Η Ινδοκίνα δεν είναι μακριά…

Τα αποτελέσματα της μεγάλης καταστροφής, που εξακολουθεί να πλήττει την
Ινδονησία, δεν φαίνεται να «απειλούν» άμεσα την Ελλάδα. Ωστόσο, όταν οι
μεγάλες πυρκαγιές θα έχουν κατασβεστεί το τοπίο θα έχει αλλάξει δραματικά, με
μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στο κλίμα πολλών περιοχών του πλανήτη, αλλά και στην
οικολογική ισορροπία της ευρύτερης περιοχής της Νοτιοανατολικής Ασίας.

Ο ΠΥΚΝΟΣ καπνός από τα περίπου 4.800.000 στρέμματα τροπικού δάσους που έχουν
αποτεφρωθεί ευθύνεται για τις επερχόμενες μεταβολές τόσο στο κλίμα όσο και στο περιβάλλον.

Σε ό,τι αφορά το κλίμα, οι πρώτες αλλαγές έχουν ήδη γίνει αισθητές στην
Ινδονησία και τις γύρω χώρες. Το στρώμα καπνού που τις έχει σκεπάσει,
εμποδίζει την ηλιακή ακτινοβολία να φθάσει στο έδαφος προκαλώντας έτσι μια
μικρή μείωση της θερμοκρασίας. Ταυτόχρονα όμως δεν αφήνει την ακτινοβολία του
εδάφους να φθάσει στο διάστημα, γεγονός που έχει ως επακόλουθο την αύξηση της θερμοκρασίας.

«Δεν είναι σίγουρο ακόμη ποιο από τα δύο φαινόμενα είναι πιο ισχυρό, όμως απ’
ό,τι φαίνεται η ακτινοβολία που δεν φθάνει στο έδαφος είναι μεγαλύτερη από
αυτήν που δεν διαφεύγει προς το διάστημα. Κι αυτό βέβαια ισχύει όσο καιρό
παραμένει το στρώμα του καπνού», εξηγεί ο κλιματολόγος κ. Χρήστος Ρεπαπής.

Προς το παρόν, πάντως, εκτιμάται ότι οι καιρικές συνθήκες της Ελλάδας δεν
πρόκειται να επηρεαστούν στο άμεσο μέλλον. Αφού το στρώμα καπνού, που καλύπτει
μια έκταση μεγαλύτερη των πέντε εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων,
βρίσκεται σε ύψος μόλις δύο χιλιομέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Πράγμα
που σημαίνει ότι θα «ξεπλυθεί» με τις πρώτες δυνατές βροχές. «Για να
μεταφερθεί σε μακρινές από την Ινδονησία περιοχές, θα πρέπει να ανέβει στη
στρατόσφαιρα, δηλαδή στα 10 χιλιόμετρα, όπως είχε συμβεί με την στάχτη από το
ηφαίστειο Πινατούμπο των Φιλιππίνων», σύμφωνα με τον επίκουρο καθηγητή στο
Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας στο ΑΠΘ κ. Άλκη Μπάη.

Οι επιπτώσεις από τον πύρινο εφιάλτη θα έχουν άμεσο αντίκτυπο στο οικοσύστημα
της νοτιοανατολικής Ασίας. Μια πρώτη εικόνα παραθέτει ο κ. Γιάννης Ζιώμας,
αναπληρωτής καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο: «Γειτονικές περιοχές
ενδεχομένως να γνωρίσουν την όξινη βροχή. Καθώς το διοξείδιο του θείου που
εμπεριέχεται στο νέφος του καπνού, έρχεται σε επαφή με τη βροχή που συναντά
στο δρόμο του και μετατρέπεται σε Θειικό οξύ». Ο κ. Ζιώμας αναφέρεται και στον
τόπο όπου έχουν προκληθεί οι πυρκαγιές και μιλά για δυσκολίες ως προς τη
διαδικασία της φυσικής αναδάσωσης, «η οποία είναι πολύ σημαντική για τη
διατήρηση του ισοζυγίου του νερού στον πλανήτη. Οι δυσκολίες που συναντά η
διαδικασία αυτή έγκειται στο ότι ο άνθρακας που υπάρχει στο έδαφος της
περιοχής και που προέρχεται από παλαιότερα ­ φυσικώς ­ κατεστραμμένα δάση,
έχει απολεσθεί και μαζί του οι σπόροι από όπου θα γεννιόντουσαν τα νέα δέντρα».

Τα τροπικά δάση της περιοχής, όπως συμβαίνει και με εκείνα της Αφρικής και του
Αμαζονίου, έχουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση του ισοζυγίου του νερού της Γης.
Αποτελούν ρυθμιστικό παράγοντα για την συγκέντρωσή του, τον εμπλουτισμό του
υδροφόρου ορίζοντα, την εξάτμιση και την εκδήλωση των βροχοπτώσεων.

«Γίνεται κατανοητό», επισημαίνει από την πλευρά του ο καθηγητής Δασικής
Πολιτικής στο Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλοντος του ΑΠΘ κ. Τάσος
Παπασταύρου, «πως εξαιτίας αυτής της κατάστασης, οι παρενέργειες που
καταγράφονται ­ π.χ. διάβρωση εδάφους, προσχώσεις ­ δεν αντανακλούν επιπτώσεις
απλώς προς την χλωρίδα ή το έδαφος, αλλά και στο κλίμα της περιοχής».