«Ανήκε στους Ολύμπιους»

Από τους διαπρεπέστερους Γάλλους στοχαστές και διευθυντής ερευνών στο Εθνικό
Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) της Γαλλίας, ο Εντγκάρ Μορέν, 76 ετών
σήμερα, είχε εκδώσει το 1957 ένα δοκίμιο με τίτλο «Οι Σταρ», το οποίο ήταν
αφιερωμένο στις βεντέτες του κινηματογράφου. Παρά τα χρόνια που πέρασαν, το
σύγγραμμα αυτό δεν έχασε την επικαιρότητά του.

Ημέρες λάμψης. Η πιο κυνηγημένη από τους παπαράτσι διασημότητα της εποχής μας

Η «Λιμπερασιόν» ζήτησε από τον Γάλλο στοχαστή να αναλύσει τη σπάνιας έντασης
σχέση της Νταϊάνας με τον κόσμο, η οποία ήταν, κατά Μορέν, «μια σχέση
οικειότητας ανάμεσα σε εμάς και τον Όλυμπο».

­ Πώς εξηγείτε την παγκόσμια συγκίνηση που προκάλεσε ο θάνατος της
πριγκίπισσας της Ουαλίας;

­ Η λαίδη Ντι ανήκε σ’ εκείνους που αποκαλώ «σύγχρονους Ολύμπιους». Η
οικογένεια αυτή περιλαμβάνει τους σταρ του κινηματογράφου, τους πρίγκιπες,
τους βασιλιάδες, τις βασίλισσες, τους παρουσιαστές της τηλεόρασης, τους
πρωταθλητές των σπορ… για τους οποίους μιλούν οι εφημερίδες, όλους εκείνους
που ζουν ή μοιάζουν να ζουν μια ζωή πιο έντονη, πιο πλούσια από τους
συνηθισμένους ανθρώπους. Ανάμεσα σε μας κι αυτούς τους «Ολύμπιους» υπάρχει μια
σχέση εξαιρετικής οικειότητας. Τρεφόμαστε με τις ανώτερες ζωές τους και
προβάλλουμε πάνω τους τις προσδοκίες που δεν μπορούμε να πραγματοποιήσουμε.
Τους τρέφουμε με τις προσδοκίες μας κι εκείνοι μας τρέφουν με τη ζωή τους.

ΕΝΑ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

­ Είναι αλήθεια πως η ζωή της πριγκίπισσας της Ουαλίας ήταν έως το τέλος ένα
πραγματικό μυθιστόρημα…

­ Η λαίδη Ντι έζησε τραγικά, οδυνηρά γεγονότα, όπως έναν αποτυχημένο γάμο, ένα
διαζύγιο, έναν χωρισμό. Κάθε μία από τις δυστυχίες αυτές, τις οποίες τα μέσα
ενημέρωσης λεπτομερώς αφηγήθηκαν, αύξησε την οικειότητά μας μαζί της. Η κάλυψη
την οποία είχε οδήγησε σε μια υπερπαρουσία της. Κυρίως τον τελευταίο καιρό,
καταλήξαμε να καταναλώνουμε λαίδη Ντι σχεδόν καθημερινά. Ο Τύπος είπε τα πάντα
για την ιδιωτική ζωή της, για τα βάσανά της. Κι έπειτα ξεπέρασε τις προσωπικές
δυσκολίες της για να δείξει, τον τελευταίο καιρό, μια έγνοια για τους άλλους,
δραστηριοποιούμενη στη Βοσνία, εναντίον των ναρκών κατά προσωπικού ή υπέρ των
εγκαταλειμμένων παιδιών. Πολλά συναισθηματικά συστατικά συγκεντρώθηκαν στο
πρόσωπό της. Όσο για το τελευταίο επεισόδιο της ζωής της, προσφέρεται απολύτως
για εξιδανίκευση. Όπως σ’ ένα σινερομάντσο, ζει μια κυνηγημένη ευτυχία με τον
γιο ενός δισεκατομμυριούχου, μια μεγάλη και ωραία ιστορία αγάπης. Η οικειότητά
μας μαζί της αυξήθηκε περισσότερο και το κοινό, που σήμερα καταριέται τους
παπαράτσι, λάτρεψε τις φωτογραφίες του φιλιού, που ήταν κλεμμένες με τηλεφακό.
Μετά, σχεδόν αμέσως, έπειτα από αυτή την παροξυντική στιγμή, έρχεται ο
θάνατος… Ο θάνατος είναι πάντα ένα γεγονός που αγιοποιεί και εξιδανικεύει.
Το μυθιστόρημα της ζωής της Νταϊάνας καθένας απ’ αυτούς που το παρακολούθησαν
το έζησε εσωτερικά και ο θάνατός της τον χτύπησε στην καρδιά, εξ ου και τα
δάκρυα, το πένθος…

