Το παράξενο τέλος του Κάπταιν

Οι πράκτορες μπερδεύουν καμιά φορά τους φακέλους και τις δισκέτες τους ­ ή
και τα αφεντικά τους. Αλλά όπως γράφουν οι δύο κορυφαίοι ερευνητές Κάλβι και
Φιστέρ στο βιβλίο τους «Το Μάτι της Ουάσιγκτον», τα λάθη πάντα πληρώνονται…
(Fabrizio Calvi & Thierry Pfister: «L’ oeil de Washington», εκδ. Albin
Michel). Ο Άρι Μπεν Μενάσε, ένας από τους πρωταθλητές της αμφίδρομης σχέσης
Ισραήλ – ΗΠΑ στον τομέα της ηλεκτρονικής κατασκοπείας, υπήρξε μία από τις
«δόξες» του Ισραήλ στις αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις. Το 1976, μόλις 25
χρόνων, ο Άρι ήταν η ψυχή των κομάντος που εξόρμησαν στην Ουγκάντα και
απελευθέρωσαν τους επιβάτες ενός αεροπλάνου της Αιρ Φρανς, που είχαν πέσει στα
χέρια τρομοκρατών της οργάνωσης Μπάαντερ – Μάινχοφ.

«Κάπταιν Μπομπ». Με το κόκκινο τηλέφωνό του μιλούσε κατ’ ευθείαν με το Κρεμλίνο, έλεγε μισοαστεία μισοσοβαρά ο Μάξγουελ

Με τις δάφνες από την περίφημη «Επιχείρηση του Έντεμπε», ο Άρι Μπεν Μενάσε
έγινε στέλεχος των μυστικών υπηρεσιών της πατρίδας του και προσέφερε τις
μεσιτικές υπηρεσίες του, μεταξύ άλλων, κατά την υπόθεση Ιρανγκέιτ ­ όταν
δηλαδή οι ΗΠΑ διοχέτευαν όπλα στο Ιράν και κατόπιν προωθούσαν στους Κόντρας
της Νικαράγουας τα χρήματα που εισέπρατταν από τους Ιρανούς.

ΤΙΣ ΒΑΣΕΙΣ της επιχείρησης Πρόμις για τη Μέση Ανατολή, τις έθεσε ο Άρι σε
συνεργασία με τον φίλο του Ραφί Εϊτάν, κορυφαίο της Μοσάντ, σύμβουλο του
πρωθυπουργού Μπέγκιν και σχεδιαστή μερικών από τις πιο τολμηρές επιχειρήσεις
του Ισραήλ.

Ο ζωντανός αυτός θρύλος, ο επιλεγόμενος Ραφί Χα Μασρίαχ (Ραφί ή Λέρα), είχε
καταφέρει, μεταξύ άλλων, να κλέψει από τους Γάλλους τα σχέδια του Μιράζ F-1,
από τα οποία οι Ισραηλινοί κατασκεύασαν στο άψε-σβήσε το δικό τους περίφημο
«Κφιρ», από τους Αμερικανούς 100 κιλά εμπλουτισμένο ουράνιο της πενσυλβανικής
εταιρείας Απόλλων, και από τους Αργεντινούς, τέλος, έκλεψε το πιο σπουδαίο του
απόκτημα: τον φοβερό ναζιστή Άντολφ Άιχμαν.

Η ΑΠΑΓΩΓΗ ΑΪΧΜΑΝ

Η απαγωγή του Άιχμαν από κεντρικό δρόμο του Μπουένος Άιρες, τον Μάιο του 1960,
άφησε εποχή. Ο Ραφί με τους κομάντος του άρπαξαν τον δήμιο που περπατούσε
αμέριμνος, τον μετέφεραν υπό μυθιστορηματικές συνθήκες στο Ισραήλ.

Ο Εϊτάν και ο Μπεν Μενάσε, δύο από τους πιο εφευρετικούς, αδίστακτους και
πολύτιμους εγκεφάλους του νεώτερου Ισραήλ, συνεργάζονταν τακτικά και ο Άρι
εξηγούσε στον Ραφί το θαύμα που λεγόταν Πρόμις.

­ Μ’ αυτό εδώ θα ξεκάνουμε όλους τους τρομοκράτες, του είπε. Συγκεντρώνει όλα
τα στοιχεία από χιλιάδες φακέλους και επικοινωνεί με κάθε είδους κυκλώματα.

­ Τίποτα άλλο δεν κάνει; ρώτησε ο Εϊτάν. Δεν έχω αντίρρηση να το
εγκαταστήσουμε και να το πουλήσουμε και σε άλλους, όπως λες. Αλλά να το
κάνουμε να δουλεύει πρώτα απ’ όλα για μας…

­ Μα, φυσικά, είπε ο Άρι.

