Επικίνδυνες αγάπες

Στη θάλασσα, στο βυθό, στον αέρα, στο βουνό, τα σπορ του καλοκαιριού προκαλούν
όσους θέλουν να ξεφύγουν από την καθημερινότητα, αλλά εγκυμονούν και
κινδύνους. Επειδή λοιπόν δεν λείπουν τα ατυχήματα κάθε καλοκαίρι, οι ειδικοί
προειδοποιούν για τους κινδύνους και δίνουν βασικές συμβουλές για την ασφάλεια
όσων ασχολούνται με την ελεύθερη και την αυτόνομη κατάδυση, το ψαροντούφεκο,
τις αναρριχήσεις, τα αιωρόπτερα, τους μηχανοκίνητους αετούς και τα τζετ σκι.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, απαιτείται η παρακολούθηση κάποιας σχολής, ενώ
απαραίτητος είναι ειδικός εξοπλισμός που προφυλάσσει από ατυχήματα. Όσοι
πάντως αποφασίσουν να ασχοληθούν με κάποια από αυτές τις δραστηριότητες, καλό
είναι να μην το επιχειρήσουν μόνοι τους αλλά να συνοδεύονται από κάποιον με εμπειρία.

«ΠΑΓΚΟΣΜΙΕΣ στατιστικές αποδεικνύουν ότι η πτήση με αιωρόπτερο είναι μέχρι έξι
φορές λιγότερο επικίνδυνη από το σκι στο βουνό», λέει ο πρόεδρος της Ελληνικής
Ομοσπονδίας Αιωροπτεριστών κ. Δημήτρης Γανωτής. Και συνεχίζει: «Αυτό βέβαια
ισχύει για όσους επιδίδονται στο άθλημα, έχοντας λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα
ασφαλείας. Για τους υπόλοιπους, οι κίνδυνοι που εγκυμονούν είναι ευνόητοι».

Προκειμένου να ασχοληθεί κάποιος ακίνδυνα με τον αιωροπτερισμό, πρέπει να
παρακολουθήσει 10 μαθήματα τουλάχιστον στις ειδικές σχολές που λειτουργούν στη
χώρα μας, όπου διδάσκεται από τις βασικές αρχές χειρισμού του μέσου μέχρι
στοιχεία για το ανάγλυφο του εδάφους και γνώσεις μετεωρολογίας. Στο τέλος της
εκπαίδευσης χορηγείται πτυχίο που βεβαιώνει ότι ο αιωροπτεριστής μπορεί να
πετά στα ειδικά αεραθλητικά κέντρα, όπως εκείνο των Πλαταιών στη Βοιωτία,
χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τον εαυτό του και τους υπόλοιπους πιλότους. Στα
αεραθλητικά κέντρα, βεβαίως, υπάρχουν έμπειροι εκπαιδευτές που καθοδηγούν τους
νέους αιωροπτεριστές ακόμη και εν πτήσει με ασύρματη επικοινωνία.

Όσο για τον εξοπλισμό του επίδοξου αιωροπτεριστή, περιλαμβάνει πέρα από το
αιωρόπτερο, που στοιχίζει από 200.000 δραχμές (μεταχειρισμένο), κράνος, όργανα
όπως ταχύμετρα και υψόμετρα και ειδικά μποτάκια που προστατεύουν από
μικροτραυματισμούς. Στη χώρα μας, περίπου 2.000 άνθρωποι πετούν με αιωρόπτερο,
εκ των οποίων οι 100 σε αγωνιστικό επίπεδο, ενώ τα δύο τρία ατυχήματα που
σημειώνονται κάθε χρόνο οφείλονται κυρίως στην άγνοια και την απειρία των νέων αιωροπτεριστών.