­ Αλλά πώς εξηγείτε ότι ο κόσμος κλαίει για τη λαίδη Ντι και όχι για τα θύματα
των σφαγών στην Αλγερία;

­ Μια σφαγή είναι φρικτή, αλλά ανώνυμη. Εδώ έχουμε να κάνουμε μ’ ένα πρόσωπο
που έχει μια υπερατομικότητα και μια υπερυποκειμενικότητα. Δεν επηρεαζόμαστε
από τους ανώνυμους θανάτους. Υπήρξαν σίγουρα φρικτά τροχαία δυστυχήματα στη
Γαλλία αυτό το Σαββατοκύριακο, αλλά, αντίθετα από τη λαίδη Ντι, οι νεκροί
αυτοί δεν έχουν πρόσωπο.

­ Πρέπει να λυπούμαστε, και μάλιστα να ανησυχούμε, γι’ αυτή τη στάση του κοινού;

­ Μπα! Ο καθένας μας ζει σε πολλά επίπεδα. Οι άνεργοι που γιορτάζουν τη νίκη
της ποδοσφαιρικής ομάδας τους δεν σημαίνει πως αδιαφορούν για την ανεργία
τους. Είμαστε όλοι τρελοί, αλλά αυτό δεν μας εμποδίζει να ζούμε ­ εκτός από
ακραίες, παθολογικές περιπτώσεις.

­ Αλλά το κοινό που αγοράζει τις σκανδαλοθηρικές εφημερίδες μπορεί να θεωρηθεί
υπεύθυνο για τον θάνατο των ειδώλων του;

­ Ο θάνατος της λαίδης Ντι οφείλεται σ’ ένα σύμπλεγμα αιτίων. Αλλά αυτό που με
εντυπωσίασε διαβάζοντας τις εφημερίδες είναι ότι οι σχολιαστές και οι
συνεντευξιαζόμενοι αναφέρουν αίτια που αλληλοαναιρούνται. Ο ένας κατηγορεί
τους παπαράτσι, ο άλλος τις εφημερίδες που τους δίνουν δουλειά, ο τρίτος το
κοινό των εφημερίδων, ο τέταρτος μιλάει για τροχαία δυστύχημα, τραγικό αλλά
συνηθισμένο, στο κάτω κάτω ο οδηγός θα μπορούσε να μην είχε πέσει πάνω στον
στύλο, και άλλοι επικαλούνται το πεπρωμένο. Κατά τα άλλα, κάθε συντεχνία
προκρίνει την υπόθεση που δεν την καθίζει στο εδώλιο…

ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΜΕΝΗ, αλλά όχι έκπληκτη από τον τραγικό θάνατο της Νταϊάνας, δηλώνει
η γνωστή Γαλλίδα ηθοποιός Κατρίν Ντενέβ, η οποία επίσης είχε κυνηγηθεί επί
χρόνια από τα «σκυλιά του πολέμου», όπως αποκαλεί τους παπαράτσι.

«Ήταν η πιο κυνηγημένη προσωπικότητα στον κόσμο. Επειδή ήταν η πιο δημοφιλής,
αλλά ταυτόχρονα και ένα δημόσιο πρόσωπο, το οποίο δεν είχε πλέον ιδιωτική ζωή.
Το ίδιο κυνηγημένη ήταν και η Τζάκυ Κέννεντυ. Εκπλήσσομαι που δεν σημειώθηκε
νωρίτερα το δυστύχημα. Έπρεπε να συμβεί ένα τέτοιο δυστύχημα για να
τελειώνουμε πια με αυτό το είδος του Τύπου», υπογράμμισε η Κατρίν Ντενέβ σε
συνέντευξή της στην εφημερίδα «Λιμπερασιόν».

«Αντιμετώπισα το ίδιο πρόβλημα από τα είκοσί μου χρόνια και έχω φοβερές
αναμνήσεις. Αλλά η δική μου περίπτωση δεν συγκρίνεται με την πίεση την οποία
υφίστατο η πριγκίπισσα. Όταν νιώθεις παγιδευμένος, χάνεις τον έλεγχο του
εαυτού σου. Θυμάμαι κάποτε που με καταδίωκαν δημοσιογράφοι, έσπασα, έβαλα την
όπισθεν και κατέστρεψα το αυτοκίνητό τους. Μία άλλη φορά, ήμουν με τα δύο
παιδιά μου όταν με στρίμωξε ένας παπαράτσι, που με κυνηγούσε μήνες. Ο άνθρωπος
που σε καταδιώκει ξέρει τα πάντα για τη ζωή σου, τη διεύθυνση του παιδιάτρου
σου, των γονιών σου, των φίλων σου. Ξέσπασα σε κλάματα. Δεν είναι μόνο η
φωτογραφία. Είναι η παρακολούθηση, ο έλεγχος.