­ Λοιπόν άκου, φίλε μου ­ είπε ο παλιός πράκτορας. Καλοί είναι οι τρομοκράτες,
αλλά εγώ θέλω και τις κυβερνήσεις. Το πρόγραμμά μας θα τρυπώνει παντού. Θα
μαζεύουμε όχι μόνο τα στοιχεία που θα μας στέλνουν, αλλά κι εκείνα που θα
νομίζουν απόρρητα. Το θέμα είναι να ξέρεις τι σκέπτονται οι εχθροί σου!

­ Κάθαρμα, Ραφί, έχεις δίκιο! φώναξε ο Άρι. Θα καλέσω αμέσως τους ηλεκτρονικούς.

ΤΡΟΜΕΡΟ ΟΠΛΟ

Κι έτσι, το «ισραηλινό» Πρόμις, με μερικά νυχτέρια ορισμένων από τους
καλύτερους τεχνικούς και προγραμματιστές του κόσμου, έγινε όπλο τρομερό,
αχτύπητο, μια ακτίνα διεισδυτική, που τρυπούσε τοίχους και μέγαρα, για να
εισχωρήσει στα κέντρα εξουσίας όχι μόνο της Μέσης Ανατολής αλλά και της
Ευρώπης και της Αμερικής και όλων όσοι πίστευαν ότι το Ισραήλ ήταν ένας απλός
«χρήστης» ενός προγράμματος πληροφοριών και ότι δεν είχε τάχα τα μέσα να το
κάνει καθρέφτη των δικών τους σκέψεων και σχεδίων.

Οι πράκτορες όμως μπερδεύουν συχνά τα αφεντικά τους. Το εμπόριο πληροφοριών
γίνεται και αυτό συχνά «γενικό εμπόριο», αν όχι ως προς το εμπόρευμα,
τουλάχιστον ως προς την πελατεία. Συνέβη στον Ρικονοσούτο, συνέβη στον Μπεν
Μενάσε, συνέβη σε πολλούς ­ ακόμη και σ’ έναν από τους γνωστότερους μεγιστάνες
του Τύπου στις μέρες μας, τον Ρόμπερτ Μάξγουελ.

Είχε κι αυτός τη μανία της πληροφορίας και του σχετικού εμπορίου.
Επιχειρηματίας ανήσυχος, με ρίζες εβραϊκές, ο Κάπταιν Μπομπ, όπως τον έλεγαν
οι φίλοι του ­ άσπονδοι και μη ­ χρειάστηκε κι αυτός μια φορά τους Ισραηλινούς
φίλους του και ζήτησε τη βοήθειά τους. Ήταν τον Ιούλιο του 1984, όταν ήθελε
διακαώς ν’ αγοράσει την «Ντέιλι Μίρορ». Πού να βρει όμως τα 113 εκατομμύρια
λίρες που του ζητούσαν;

ΕΓΙΝΕ ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΤΟΥ

Ο Γιτζάκ Σαμίρ έβαλε ευτυχώς το χέρι του ασκώντας όλη του την επιρροή στη
διεθνή χρηματαγορά, κι έτσι ο καλός Κάπταιν Μπομπ κατάφερε να πραγματοποιήσει
το όνειρό του.

Η αλήθεια είναι ότι η «Μίρορ» δεν ήταν και τόσο ξένο έδαφος για το Ισραήλ. Ο
επικεφαλής του τμήματος εξωτερικών ειδήσεων Νίκολας Ντέιβις, ή απλώς Νικ,
εργαζόταν κανονικά για τη Μοσάντ, και μάλιστα την προηγούμενη χρονιά είχε
συνεργαστεί και με τον Άρι Μπεν Μενάσε σε επιχειρήσεις διακίνησης όπλων.

ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Ο Μάξγουελ άρχισε σιγά σιγά να παρέχει και «ειδικές» πληροφορίες προς κάθε
κατεύθυνση. Από τους καλούς πελάτες του ήταν η αγγλική ΜΙ-6 που ήθελε να ξέρει
με κάθε λεπτομέρεια τι γινόταν στα σοβιετικά επιστημονικά εργαστήρια.

Ο Κάπταιν Μπομπ κατάφερε τελικά να δουλεύει για τουλάχιστον τέσσερις μυστικές
υπηρεσίες: την αμερικανική CIA, την ισραηλινή Μοσάντ, τη βρετανική ΜΙ-6
(κατασκοπεία) και τη ΜΙ-5 (αντικατασκοπία). Μια πέμπτη, η σοβιετική KGB,
φαίνεται ότι επίσης εκμεταλλευόταν κάθε τόσο την προθυμία και τις ικανότητές του.

Τον Αύγουστο του 1991, ο Άρι Μπεν Μενάσε, που είχε αποτραβηχτεί αθόρυβα από
τις μυστικές υπηρεσίες του Ισραηλ ­ ύστερα από κάποιες δυσάρεστες καταστάσεις
­ και ζούσε στην Αυστραλία, έλαβε ένα τηλεφώνημα από τον Κάπταιν.

