Λιμουζίνες, ποδήλατα και καρότσες

Η Τζόσαν Σάο Μινγκ κοίταξε μακριά, πέρα από το παρατηρητήριο που βρίσκεται στα
215 μέτρα του πύργου ­ συνολικού ύψους 414 μέτρων ­ της Τιανζίν, μιας πόλης 6
εκατομμυρίων κατοίκων και ψιθύρισε: «Πόσο μικροί φαίνονται οι άνθρωποι, αλλά
και πόσο απέραντη δείχνει η Κίνα στην οποία θέλουν οι άνθρωποι να χτίσουν άλλο
ένα… Σινικό Τείχος, όπως είπε και ο εθνικός μας ποιητής Τιαν Χουάν».

Παντού ουρανοξύστες. Τα σύγχρονα κτίρια έχουν πάνω από… 40 ορόφους!

ΒΕΒΑΙΩΣ, ο Τιαν Χουάν έκανε λόγο για «νέο Σινικό Τείχος», αλλά και για την
ανάγκη «να προχωράμε, όλο να προχωράμε, αρνούμενοι να είμαστε σκλάβοι», το
1935, όταν οι Ιάπωνες είχαν καταλάβει τμήμα της Βορειοανατολικής Κίνας.

Το ποίημα έγινε τραγούδι από τον Νι Ερ και αργότερα, το ’49, όταν επικράτησε η
επανάσταση, έγινε ο εθνικός ύμνος της Κίνας.

Πέρασαν πέντε δεκαετίες, αλλά η Κίνα όμως συνεχίζει ­ με διαφορετικές
ταχύτητες ­ τη μεγάλη πορεία… Μια πορεία που μόνον στον παλιό μεγάλο
σιδηροδρομικό σταθμό της Καντόνας μπορείς να «οσφρανθείς». Εκεί, όπου χιλιάδες
φτωχοί από την επαρχία αναζητούν δουλειά και άλλες τόσες χιλιάδες είναι
έτοιμοι να τους νοικιάσουν μια γωνιά στο σπίτι τους, για να κερδίσουν χρήματα.

«Χωρίς χρήματα δεν κάνεις τίποτα», παρατηρεί ο δήμαρχος της Καντόνας Λιου
Ζινξιάνγκ. «Και ο λαός μας, που ένα μεγάλο κομμάτι του παραμένει φτωχό, τα
‘χει ανάγκη». Το χρήμα όμως έχει αποκτήσει θεϊκή μορφή για πολλούς Κινέζους,
που προσπαθούν να αντιγράψουν τους κατοίκους του Χονγκ Κονγκ και να τους ξεπεράσουν.

«Ξέρουμε ότι οι ξένοι στήνουν τα εργοστάσιά τους στην περιοχή της Σενζέν ­
σύνορα με το Χονγκ Κονγκ ­ διότι βρίσκουν φθηνά εργατικά χέρια. Κερδίζουμε
όμως και εμείς σε ξένες επενδύσεις. Και η χώρα αναπτύσσεται».

Ο Κένεθ Τσε είναι ο διευθυντής της διοίκησης του νέου λιμανιού, λίγα
χιλιόμετρα έξω από τη Σενζέν, μία πόλη που χτίσθηκε σε λίγα χρόνια από το
μηδέν και σήμερα μοιάζει με το Χονγκ Κονγκ.

«Πριν από τρία χρόνια δεν υπήρχε τίποτα. Τώρα φτιάξαμε ένα λιμάνι, σαν τον
δικό σας Πειραιά, όπου φορτώνουν και ξεφορτώνουν κοντέινερ. Εγώ ζω στο Χονγκ
Κονγκ, όπως και η Ρόζα Σιου Λάι, η συνεργάτις μου. Καθημερινά πηγαινοερχόμαστε
με το τρένο, καθοδηγώντας τα έργα που γίνονται. Η επένδυση έχει γίνει από
κονσόρτσιουμ Κινέζων του Χονγκ Κονγκ. Όπως άλλωστε γίνεται και με άλλες
επιχειρήσεις στις ραγδαία αναπτυσσόμενες περιοχές της Κίνας ­ κυρίως στα
παράλια ­ με επενδύσεις και από ξένους, Ιάπωνες, Κορεάτες, Αμερικανούς».

