Η τακτική της πίεσης

Ο Επανιδρυτής. «Αυστηρώς για ένα χρόνο!»

Η πολιτική θύελλα που συγκλόνισε τις τελευταίες μέρες την Ιταλία και έληξε με
τον πιο απροσδόκητο τρόπο, προβλημάτισε σοβαρά τους αναλυτές, που για κάμποσα
24ωρα, αναρωτιόνταν ποιος τελικά είχε νικήσει.

Ο ΡΟΜΑΝΟ ΠΡΟΝΤΙ και ο κεντροαριστερός συνασπισμός της Ελιάς, που διατηρούν την εξουσία;

Ή ο Φάουστο Μπερτινότι και η Κομμουνιστική Επανίδρυσή του, που έφεραν τα πάνω
κάτω κι ύστερα ξανά πάνω;

Αλλά και στις ίδιες αυτές τις δύο πλευρές, την κυβέρνηση και τους κομμουνιστές
συμμάχους της, υπάρχει αμφιβολία στην καθεμιά για το αν νίκησε ή έχασε. Το
μόνο βέβαιο είναι ότι μεσ’ από την ιταλική εκδοχή του, ο ευρωπαϊκός
κομμουνισμός ανακαλύπτει ­ οκτώ χρόνια μετά την πτώση του Τείχους του
Βερολίνου ­ μια νέα μορφή αγώνα, που δεν είναι πια ούτε η επανάσταση ούτε η
τακτική της ρήξης, ούτε ακόμη η μέθοδος του εισοδισμού, με συμμετοχή δηλαδή σε
ένα πολιτικό σχήμα, ώστε κάποια στιγμή, αν χρειαστεί, να το ανατρέψει εκ των έσω.

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΜΠΕΡΤΙΝΟΤΙ

Η οδός που επέλεξε ο Μπερτινότι δεν περιέχει συμμετοχή, αλλά μόνο ­ εκ των έξω
­ συνεργασία και αυτή ανάλογα με τις περιστάσεις. Του αφήνει αδιάκοπα ελεύθερο
το πεδίο για αυτοτελείς κινήσεις, αλλά και για στενό έλεγχο της πλειοψηφίας.

Είναι, πολύ απλά, η «στρατηγική της πίεσης».

«Πιστεύω ­ είπε ο Μπερτινότι στην τελευταία μεγάλη συνέντευξή του στην
«Ουνιτά», αυτή τη βδομάδα ­ ότι δεν υπάρχει μία Αριστερά, αλλά δύο. Γι’ αυτό
και ο διπολισμός στην πολιτική ζωή δεν είναι ουσιαστικά εφικτός».

Ο λεπτοκαμωμένος αυτός αντάρτης που μιλά πάντοτε με σύνθετη φρασεολογία και
αδυνατεί να προσφέρει το «ρ», αποδείχθηκε επιδέξιος στην τακτική που
κατέστρωσε, όσο και αν τα κέρδη του είναι αμφίβολα. Για τη μεθοδολογία του λέει:

«Δεν μας ενδιαφέρουν οι μικροσυγκρούσεις. Επιλέξαμε, αντίθετα, τη “χοντρή”
σύγκρουση. Διότι αυτό που επιδιώκαμε δεν ήταν να αμαυρώσουμε την εικόνα της
κυβέρνησης, αλλά να την κάνουμε ν’ αλλάξει συνολικά θέσεις».

«ΔΙΚΗ ΤΟΥ» ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

Ο Μπερτινότι ήξερε ότι δεν θα μπορούσε να τραβήξει υπερβολικά το σκοινί. Το
τράβηξε όμως όσο ήταν δυνατόν, χωρίς να υποστούν βλάβη ο ίδιος και το κόμμα του.

«Αυτή την κυβέρνηση, είτε είναι καλή είτε είναι κακή, ο λαός την είχε βιώσει
ως τώρα ως τη “δική του” κυβέρνηση. Όπως λένε οι Άγγλοι “right or wrong, it is
my country”».

Μετά τις πολιτικές περιπέτειες δεκαετιών, υπήρχε επιτέλους ένας πρωθυπουργός
και ένα Υπουργικό Συμβούλιο, βγαλμένοι όλοι από την παράταξη που από το τέλος
του πολέμου είχε μείνει «στην άκρη»: όχι, βέβαια, έξω από το πολιτικό τοπίο ή
από τη διοίκηση, αλλά πάντοτε έξω από τα ψηλά κέντρα των αποφάσεων, πέρα από
την κορυφή της ηγετικής πυραμίδας.