­ Θέλω να σε δω.

Ο Άρι τα παράρτησε όλα και έτρεξε στο Λονδίνο. Στο σπίτι τρίτου προσώπου
συναντήθηκε με τον Μάξγουελ, που ήταν τρομερά ανήσυχος. Ο Σίμουρ Χερς, του
είπε, ένας «ανεξέλεγκτος» δημοσιογράφος ετοιμαζόταν να κυκλοφορήσει ένα
βιβλίο. Εκεί μέσα αποκάλυπτε, ούτε λίγο ούτε πολύ, πως ο Μάξγουελ είχε
συνεργαστεί το ’86 με τις υπηρεσίες του Ισραήλ στην απαγωγή του Μορντεχάι
Βανούνου (ο οποίος είχε πουλήσει στους «Σάντεϊ Τάιμς» μυστικά για το πυρηνικό
πρόγραμμα των Ισραηλινών).

Το χειρότερο, ο Χερς αποκάλυπτε επίσης ότι ο Νίκολας Ντέιβις, στέλεχος των
εφημερίδων του Μάξγουελ, ήταν πράκτορας των Ισραηλινών. Τι μπορούσαν να κάνουν
για να μην κυκλοφορήσει το βιβλίο;

ΑΤΥΧΗΜΑ, ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ, ΦΟΝΟΣ;

Ο Κάπταιν και ο Άρι προβληματίστηκαν πολύ, αλλά λύση δεν έβρισκαν. Ο Χερς δεν
λογάριαζε κανέναν, και δεν υπήρχε τρόπος να μεταπεισθεί. Και ο Μπεν Μενάσε
καθόταν και αυτός σε αναμμένα κάρβουνα, γιατί είχε λερωμένη τη φωλιά του: τις
πιο καυτές πληροφορίες για τις ισραηλινές υπηρεσίες που υπήρχαν στο βιβλίο του
Χερς, τού τις είχε δώσει ο ίδιος!

Κάποια στιγμή έφτασε να τηλεφωνήσει τον Χερς:

­ Μη τα δημοσιεύσεις αυτά τα πράγματα, του είπε. Πες το στους πάτρωνές σου,
ότι δεν γίνεται. Ειδοποίησε την FBI, τη CIA, την αστυνομία… Πες τους ότι
κινδυνεύεις, ότι είσαι στόχος.

­ Ανοησίες, απάντησε ο Χερς.

Εκείνος που κινδύνευε, ήταν μάλλον ο Άρι. Ήδη, ήταν σε δυσμένεια. Αλλά και ο
Μάξγουελ, που οι Ισραηλινοί δεν μπορούσαν πια να καταλάβουν αν ήταν φίλος ή
εχθρός, τόσο που του είχε ξεφύγει η κατάσταση από τα χέρια.

Δεκαέξι ημέρες μετά την έκδοση του βιβλίου του Χερς, ο Ρόμπερτ Μάξγουελ
ανασύρθηκε πνιγμένος από τη θάλασσα, στα ανοιχτά των Καναρίων. Είχε πέσει
μυστηριωδώς από το κατάστρωμα της θαλαμηγού του, «Λαίδη Γκισλέιν».

ΑΠΟ ΤΟΥΣ ήρωες όλων αυτών των επιχειρήσεων μεταφοράς ή υποκλοπής πληροφοριών
και μυστικής διακίνησης κεφαλαίων ή οπλών (Ιρανγκέιτ, Πρόμις, Κόντρας κ.λπ.),
όσοι επέζησαν, είναι πια παροπλισμένοι ή εκτός σκηνής.

Ο Άρι ασχολείται με επιχειρήσεις εισαγωγών – εξαγωγών. Ο Εϊτάν βγήκε στη
σύνταξη. Ο Ερλ Μπράιαν διώκεται για τραπεζικά σκάνδαλα. Ο Μπιλ Χάμιλτον
περιμένει να δικαστεί για ατασθαλίες σχετικές με το υπουργείο Δικαιοσύνης των
ΗΠΑ. Ο Τζον Φίλιπ Νίκολς, τέως κυβερνήτης των Κάμπαζον, καταδικάστηκε για φόνο
αλλά βγήκε ύστερα από 18 μήνες και βρίσκεται πάντα στη ρεζέρβα των
Ερυθροδέρμων, που τη διοικούν τώρα τα παιδιά του.

Ο Μάικλ Ρικονοσούτο, τέλος, ο οποίος υποστηρίζει ότι οι Ιρανοί ­ μέσω και των
δικών του υπηρεσιών ­ πήραν 40 εκατομμύρια δολάρια για να κάνουν τους 52
ομήρους δώρο στον Ρήγκαν (και όχι στον Κάρτερ), κατηγορήθηκε για λαθρεμπόριο
ναρκωτικών και καταδικάστηκε σε κάθειρξη 35 ετών.