Τα κέρδη είναι τεράστια. «Επενδύεις χώμα και κερδίζεις χιλιάδες γουάν –
ρεμινμπί. (Ένα αμερικανικό δολάριο είναι περίπου οκτώ γουάν, ενώ μόλις πριν
από τρία χρόνια ήταν 8,5 γουάν).

«Σε μια χώρα που είχε το μισό από τον σημερινό πληθυσμό όταν νίκησε ο μεγάλος
τιμονιέρης, με 56 διαφορετικές εθνικές ομάδες, δεν είναι εύκολο να συντονίζεις
την οικονομία», παρατηρεί η Ρόζα Σιου Λάι.

«Όμως, στην Κίνα, παρά τη φρενίτιδα των ρυθμών ανάπτυξης, παρά το ότι μέσα σε
είκοσι χρόνια πενταπλασιάσθηκε το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν, όλα βρίσκονται
υπό έλεγχο. Δεν συμφωνώ με την άποψη όσων μιλάνε για μελλοντική διάσπαση της
Κίνας, σε δύο περιοχές, μία που θα έχει σχέση με τα παράλια και μία που θα
έχει σχέση με τις φτωχές περιοχές της.

Ξέρετε, κι αν ακόμη υπάρξει κρίση στη Σαγκάη που είναι ίσως το σημαντικότερο
οικονομικό κέντρο της χώρας, η Κίνα είναι τόσο αχανής που μπορεί να
απορροφήσει τους κραδασμούς.

Επίσης, δεν πιστεύω στις αναλύσεις των δυτικών που υποστηρίζουν ότι ο
Κομφούκιος βρίσκεται πίσω από το οικονομικό θαύμα της Κίνας. Γιατί τότε θα
έπρεπε να πούμε ότι ο Κομφούκιος βρίσκεται και πίσω από τη φτώχεια και τη
δυστυχία των αρχών του αιώνα. Οι διεργασίες που συντελούνται στην Κίνα είναι
πολύ βαθύτερες απ’ όσες μερικοί υποπτεύονται».

Αν περπατήσεις στους απέραντους δρόμους της Καντόνας ­ το ίδιο συμβαίνει και
πιο έντονα στο Πεκίνο ­ θα δεις μια περίεργη εικόνα: Λιμουζίνες, ποδήλατα,
καρότσες που τις σέρνουν ζώα, κλιματιζόμενα ταξί, αλλά και ταξί – φορτηγά,
νεόπλουτους που ξοδεύουν στο «Χαρντ Ροκ» 200.000 δραχμές για ένα γεύμα
τεσσάρων ανθρώπων, αλλά και χιλιάδες φτωχούς Κινέζους να τρώνε πλούσια φαγητά
από τα χαράματα, στα χιλιάδες μαγαζάκια που απλώνονται στους δρόμους.