Ο Μπερτινότι δεν θα ομολογήσει ποτέ αν σχεδίαζε να φθάσει στο σημείο της
πλήρους ανατροπής, σε περίπτωση που ο Πρόντι δεν θα έκανε μερικές υποχωρήσεις.

Θεώρησε, όμως, αρκετό, λέει τώρα ­ κατόπιν εορτής ­ το ότι η Ελιά,
υποκύπτοντας στην αφόρητη «στρατηγική πίεσης» που της άσκησε, δέχθηκε τελικά
να υπογράψει μαζί του (διά του υπουργού Προεδρίας Ενρίκο Μικέλι) τη συμφωνία
για το 35ωρο. «Αυτό έκρινε την όλη υπόθεση. Μόλις ορίστηκε και η ημερομηνία,
1η Ιανουαρίου του 2001, αποφασίσαμε να αποσύρουμε τις αντιρρήσεις μας».

ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΥΠΟΣΧΕΣΕΙΣ

Δόθηκαν, φυσικά, και άλλες υποσχέσεις από τον Πρόντι και τον υπουργό
Οικονομικών, Τσιάμπι: για τη μέγιστη δυνατή διασφάλιση των συντάξεων, για την
πρόνοια, για δίωξη των φοροφυγάδων.

Αλλά για τον Φάουστο το πιο σημαντικό ήταν το 35ωρο. Οι λεπτομέρειες, οι όροι,
η βασιμότητα των υποσχέσεων που δόθηκαν, όλα φυσικά παραμένουν μετέωρα.

Εξ ου και η δυσπιστία της ιταλικής ΓΣΕ, που αρνήθηκε να στηρίξει τον
Μπερτινότι ως το τέλος και τον αντιμετώπισε περίπου ως Δον Κιχώτη. Εξ ου και
τα καυστικά σχόλια πολλών εφημερίδων (σελ. 46).

Αλλά μετέωρη κρατεί τη σπάθη του και ο Επανιδρυτής. «Η συμφωνία στήριξης είναι
για ένα χρόνο», λέει κοφτά, όταν τον ρωτούν τι σκέφτεται να κάνει στο μέλλον.
Η μάχη αρχίζει πάντα.

ΗΤΑΝ ΕΝΑ παγωμένο πρωί του Γενάρη του 1991, τότε που γεννήθηκε στο Ρίμινι, έξω
από τη Ρώμη, ύστερα από ένα θυελλώδες συνέδριο, το Δημοκρατικό Κόμμα της
Αριστεράς, με πρώτο αρχηγό τον Ακίλε Οκέτο. Η μεταμόρφωση του ιταλικού ΚΚ σε
ΔΚΑ δεν κατάφερε να συγκρατήσει στους κόλπους του όλες του τις τάσεις.

Ένα χρόνο αργότερα, με την οργισμένη έξοδο των αδιάλλακτων, που δεν ανέχονταν
τις αναπτυσσόμενες «σοσιαλδημοκρατικές» τάσεις και με τη συνδρομή
ακροαριστερών, τροτσκιστών, μελών της Προλεταριακής Δημοκρατίας και μαρξιστών
– λενινιστών, διαμορφώθηκε ο πρώτος πυρήνας της Κομμουνιστικής Επανίδρυσης.

Ιστορικά στελέχη όπως ο Πιέτρο Ινγκράο έπαιρναν ήδη αποστάσεις από το ΔΚΑ, ενώ
το 1993 έφυγε και ο Μπερτινότι για να γίνει γραμματέας της Επανίδρυσης, με
πρόεδρο (αλλά ουσιαστικά υπαρχηγό του) τον παλιό σταλινικό Αρμάντο Κοσούτα.

Μικρό και πιο γεροδεμένο από το ΔΚΑ, το νέο ΚΚ άρχισε εν τούτοις γρήγορα να
δοκιμάζεται και αυτό από εσωτερικές αντιθέσεις και δεν λείπουν οι μίνι φράξιες
και οι αυτομολίες. Ο διχασμός κυνηγά την Αριστερά ακόμα και διχασμένη.