Το μάτι της CIA είναι παντού
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά
 |
|
Μια έρευνα στα αρχεία των ΗΠΑ (απόρρητα και άλλα) και δεκάδες συνεντεύξεις |
Κάτω από την επίσημη πολιτική και τη διπλωματία, κάτω ακόμη και από τους
πολέμους, κυλά ένα ρεύμα υπόγειο, που λίγοι το γνωρίζουν. Κι ας είναι αυτό που
ουσιαστικά καθορίζει τις διεθνείς εξελίξεις, τις σχέσεις μεταξύ κρατών και τις
κινήσεις των πολιτικών. Θα το λέγαμε «ρεύμα της μυστικής και εκτός κανόνων
δράσης». Μέσα σ’ αυτό οι κυβερνήσεις ενεργούν όπως οι παράνομοι ή οι
φυγόδικοι. Όμως, τίποτα δεν σταματά αυτό το ρεύμα, ούτε τις επιδράσεις του
στις ζωές των ανθρώπων…
Τον Ιανουάριο του 1980, η Αμερική δεν μιλούσε παρά για τους 52 ομήρους της,
που κρατούσε στο Ιράν ο «σατανικός» γερο-Χομεϊνί (ο οποίος επίσης χαρακτήριζε
τις ΗΠΑ «σατανά»).
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Τζίμι Κάρτερ, χαϊδευτικά ο «φιστικάς» λόγω του απέραντου ράντσου
του όπου παρήγε τα εκλεκτότερα κάσιους έπαιζε τότε το χαρτί Μπανί Σαντρ.
Στήριζε έμμεσα τον Ιρανό αυτό πολιτικό ως «μετριοπαθή» που κάποια στιγμή,
υποτίθεται, θα ανέτρεπε τον μέγα Αγιατολάχ. Ατυχώς, τα πράγματα δεν ήρθαν
έτσι. Η υποστήριξη των ΗΠΑ προς τους αντίπαλους (ή τους λιγότερο φανατικούς
εκφραστές) της θεοκρατίας, έκανε απλώς σκληρότερους του Ισλαμιστές.
ΛΑΘΗ, ΛΑΘΗ
Οι ΗΠΑ, αλίμονο, έκαναν λάθος και ως προς το Αφγανιστάν: την ίδια εκείνη
εποχή, ο Κάρτερ, και έπειτα ο Ρόναλντ Ρήγκαν, στήριξαν υπογείως τους Ταλεμπάν,
τους φοβερούς αντάρτες που πάλευαν κατά του σοβιετόφιλου καθεστώτος του
προέδρου Νατζιμπουλάχ. Τα πράγματα πήγαν στραβά κι εκεί.
Ακόμη τότε όμως, αρχές του ’80, το μόνο που ενδιέφερε τον Τζίμι Κάρτερ ήταν να
επανεκλεγεί. Μόνο που με τους ομήρους στα νύχια του Χομεϊνί, αυτό θα ήταν
αδύνατο. Και έτσι, με μεγάλη «διακριτικότητα», η Αμερική, που υποτίθεται δεν
ήθελε ούτε να ξέρει τον Χομεϊνί, άρχισε μυστικό διάλογο με την Τεχεράνη.
Άνθρωποι του Κάρτερ συνάντησαν συχνά Ιρανούς, ενώ παράλληλα «φρόντιζε» το θέμα
και ο Ρήγκαν, προωθώντας δικούς του διαπραγματευτές.
Εφοδιασμένοι με «άδειες διέλευσης» από Ιρανούς διπλωμάτες στον Καναδά,
κατέφθασαν σ’ ένα Ιράν που έβραζε από αντιαμερικανικά συνθήματα δύο υψηλοί επισκέπτες.
Ο ένας ήταν ο πιστός συνεργάτης του Ρήγκαν, Ρόμπερτ Μακφάρλεν. Ο άλλος ήταν ο
Ερλ Μπράιαν. Περίπτωση παράξενη, ο Μπράιαν ήταν γιατρός, πλούσιος
επιχειρηματίας και πράκτορας. Το 1970 είχε λάβει μέρος ως σύνδεσμος της CIA
στο Βιετνάμ στην επιχείρηση Φοίνιξ, που στοίχισε τη ζωή 40.000 αμάχων.