Ανάλογες είναι οι απαιτήσεις για μια ασφαλή πτήση με μηχανοκίνητο αετό
(trike). Ο κ. Γιάννης Γελεγενίδης, από την αερολέσχη «Δαίδαλος», λέει: «Από τη
στιγμή που αποκτήσει κάποιος όλες τις αναγκαίες γνώσεις, ύστερα από εκπαίδευση
δύο μηνών, μπορεί να πετάξει με ασφάλεια. Είναι χαρακτηριστικό πως τα δύο
τελευταία χρόνια δεν είχαμε ούτε ένα ατύχημα. Στη χώρα μας, 400 άνθρωποι
ασχολούνται με το σπορ χωρίς να διατρέχουν κίνδυνο».

ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ του να τονίσει την τεράστια απόσταση που χωρίζει έναν καλά
εκπαιδευμένο αναρριχητή, που επιχειρεί ανάβαση με τον κατάλληλο εξοπλισμό, από
τον ριψοκίνδυνο νεαρό παραθεριστή που θέτει τον εαυτό του σε κίνδυνο, ο κ.
Γιάννης Κατριβάνος, μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ορειβατικών
Συλλόγων, λέει με έμφαση: «Οι ερασιτέχνες αναρριχητές του καλοκαιριού, που
κρέμονται από τα βράχια των νησιών, μπορούν να συγκριθούν μόνο με όσους κάνουν
τζόγκινγκ το Σαββατοκύριακο και θέλουν να ανταγωνιστούν τους δρομείς των 100 μέτρων».

Η αναρρίχηση είναι ένα πολύ δύσκολο σπορ και μόνο κάποιος που έχει
παρακολουθήσει μαθήματα στις ειδικές σχολές αναρρίχησης μπορεί με ασφάλεια να
το ασκήσει, προειδοποιεί ο κ. Κατριβάνος. Σε ένα πρώτο επίπεδο, απαιτούνται
περίπου 12 ημέρες για να μάθει κανείς τις βασικές αρχές αναρρίχησης σε βράχο
(τεχνική βράχου, προώθηση, ασφάλεια, ποιότητες βράχου, κ.λ.) και να του
χορηγηθεί η προβλεπόμενη άδεια που πιστοποιεί ότι είναι σε θέση να αναρριχάται
με ασφάλεια. Στη συνέχεια, ο νέος αναρριχητής συμμετέχει σε ομάδες αναρρίχησης
που οργανώνονται από τις σχολές και επιχειρεί αναβάσεις σε οργανωμένα
αναρριχητικά κέντρα όπως αυτά των Μετεώρων, του Ολύμπου, της Πάρνηθας, της
Πεντέλης, του Υμηττού, αλλά και στις διαδρομές των 200-300 μέτρων που
ανοίγονται τα τελευταία χρόνια σε πολλά νησιά, όπως για παράδειγμα στην Κάλυμνο.

Εκεί οι νέοι αναρριχητές, υπό την καθοδήγηση πάντοτε έμπειρων
εκπαιδευτών-οδηγών, εξασκούν το άθλημα χωρίς να διατρέχουν κίνδυνο. Το σπορ
απαιτεί βέβαια και τον απαραίτητο εξοπλισμό, ο οποίος περιλαμβάνει: ζώνη
ασφαλείας (μποντριέ), καταβατήρα, καραμπίνερ ασφαλείας, σφήνες, σχοινί, κράνος
και ειδικά αναρριχητικά παπούτσια. Αν και περίπου 1.000 άνθρωποι ασχολούνται
στη χώρα μας με την αναρρίχηση, τα ατυχήματα είναι ελάχιστα. Μόλις δύο έχουν
σημειωθεί τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα. «Όπως καταλαβαίνετε, κάθε
προσπάθεια αναρρίχησης που δεν πληροί τους παραπάνω όρους, είναι, χωρίς
υπερβολή, καθαρή αυτοκτονία», καταλήγει ο κ. Κατριβάνος.