Πριν από τρία χρόνια ακόμη, παρ’ ολίγον να γίνει ατύχημα με τους παπαράτσι
που είχαν πολιορκήσει το αυτοκίνητό μου, διακινδυνεύοντας για κάποιες
φωτογραφίες πίσω από ένα τζάμι. Όταν συζούσα με τον Μαστρογιάνι, τον πατέρα
της κόρης μου, οι Ιταλοί ήταν φοβεροί. Το 1973, αναγκάστηκα να φύγω εσπευσμένα
από την κλινική, όπου γέννησα, γιατί οι φωτογράφοι είχαν νοικιάσει δωμάτια
απέναντι από το μαιευτήριο, για να πάρουν τις πρώτες φωτογραφίες των δυο μας
με το μωρό».

ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚΔΟΤΩΝ

Η Κατρίν Ντενέβ, παρά την καταδίωξη των δημοσιογράφων, κατάφερε να
προστατεύσει την ιδιωτική της ζωής, γιατί ­ όπως τονίζει ­ «είχε έναν καλό
δικηγόρο, που κέρδισε όλες σχεδόν τις δίκες» και επειδή «δεν μπόρεσε ποτέ να
αποδεχτεί την ιδέα ότι η προσωπική της ζωή ανήκει στους βαρόνους του Τύπου, με
το πρόσχημα ότι ήταν δημόσιο πρόσωπο».

Για την πιο γνωστή ηθοποιό της Γαλλίας, οι παπαράτσι είναι «σκυλιά του
πολέμου», αλλά οι αληθινοί υπεύθυνοι, οι ένοχοι είναι οι εκδότες που λένε ότι
«αυτά θέλει ο κόσμος».

«Λάθος», υπογραμμίζει η Κατρίν Ντενέβ. «Τα ΜΜΕ, ο Τύπος και η τηλεόραση
εκμεταλλεύονται τα πιο ταπεινά ένστικτα και δημιουργούν αυτή τη ζήτηση».

Αν και παραδέχεται ότι στη Γαλλία υπάρχουν αυστηροί νόμοι για την προστασία
της ιδιωτικής ζωής, υπογραμμίζει ότι «πρέπει να προχωρήσουμε ακόμη πιο πέρα,
στην καρδιά του προβλήματος, για να εμποδίσουμε αυτή τη δημαγωγική δημοσιογραφία».

«Είναι θλιβερό να ζητάμε κατασταλτικά μέτρα όταν πρόκειται για την ελευθερία
του Τύπου. Αλλά δεν μπορούμε να αποκαλούμε αυτό Τύπο», καταλήγει η Κατρίν Ντενέβ.

ΟΙ ΠΡΙΓΚΙΠΕΣ Ουίλιαμ, 15 χρόνων, και Χάρι, 13 χρόνων, είναι οι κύριοι
κληρονόμοι της περιουσίας της μητέρας τους, μιας από τις πλουσιότερες γυναίκες
στην Βρετανία, τα περιουσιακά στοιχεία της οποίας εκτιμώνται σε 40 εκατομμύρια στερλίνες.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα του βρετανικού Τύπου, η Νταϊάνα καθιστά τα παιδιά της
κύριους κληρονόμους της περιουσίας της με διαθήκη την οποία είχε συντάξει τον
περασμένο Αύγουστο, αμέσως μετά την έκδοση του διαζυγίου της με τον πρίγκιπα
Κάρολο. Την περιουσία θα επιμελούνται διαχειριστές μέχρι την ενηλικίωση των παιδιών.

Πριν από τον θάνατό της, η εφημερίδα «Τάιμς» είχε κατατάξει την Νταϊάνα στην
916η θέση στον κατάλογο των πλουσιοτέρων ανθρώπων στην Βρετανία και εκτιμούσε
ότι η περιουσία της ανερχόταν σε 17 εκατ. στερλίνες, άλλοι όμως υπολογισμοί
την ανέβαζαν στα 40 εκατ.

Μετά τον θάνατό της, η αξία της περιουσίας της θα μειωθεί. Το Ανάκτορο του
Κένσινγκτον όπου διέμενε θα περιέλθει και πάλι στην κατοχή του οίκου των
Ουίνδσορ, όπως και τα μοναδικής ομορφιάς κοσμήματα που έλαβε από τη βασίλισσα
και τη βασιλομήτορα ως δώρα για τον αρραβώνα και τον γάμο της.

Αντίθετα, τα κοσμήματα που της χάρισε ο Κάρολος θα παραμείνουν μέρος της
κληρονομιάς που αφήνει στους γιους της.