλώς γενικότερες επιπτώσεις.