ΠΡΟΣΩΠΑ Ο Λεπέν της Νορβηγίας

Καρλ Χάγκεν. Ίσως αποδειχθεί η (δυσάρεστη) έκπληξη των σημερινών εκλογών

Επί 20 χρόνια ήταν απλώς μια γραφική φιγούρα της νορβηγικής πολιτικής· σήμερα
όμως προκαλεί φόβο μάλλον παρά χαμόγελα.

ΤΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ των εκλογών που διεξάγονται σήμερα στη Νορβηγία έχει
συγκεντρωθεί στο κατ’ ευφημισμόν Κόμμα της Προόδου του Καρλ Χάγκεν, του ηγέτη
της νορβηγικής ακροδεξιάς. Πριν από τέσσερα χρόνια είχε συγκεντρώσει 6,3% των
ψήφων, αιφνιδιάζοντας τους πάντες. Στη συνέχεια έφτασε ­ σύμφωνα με μερικές
σφυγμομετρήσεις ­ να είναι η προτίμηση ενός στους τέσσερις Νορβηγούς και οι
τελευταίες μετρήσεις του δίνουν 17%, ποσοστό αρκετό για γίνει δεύτερη δύναμη
στο Κοινοβούλιο. Διόλου άσχημα για ένα κόμμα που κάποτε οι αντίπαλοί του το
ειρωνεύονταν λέγοντας πως είναι το «φαν κλαμπ» του Χάγκεν ­ ο οποίος είχε
άλλωστε κερδίσει επάξια τον χαρακτηρισμό του γραφικού: Αν θέλετε νόμο και
τάξη, έλεγε στους Νορβηγούς, εξορίστε τους εγκληματίες στο Σβάλμπαρντ ­ ένα
έρημο νησί της Αρκτικής. Εκείνοι τότε γελούσαν, αλλά τώρα τον ψηφίζουν. Ο
Χάγκεν δεν άλλαξε. Ίσως άλλαξαν οι Νορβηγοί.

Ο Χάγκεν προτιμά τώρα να επιτίθεται σ’ αυτούς που δεν μιλούν «σωστά
νορβηγικά», όπως η μειονότητα των Σάμι (Λάπωνες), που κατά τη γνώμη του δεν
πρέπει να διδάσκονται τη γλώσσα τους με έξοδα του κράτους. Οι ξένοι στη
Νορβηγία είναι ελάχιστοι, αλλά ο Χάγκεν ανησυχεί βαθιά. «Υποστηρίζουμε μια
περιοριστική μεταναστευτική πολιτική», λέει ένας σύμβουλός του. «Υπό την
έννοια αυτή μοιάζουμε με τον Λεπέν». Παράλληλα όμως ο Χάγκεν καταφέρνει να
εμφανίζεται και ως υπερασπιστής του κράτους πρόνοιας. «Δεν χρειάζεται να
συμπεριφερόμαστε σαν να είμαστε οι φτωχότεροι της Ευρώπης όσον αφορά τις
υπηρεσίες προς τους πολίτες μας», δήλωσε τελευταία. «Πολλοί Νορβηγοί, κυρίως
οι ηλικιωμένοι, έχουν απαυδήσει να ακούν ξανά και ξανά ότι είμαστε από τις
πλουσιότερες χώρες, αλλά το υπουργείο Οικονομικών να λέει ότι πρέπει να
αποταμιεύσουμε για τους μελλοντικούς συνταξιούχους». Πράγματι, χάρη στο
πετρέλαιο, η Νορβηγία έχει ανεργία κάτω από 4% και επί τρία χρόνια εμφανίζει
πλεόνασμα στον προϋπολογισμό της· αλλά οι κυβερνώντες Εργατικοί λένε πως το
πλεόνασμα πρέπει να εξοικονομηθεί για να μπορούν να πληρωθούν οι συντάξεις στο
μέλλον, όταν δεν θα υπάρχει πια πετρέλαιο. Πολλοί Νορβηγοί θέλουν όμως
περισσότερα εδώ και τώρα, και το Κόμμα της Προόδου εμφανίζεται ως υπερασπιστής
της εργατικής τάξης και της κοινωνικής πρόνοιας…

Οι Εργατικοί αναμένεται να κερδίσουν σήμερα περίπου 37% των ψήφων, όσο και
πριν από τέσσερα χρόνια και, αν τα μικρότερα αριστερά κόμματα δεν πάνε καλά,
μπορεί το ποσοστό αυτό να μην είναι αρκετό για να σχηματίσουν κυβέρνηση. Όσο
απίθανο κι αν φαινόταν πριν από λίγους μήνες, η προοπτική να βρεθεί στην
εξουσία ο Χάγκεν δεν είναι πλέον αδιανόητη.