ΚΑΘΕ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 4.000 τζετ σκι κυκλοφορούν στις ελληνικές θάλασσες. Οι μεγάλες
τους ταχύτητες όμως κρύβουν κινδύνους. Ο σημαντικότερος κανόνας, τον οποίο
κανείς οδηγός τζετ σκι δεν πρέπει να ξεχνά ποτέ, είναι να κρατά μία απόσταση
ασφαλείας από τις ακτές για το καλό το δικό του και των λουομένων. Βάσει των
κανονισμών που ισχύουν, η απόσταση αυτή πρέπει να είναι τουλάχιστον 200 μέτρα
από τις ακτές.

Σε γενικές γραμμές, ο χειρισμός του τζετ σκι είναι απλός και θυμίζει αυτόματη
βέσπα. Ακόμα κι ένας αρχάριος μπορεί να το δοκιμάσει.

Ένα ακόμα στοιχείο που πρέπει να προσέχουν οι οδηγοί είναι οι ταχύτητες που
αναπτύσσουν τα τζετ σκι. Σε ορισμένες σχολές, τα μηχανήματα που ενοικιάζονται
έχουν «πειραχθεί» ώστε να μην ξεπερνούν μία ορισμένη ταχύτητα για να
αποφευχθούν τα ατυχήματα. Το συχνότερο ατύχημα άλλωστε είναι η σύγκρουση δύο
τζετ σκι μεταξύ τους, κυρίως λόγω της ταχύτητάς τους. Σε καμία περίπτωση
επίσης δεν πρέπει να ανεβαίνουν περισσότεροι από έναν σε κάθε τζετ σκι, εκτός
αν αυτό είναι διθέσιο.

ΜΕ ΦΙΑΛΕΣ

ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ στην Ελλάδα εκπαιδεύονται 5.000 νέοι αυτοδύτες. Λίγοι όμως από
αυτούς συνεχίζουν τις καταδύσεις και μετά την απόκτηση πτυχίου. Οι αυτοδύτες
είναι υποχρεωμένοι να έχουν περάσει εκπαίδευση στις σχολές και να έχουν
αποκτήσει ειδική ταυτότητα. Πρέπει επίσης να καταδύονται ανά ζεύγη για
μεγαλύτερη ασφάλεια. Πριν από κάθε κατάδυση, οι δύο δύτες πρέπει να
συνεννοούνται για τα υποβρύχια σήματα επικοινωνίας που θα χρησιμοποιήσουν,
καθώς και για τον στόχο της κατάδυσης.

Ο εξοπλισμός τους περιέχει την ειδική σημαδούρα που τοποθετούν στην επιφάνεια
της θάλασσας και προειδοποιεί ότι στην περιοχή έχει γίνει κατάδυση, το
βαθύμετρο, τον πλευστήρα ρευστότητας, το αδιάβροχο ρολόι-χρονόμετρο, το
μαχαίρι και τους πίνακες με τις αντιστοιχίες βάθους και χρόνου παραμονής.

«Πρέπει επίσης να έχετε συλλέξει χρήσιμες πληροφορίες για την περιοχή
κατάδυσης, όπως η μορφολογία του βυθού, τα υποβρύχια ρεύματα, η ορατότητα
κ.λπ. Ελέγχετε ακόμα συχνά τις ενδείξεις του υπόλοιπου αέρα στις φιάλες για να
μη βρεθείτε προ εκπλήξεων», επισημαίνει ο κ. Κώστας Θωκταρίδης, επαγγελματίας δύτης.

Κάθε χρόνο, από ένα ως πέντε άτομα πεθαίνουν από τη νόσο των δυτών, εμβολή ή
«μέθη» των δυτών. Στον θάλαμο αποσυμπίεσης του Ναυτικού Νοσοκομείου
εισέρχονται κατά μέσο όρο 35 άτομα, αριθμός που πέρυσι έφθασε τους 47. Το 43%
των ασθενών ήταν ηλικίας 31-30 χρόνων και είχαν επιχειρήσει κατάδυση στα 40-50
μέτρα. Οι περισσότεροι ήταν άυπνοι και έκαναν επαναληπτικές καταδύσεις, κάτι
που απαγορεύεται αν δεν περάσει ο απαιτούμενος χρόνος ύστερα από κάθε
κατάδυση. Οι χρόνοι αυτοί φαίνονται στους ειδικούς πίνακες που χρησιμοποιούν
οι δύτες.