Ακούραστος και πολυτεχνίτης, ο Μπράιαν απολάμβανε τη μυστική διπλωματία και
τις ξένες γλώσσες μιλούσε ακόμη και περσικά, πράγμα που εντυπωσίαζε τους Ιρανούς.
Τους μήνες που ακολούθησαν, έγιναν πολλές ακόμη συναντήσεις και άφθονα ταξίδια
(ενώ δημόσια ο Αγιατολάχ και οι ΗΠΑ βρίζονταν μεταξύ τους με τα χειρότερα
λόγια). Τον Φεβρουάριο, ο Μακφάρλεν άρχιζε συνομιλίες στη Μαδρίτη με τον Ιρανό
απεσταλμένο Καρούμπι. Παράλληλα, ο Ουίλιαμ Κέισι, βετεράνος των μυστικών
υπηρεσιών, στενός φίλος του Ρήγκαν και μέλλων αρχηγός της CIA, κατέστρωνε
σχέδια για το τεχνολογικό μέλλον του Ιράν.
Στο μεταξύ, στο ξενοδοχείο «Κομοντόρ» της Τεχεράνης, ο Ερλ Μπράιαν είχε γίνει
τακτικός θαμών, μαζί μ’ έναν άλλο «ειδικό» τώρα, τον περίφημο Μάικλ
Ρικονοσούτο, το τρομερό παιδί των κομπιούτερ και των μεγάλων μπίζνες.
ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΒΟΗΘΕΙΑΣ
Οι ΗΠΑ, με τον Μάικλ Ρικονοσούτο, αναλαμβάνουν να προσφέρουν κάθε βοήθεια στο
Ιράν σε ό,τι αφορά τους κομπιούτερ που εξασφαλίζουν τη συναρμολόγηση και τη
λειτουργία των οπλικών του συστημάτων. Μήνες ολόκληρους, ο Μάικλ, με τους
Ιρανούς από πάνω του, αγωνίζεται να θέσει σε κίνηση τα ηλεκτρονικά συστήματα
της Τεχεράνης που είχαν αρχίσει να σκουριάζουν (ή που είχαν στερηθεί τους
χειριστές τους λόγω των πολιτικών διωγμών).
Η διαδικασία τραβάει εις μάκρος, όχι τόσο γιατί οι ΗΠΑ κωλυσιεργούν (τα
ιρανικά όπλα, στο κάτω κάτω, είναι πολύ κατώτερα από τα δικά τους) όσο γιατί
πρέπει να γίνουν και οι αμερικανικές εκλογές…
Στις 4 Νοεμβρίου 1980, πλάι σ’ έναν συντετριμμένο Τζίμι Κάρτερ, ο Ρήγκαν (με
51% των ψήφων έναντι 41%) υψώνει τα χέρια νικητής και χαιρετά τα πλήθη. Ο
Κάρτερ δαγκώνεται. Ξέρει ότι στα παρασκήνια, η υπόθεση των ομήρων που τον
«έφαγε» προχωρεί, και ότι σύντομα οι 52 θα απολυθούν: και αυτό, όχι μόνο
χάρη στον πανούργο Μακφάρλεν, τον Μπράιαν και τον Ρικονοσούτο, αλλά και χάρη
στις δικές του προσπάθειες, της κάπως πιο φανερής διπλωματίας, και τις
υποσχέσεις του στο Ιράν για οικονομική βοήθεια και για ό,τι άλλο ζητήσει.
Ο «φιστικάς» περίμενε, περίμενε ώς την τελευταία στιγμή. Ν’ απολυθούν οι
όμηροι έστω για δική του παρηγοριά. Στις 20 Ιανουαρίου 1981, τα τηλέφωνα
μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης είχαν ανάψει. Από στιγμή σε στιγμή, το ήξερε
πια η οικουμένη, οι όμηροι θα απολύονταν.
Όμως, έφτασε η ώρα της επίσημης παράδοσης της εξουσίας, ο Ρήγκαν έδωσε τον
επίσημο όρκο, και οι όμηροι δεν είχαν απολυθεί. Ο Ρήγκαν και ο Χομεϊνί
στέρησαν από τον Κάρτερ τη χαρά της δικαίωσης των αγώνων του.
Google news
