ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Προτεραιότητα στην ανάπτυξη

Εδώ και μία εικοσαετία οικονομολόγοι και κοινωνιολόγοι, κυρίως Αμερικανοί,
μιλάνε με θαυμασμό για τις οικονομίες της Άπω Ανατολής και γράφουν ότι ο
καπιταλισμός, που γερνά και μαραζώνει στην Ευρώπη, αναγεννάται στο Pacific
Basin. Με βάση τους ψυχρούς αριθμούς δεν έχουν άδικο.

Στην πρόσφατη σύνοδο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Διεθνούς
Τράπεζας στο Χονγκ Κονγκ δόθηκαν στοιχεία από τα οποία προκύπτει σαφώς ότι
στην πρωτοπορία μιας φρενήρους οικονομικής ανάπτυξης παραμένουν για τρίτη κατά
σειρά δεκαετία οι χώρες της Άπω Ανατολής.

Η μεγάλη δύναμη στην περιοχή παραμένει βέβαια η Ιαπωνία, ήδη όμως δείχνουν τα
νύχια τους οι λεγόμενες τέσσερις «τίγρεις», δηλαδή το Χονγκ Κονγκ, η Νότιος
Κορέα, η Σιγκαπούρη και η Ταϊβάν. Σε αυτές πρέπει να προστεθεί και μια δεύτερη
ομάδα χωρών με θυελλώδη εκβιομηχάνιση όπως η Ινδονησία, η Μαλαισία και η
Ταϊλάνδη και φυσικά η Λαϊκή Κίνα, η οποία θα είναι ο μεγάλος πρωταγωνιστής των
οικονομικών εξελίξεων στις επόμενες δεκαετίες με στόχο να αναδειχθεί στον
μεγαλύτερο παραγωγό αγαθών και υπηρεσιών μέχρι το 2030.

Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία αυτά, το κατά κεφαλήν εισόδημα σε δολάρια αξίας
1995 ήταν στο Χονγκ Κονγκ 4.843 το 1965 και 26.334 το 1995 (αύξηση 5,4 φορές),
στη Σιγκαπούρη 2.678 δολ. το 1965 και 23.350 το 1995 (αύξηση 8,7 φορές), στην
Ταϊβάν 2.324 και 15.191 αντιστοίχως (αύξηση 6,5 φορές), στη Ν. Κορέα 1.528 και
13.269 δολ. αντίστοιχα (αύξηση 8,6 φορές), στη Μαλαισία 2.271 δολ. το 1965 και
9.458 το 1995 (αύξηση 4,7 φορές), στην Ταϊλάνδη 1.570 και 6.723 αντίστοιχα
(αύξηση 4,2 φορές), στην Ινδονησία 817 και 3.346 αντίστοιχα (αύξηση 4 φορές)
και, τέλος, στην Κίνα με κατά κεφαλήν εισόδημα 771 δολ. το 1965 και 2.749 δολ.
το 1996 (αύξηση 3,5 φορές).

Πρόκειται δηλαδή για μια θυελλώδη ανάπτυξη που έφερε αυτές τις πιο
υπανάπτυκτες χώρες, μέσα σε μια 30ετία, στις πρώτες θέσεις της παγκόσμιας
ανάπτυξης. Και βεβαίως, η απουσία δημοκρατικών θεσμών έχει ως αποτέλεσμα η
διανομή του παραγόμενου πλούτου να γίνεται σε άνιση κλίμακα και τη μερίδα του
λέοντος να την καρπούνται μια ντόπια βιομηχανική φεουδαρχία και οι ξένες
πολυεθνικές, όμως η ταχεία αυτή ανάπτυξη παρασύρει όλο σχεδόν τον πληθυσμό, το
βιοτικό επίπεδο του οποίου βελτιώνεται.

Σύμφωνα με τις στατιστικές της Διεθνούς Τράπεζας, το 1975 υπήρχαν στις χώρες
της Ανατολικής Ασίας 716 εκατομμύρια φτωχοί, ενώ ο αριθμός τους έπεσε σχεδόν
στο μισό το 1995.

Το συμπέρασμα που βγαίνει είναι ότι η οικονομική ανάπτυξη έχει από μόνη της
μια τρομακτική δύναμη και ακόμη και μέσα σε αυταρχικές κοινωνίες δρα
βελτιωτικά για όλο σχεδόν τον πληθυσμό, με κυριότερους δείκτες την αύξηση των
ατομικών εισοδημάτων, την επιμήκυνση του ορίου ζωής, τη μείωση της παιδικής
θνησιμότητας και τον περιορισμό του αναλφαβητισμού.

Όταν η ανάπτυξη οδηγεί σε τέτοιες θεαματικές αλλαγές σε καθυστερημένες
κοινωνίες, αντιλαμβάνεται ο αναγνώστης πόσο πιο ουσιαστική θα ήταν η μεταβολή
αυτή αν συνέβαινε σε κράτη με ισχυρή δημοκρατική υποδομή, με συνδικαλισμό
υπεύθυνο και με θεσμούς, που θα εξασφάλιζαν τη διαφάνεια και θα στήριζαν την
κοινωνική συνοχή.

Ακριβώς για τον λόγο αυτό πολιτικοί και οικονομολόγοι στην Ευρώπη και στην
Αμερική που αξιολογούν το οικονομικό «θαύμα» της Ασίας, υπογραμμίζοντας τις
θετικές του πλευρές, αλλά και αποκαλύπτοντας τις αδικίες και σκληρότητές του,
συμπίπτουν στην εκτίμηση ότι εάν ο παλαιός κόσμος των ανεπτυγμένων χωρών δεν
ξαναβρεί την αναπτυξιακή του ορμή, θα ξεπερασθεί από τον νεοκαπιταλισμό της Ασίας.

Ο δικός μας υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ο κ. Γιάννος
Παπαντωνίου, που παρακολούθησε τις εργασίες της συνόδου του Δ.Ν.Τ. και της
Δ.Τ., ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο στη θέση ότι η καλύτερη και
αποτελεσματικότερη κοινωνική πολιτική είναι η ανάπτυξη. Διότι εάν η Ελλάδα
επιτύχει ­ όπως ελπίζεται ­ την προσεχή δεκαετία ρυθμούς ανάπτυξης γύρω στο
10%, τότε θα έχουν σχηματισθεί τα αποθεματικά κεφάλαια που θα χρηματοδοτήσουν
άνετα τα πιο τολμηρά κοινωνικά προγράμματα.