Μην πιστεύετε τον φακό!

Λευκός… σίφουνας. Τελικά, έστω και με τη βοήθεια της τεχνολογίας, ο Άγγελος Παυλακάκης τα κατάφερε να τρέξει στον τελικό των 100 μέτρων στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου. Από τα πρώτα κιόλας 20 μέτρα, άφησε πίσω του με χαρακτηριστική άνεση τον Μπέιλι, τον Γκριν και τον Φρέντερικς, που μάταια πάσχιζαν να φθάσουν τον Έλληνα πρωταθλητή!

Ένας υπολογιστής, ένα σκάνερ, το κατάλληλο πρόγραμμα και μπόλικη δόση
φαντασίας είναι τα συστατικά που χρειάζονται για να αλλοιωθεί ηλεκτρονικά
οποιαδήποτε φωτογραφία, ακόμα και από κάποιον που γνωρίζει μόνο τα βασικά τού
σχετικού προγράμματος στο κομπιούτερ.

Η ΧΡΗΣΗ της τεχνολογίας στο μοντάζ φωτογραφιών έχει διαδοθεί τα τελευταία
χρόνια, ιδίως από τις αρχές της δεκαετίας του ’90, όταν πρωτοεμφανίστηκαν τα
προγράμματα επεξεργασίας εικόνας. Χρησιμοποιείται από ερασιτέχνες και
επαγγελματίες χρήστες υπολογιστών και δεν λείπουν οι περιπτώσεις δημοσίευσης
αλλοιωμένων φωτογραφιών σε έντυπα όλου του κόσμου.

Τις περισσότερες φορές, ένας ειδικός μπορεί εύκολα να καταλάβει αμέσως τη
διαφορά και να διαπιστώσει ότι η φωτογραφία έχει υποστεί επεξεργασία στον
υπολογιστή, όπως λέει ο Χριστόφορος Διαμάντης, που εργάζεται σε εργαστήριο
ηλεκτρονικής φωτογραφίας. Βέβαια, όσο καλύτερα εργαλεία έχει κανείς στη
διάθεσή του και όση περισσότερη πείρα διαθέτει, τόσο πιστότερα είναι τα
αποτελέσματα. «Στο 90%, πάντως, των περιπτώσεων, ο ειδικός μπορεί να καταλάβει
την απάτη».

Για να γίνει το μοντάζ, χρειάζεται πρώτα να «σκαναριστεί» η φωτογραφία με τη
χρήση του σκάνερ, ενός μηχανήματος που μοιάζει με φωτοτυπικό και να περάσει
στη μνήμη του κομπιούτερ. Έπειτα, γίνονται οι επεμβάσεις μέσω ενός
προγράμματος επεξεργασίας εικόνας, απ’ αυτά που κυκλοφορούν στην αγορά. Το πιο
συνηθισμένο είναι το Adobe Photoshop, που χρησιμοποιείται από όλους τους
επαγγελματίες γραφίστες και φωτογράφους.

Με τη βοήθειά τους, ο χρήστης μπορεί να αφαιρέσει πρόσωπα και αντικείμενα από
την αρχική φωτογραφία, να προσθέσει καινούργια, να αλλάξει τα χρώματα, τις
σκιές, τον φωτισμό και πολλά άλλα στοιχεία της εικόνας. Αρκετές από τις
παρεμβάσεις αυτές μπορούσαν να γίνουν και παλιότερα, με άλλα μέσα, όμως τώρα η
επεξεργασία γίνεται πολύ πιο γρήγορα και εύκολα.

Όσοι ασχολούνται με το «χόμπι» του ηλεκτρονικού μοντάζ βρίσκουν πρόσφορο
έδαφος στο Ίντερνετ, όπου κυκλοφορούν χιλιάδες αλλοιωμένες φωτογραφίες. Οι
περισσότερες απεικονίζουν γνωστούς σταρ σε γυμνές πόζες, όπου το πρόσωπό τους
έχει προστεθεί σε ξένο σώμα.

ΠΡΙΝ ΑΠΟ λίγα χρόνια, η Σούχα Αραφάτ, σύζυγος του Παλαιστίνιου ηγέτη,
παρευρισκόμενη σε μία κοινωνική εκδήλωση, υπέπεσε στο μέγιστο παράπτωμα για
τους μουσουλμάνους, να φωτογραφηθεί με ένα ποτήρι κρασί στο χέρι. Μπροστά στον
κίνδυνο του σκανδάλου, σε περίπτωση που η φωτογραφία δημοσιευόταν στις τοπικές
εφημερίδες, επιστρατεύθηκε η σύγχρονη τεχνολογία για να σώσει το ζεύγος. Το
ποτήρι με το κρασί αφαιρέθηκε από το τοπίο με… συνοπτικές διαδικασίες και
έτσι διασώθηκε η φήμη του Γιάσερ Αραφάτ. Κάτι αντίστοιχο έγινε και στην
περίπτωση της φωτογραφίας που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στην αγγλική εφημερίδα
«Μίρορ», η οποία απεικόνιζε τον Ντόντι Φαγέντ και την Νταϊάνα έτοιμους να
φιληθούν. Μόνο που στην πραγματικότητα, η ηλεκτρονική επεξεργασία από τους
ειδικούς της εφημερίδας ευθύνεται για την απομάκρυνση ενός σωματοφύλακα που
βρισκόταν ανάμεσα στο ζεύγος και για την τοποθέτηση του Ντόντι δίπλα στην
Νταϊάνα, τη στιγμή που καθόταν αρκετά μέτρα μακριά της.

Τα προγράμματα που χρησιμοποιούνται για τη δουλειά αυτή έχουν κυκλοφορήσει
στην αγορά από τις αρχές της δεκαετίας του ’90. Εκτός από το Photoshop, που
είναι το πιο συνηθισμένο, παρόμοιες δυνατότητες έχουν το Paintshop, το L-View,
το Corel Photopaint και άλλα.

Ακόμα και ένας αρχάριος μπορεί να τα χρησιμοποιήσει με ικανοποιητικά
αποτελέσματα. Ένας επαγγελματίας φωτογράφος βέβαια, όταν επιχειρεί ένα μοντάζ,
μπορεί να διακρίνει διαφορές στον φωτισμό, τις σκιές, τις αποχρώσεις και σε
άλλα βασικά χαρακτηριστικά των φωτογραφιών.

Τα ειδικά προγράμματα δίνουν στον χρήστη τη δυνατότητα αλλαγών και διορθώσεων
όλων αυτών των στοιχείων, πλησιάζοντας την «τέλεια» πλαστή φωτογραφία.

ΟΙ ΤΙΜΕΣ για τα προγράμματα επεξεργασίας εικόνας ξεκινούν από τις 150.000 δρχ.
και φτάνουν μέχρι τις 400.000 δρχ., ανάλογα με τις δυνατότητες που διαθέτουν.
Χρησιμοποιούνται κυρίως για την επεξεργασία παλιών φωτογραφιών, τη δημιουργία
ειδικών εφέ στη διαφημιστική φωτογραφία και τη διόρθωση «ατελειών» στο σώμα
και το πρόσωπο μοντέλων που κοσμούν τα εξώφυλλα των περιοδικών.