Υπό παρακολούθηση ο «χορός» της Νισύρου

Εδώ και ενάμιση χρόνο, το έδαφος της Νισύρου σείεται σχεδόν καθημερινά. Συχνά,
πολλές φορές την ημέρα. Δεν πρόκειται όμως για «συνηθισμένους» σεισμούς. Οι
περισσότεροι είναι μικρής ισχύος, έχουν προκαλέσει ζημιές σε λίγα σπίτια,
διαρκούν ελάχιστα και αρκετοί δεν γίνονται αισθητοί ούτε καν σε ολόκληρο το
νησί.ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ είναι πρωτόγνωρο, όχι μόνο για την περιοχή, αλλά και για
ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο, ανησυχεί τους κατοίκους και προβληματίζει τους
επιστήμονες, που το παρακολουθούν από κοντά.

Ένα από τα βασικότερα ερωτήματα, που καλούνται να απαντήσουν οι ερευνητές,
είναι αν οι σεισμοί είναι τεκτονικοί ή ηφαιστειακοί ­ μια που η εντυπωσιακή
τοπογραφία του νησιού είναι δημιούργημα ηφαιστειακών εκρήξεων ­ στοιχείο που
θα τους βοηθήσει να σχεδιάσουν τις μελλοντικές τους κινήσεις.

Αυτοί είναι οι λόγοι για τους οποίους στο τέλος Σεπτεμβρίου διοργανώνεται εκεί
μία ημερίδα από το Συμβούλιο Περιοχής Νισύρου και το Επαρχείο Κω – Νισύρου.
Στόχος της είναι να ακουστούν οι τεκμηριωμένες απόψεις των επιστημόνων που
έχουν μελετήσει τα φαινόμενα τους τελευταίους μήνες, να διαλυθούν διάφορες
φήμες που κυκλοφορούν, και να καταστρωθούν τα μέτρα πρόληψης, ανάλογα με τα
συμπεράσματα των ερευνών.

Ο κ. Γιάννης Κουλάκης, πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Μανδρακίου, εξηγεί το
σκεπτικό για τη διοργάνωση της ημερίδας: «Έχουν ακουστεί πολλά τον τελευταίο
καιρό και ο κόσμος έχει μπερδευτεί. Θέλουμε να μάθουμε από τους υπευθύνους τι
ακριβώς συμβαίνει, ώστε να βάλουμε φρένο στη φημολογία και να ξεκαθαρίσει η
κατάσταση. Απώτεροι στόχοι μας είναι να καταβληθούν αποζημιώσεις στους
ιδιοκτήτες των σπιτιών που έχουν καταστεί ακατοίκητα από τις ρωγμές, αλλά και
να εγκατασταθεί μόνιμο δίκτυο παρακολούθησης του ηφαιστείου, όπως αυτό στη Σαντορίνη».

Οι συνεχείς σεισμοί, που έχουν ισχύ 2 έως 4 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ (ο
μεγαλύτερος ήταν 5,3 Ρίχτερ και έγινε την περασμένη εβδομάδα), προβληματίζουν
τους επιστήμονες με την «επιμονή» τους. «Το παράδοξο είναι πως δεν υπάρχει
περίοδος ηρεμίας. Το ηφαίστειο είναι μία πρόσθετη ανησυχία, όμως η σεισμική
δραστηριότητα αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο», τονίζει ο κ. Γιώργος
Σταυρακάκης, διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου στο Εθνικό Αστεροσκοπείο
Αθηνών. Πέντε σύγχρονοι και πολύ ευαίσθητοι ψηφιακοί σεισμογράφοι έχουν
εγκατασταθεί στο νησί, ενώ ερευνητές από πολλούς φορείς το επισκέπτονται
συχνά. Το Πανεπιστήμιο Αθηνών πραγματοποιεί μετρήσεις για την ύπαρξη ραδονίου,
το οποίο παρουσιάζει αύξηση ­ ένα ραδιενεργό αέριο που συνδέεται με άνοδο του
υπόγειου μάγματος ­ και για τυχόν παραμορφώσεις του φλοιού της γης, ενδείξεις
κάποιας ηφαιστειακής δραστηριότητας. «Η παρακολούθηση μάς εξασφαλίζει πλήρη
εικόνα», συμπληρώνει ο κ. Σταυρακάκης.

Από την άλλη μεριά, ο κ. Στάθης Στείρος, επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου
Πατρών, υποστηρίζει ότι χρειάζεται συστηματικότερη έρευνα για να γίνει
κατανοητό το φαινόμενο. Και, βέβαια, να δημιουργηθεί μόνιμο δίκτυο
παρακολούθησης του ηφαιστείου, το οποίο είναι απαραίτητο, μπορεί να γίνει με
λίγα χρήματα και θα «θωρακίσει» την περιοχή, σύμφωνα με τον κ. Μιχάλη Φυτίκα,
πρόεδρο του Ινστιτούτου για τη Μελέτη και Παρακολούθηση του Ηφαιστείου Σαντορίνης.

Πάντως, σύμφωνα με τη μέχρι τώρα ανάλυση του Ινστιτούτου Γεωλογικών
Μεταλλευτικών Ερευνών, δεν υπάρχει κανένα σοβαρό ίχνος ηφαιστειακής
δραστηριότητας, εξηγεί ο κ. Στείρος, ενώ τίποτα δεν δείχνει ότι οι σεισμοί
είναι ηφαιστειακοί.

Ο πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας, όμως, έχει
διαφορετική άποψη: «Δεν είναι συνηθισμένοι τεκτονικοί σεισμοί. Έχουν σχέση με
την άνοδο του μάγματος, που ξεκινά σε βάθος 180 χιλιομέτρων, εκεί που λιώνει η
αφρικανική πλάκα», επισημαίνει ο κ. Δημήτρης Παπανικολάου. Στην προσπάθειά του
να ανέβει το μάγμα, δημιουργεί μικροδονήσεις. «Για αυτό και δεν μπορούμε να
πούμε με σιγουριά ότι οι πολλοί μικροί σεισμοί απελευθερώνουν μεγάλη ποσότητα
ενέργειας και εκτονώνουν την κατάσταση. Παρ’ όλο που δεν έχουμε λόγο
ανησυχίας, πρέπει να το παρακολουθούμε στενά».

Όπως άλλωστε τονίζει ο κ. Ευθύμιος Λέκκας, επίκουρος καθηγητής του
Πανεπιστημίου Αθηνών, «οι σεισμικές δονήσεις δεν είναι τίποτα άλλο παρά η
υπενθύμιση της γεωδυναμικής ζωντάνιας του χώρου, η οποία ουσιαστικά διαμόρφωσε
και το απαράμιλλο σε ομορφιά τοπίο».