ΜΕ ΨΑΡΟΝΤΟΥΦΕΚΟ

ΤΟ ΨΑΡΟΝΤΟΥΦΕΚΟ ή αλλιώς υποβρύχια αλιεία με το κράτημα της αναπνοής είναι μια
από τις δημοφιλέστερες ασχολίες του καλοκαιριού. Οι ιδιομορφίες όμως της
θάλασσας και η απροσεξία ορισμένων προκαλούν 10 – 20 θανάτους τον χρόνο στην Ελλάδα.

Οι ψαροντουφεκάδες πρέπει να εφοδιάζονται με ορισμένα απαραίτητα αξεσουάρ: Ένα
καλό μαχαίρι που θα χρησιμοποιήσουν σε περίπτωση που μπλεχτούν σε πετονιά,
δίχτυ ή σκοινί, και μια ειδική σημαδούρα με τη σημαία των καταδύσεων την οποία
αφήνουν πάντα στην επιφάνεια της θάλασσας.

Έτσι, η θέση τους είναι εμφανής και οι οδηγοί πλεούμενων στην περιοχή
καταλαβαίνουν ότι σε αυτό το σημείο κάποιος έχει βουτήξει.

Απαράβατος κανόνας είναι η κατάδυση ανά ζεύγη. Και μάλιστα, δεν πρέπει να
βουτούν και οι δύο ταυτόχρονα, αλλά ο ένας να παραμένει στην επιφάνεια της
θάλασσας για να παρακολουθεί τον συνεργάτη του. Αν κάποιος χρειαστεί βοήθεια,
το ζευγάρι του μπορεί να παρέμβει.

Σύμφωνα με τον κ. Κώστα Θωκταρίδη, επαγγελματία δύτη, ο μεγαλύτερος κίνδυνος
για όσους κάνουν ελεύθερη κατάδυση κρύβεται στην ανάδυση και ιδίως στα
τελευταία έξι μέτρα. Τότε, παρατηρείται συχνά το φαινόμενο της υποξίας, δηλαδή
η λιποθυμία μέσα στο νερό ή στην επιφάνεια λόγω έλλειψης οξυγόνου στον
εγκέφαλο.

Αυτό συμβαίνει όταν ο δύτης «ξεχαστεί» στον βυθό και ξεπεράσει τα όριά του.
«Αν κάποιος έχει κουραστεί και παρατηρήσει σπασμούς στο διάφραγμα, πρέπει να
βγει έξω».

Μπορεί το παγκόσμιο ρεκόρ ελεύθερης κατάδυσης να είναι 133 μέτρα από τον
Κουβανό Πιπίν, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μόνο στα βαθιά νερά κινδυνεύει
κανείς. Ακόμη και στα δύο μέτρα μπορεί να παρουσιαστούν προβλήματα. Όσο για το
ρεκόρ άπνοιας, ο Ιταλός Πελιτζάρι έχει καταφέρει να κρατήσει την αναπνοή του
επτά ολόκληρα λεπτά και πενήντα δευτερόλεπτα, καταρρίπτοντας κάθε ιατρική
θεωρία για τα ανθρώπινα όρια. Όσοι θέλουν να ψαρέψουν με ψαροντούφεκο πρέπει
να διαθέτουν άδεια από το λιμεναρχείο.

Απαγορεύεται η βουτιά σε λιμάνια και μετά τη δύση του ηλίου. Απαγορεύεται
επίσης η χρήση τεχνητού φωτισμού, καθώς και η χρήση ψαροντούφεκου αν
χρησιμοποιούνται φιάλες αέρα.

Ο δύτης πρέπει να είναι ξεκούραστος, να έχει κοιμηθεί καλά και να μην
απομακρύνεται από την ακτή.