Θα δεις ακόμη όλους τους οδηγούς ταξί να έχουν φτιάξει ­ για να προφυλάσσονται
από τους εγκληματίες, οι οποίοι πολλαπλασιάστηκαν με την οικονομική ανάπτυξη,
­ σιδηρόφρακτα κλουβιά, γύρω από τη θέση τους. Και θα συναντήσεις «φτωχούς»
υπαλλήλους, οι οποίοι πηγαίνουν στο ακριβότερο ξενοδοχείο, στον «Λευκό Κύκνο»
που «βλέπει» στον ποταμό Περλ, να ξοδεύουν όσα και οι δυτικοί τουρίστες στα
ακριβά εστιατόριά του. Μπορεί οι Κινέζοι να ενδιαφέρονται σήμερα πώς θα κάνουν
χρήματα. Να μη χάνουν ευκαιρία να καυτηριάζουν τον Μάο Τσε Τουνγκ για την
πολιτιστική επανάσταση και τα χρόνια που χάθηκαν. Όμως διαβάζουν όλοι
εφημερίδα, είναι ενημερωμένοι και ξέρουν δύο τρεις βασικές αρχές για την
εξωτερική τους πολιτική, τις οποίες και δεν διαπραγματεύονται. «Η Κίνα δεν θα
δεχθεί ποτέ την είσοδο της Ιαπωνίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Οι
σχέσεις με την Ινδία και τη Ρωσία είναι καλές και θα γίνουν καλύτερες. Και αν
σκέφτονται κάποιοι να μετατρέψουν την Ινδία σε αντίπαλη ­ οικονομικά ­ δύναμη
προς την Κίνα, αυτοί δεν πρέπει να ξεχνάνε ότι το Δελχί έχει τόσους
πονοκεφάλους με το εθνικό θέμα το Κασμίρ και το γειτονικό Πακιστάν, που δεν
προλαβαίνει να φθάσει σε ανάπτυξη άλλες χώρες.

Οι ΗΠΑ προωθούν περιφερειακά συστήματα ασφαλείας στην Ασία, ώστε να μην
καταστεί η Κίνα ισχυρή. Για παράδειγμα συνάπτουν νέες συμφωνίες με την
Ιαπωνία. Αλλά η Κίνα προωθεί σταθερά την πολιτική της ειρήνης. Και φυσικά
παρατηρεί με ανησυχία την επέκταση του ΝΑΤΟ, ίσως με μακρινό στόχο τη Ρωσία
και γιατί όχι ακόμη και την Κίνα»!

Η Κίνα είναι ένα απέραντο εργοτάξιο που όμοιό του δεν έχει δει ο κόσμος. Το
1995, η Κίνα είχε 280 δισεκατομμύρια δολάρια εξωτερικές εμπορικές ανταλλαγές,
δηλαδή 13,5 φορές περισσότερο από το 1979, παρατηρεί ο Ζιαν Τσεν, οικονομικός
σύμβουλος του διοικητή της επαρχίας Γκουαντόγκ. «Ενώ εξάγαμε βιομηχανικά
προϊόντα κάπου στο 40% του συνόλου των εξαγωγών μας το ’80, σήμερα το ποσοστό
αυτό έφθασε το 90%. Και οι Ιάπωνες, που κάποτε ήλθαν στην Κίνα ως κατακτητές,
σήμερα μιλάνε με τα καλύτερα λόγια για τις συναλλαγές τους με τη χώρα μας,
έχοντας κερδίσει την πρώτη θέση ανάμεσα στους ξένους επενδυτές, με δεύτερο
εμπορικό εταίρο, μέχρι την ενσωμάτωσή του, το Χονγκ Κονγκ». Πριν από τριάντα
χρόνια, σε πολλές χώρες του κόσμου, όταν η Κίνα δεν ήταν ακόμη μέλος του ΟΗΕ,
είχαν ιδρυθεί σύνδεσμοι κινεζικής φιλίας. Και έκαναν αγώνα για να στείλουν
κάποιους ξένους ως τουρίστες στην Κίνα. Μόνον το 1995 οι τουρίστες ξεπέρασαν
τα 46 εκατομμύρια. Και τα ξενοδοχεία της Κίνας είναι από τα πολυτελέστερα στον
κόσμο. Τόνοι το μάρμαρο και περισσή η χλιδή τους. Η Κίνα έχει αλλάξει πολύ.
Και πολύ φοβάμαι ότι σε δέκα χρόνια κανείς δεν θα την αναγνωρίζει. Ο κόσμος
της δουλεύει. Τα μαγαζιά δεν κλείνουν ακόμη και το βράδυ. Τα πολυώροφα κτίρια
κτίζονται ακόμη και υπό το φως των προβολέων. Η Κίνα είναι ένα εργοτάξιο, που
όμοιό του δεν έχει δει ο κόσμος»!