ΓΙΑΝΝΟΣ ΚΡΑΝΙΔΙΩΤΗΣ Ο Χόλμπρουκ να πιέσει την Τουρκία

Επιζήμια και για την ίδια την Τουρκία και την πορεία της προς την Ευρώπη
θεωρεί ο Γιάννος Κρανιδιώτης την άρνηση της Άγκυρας να συνεργασθεί στο
Κυπριακό. Ταυτοχρόνως ­ και παρά το αδιέξοδο των συνομιλιών Κληρίδη και
Ντενκτάς στο Μοντρέ ­ επαναλαμβάνει την πεποίθησή του ότι η κρίσιμη περίοδος
θα είναι το 1998, μετά τις προεδρικές εκλογές στην Κύπρο και την έναρξη των
ενταξιακών διαπραγματεύσεων, ενώ περιμένει από τον Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ να
πιέσει την Τουρκία για την επίλυση του Κυπριακού.

ΣΤΗ ΓΕΝΕΤΕΙΡΑ Κύπρο για μια εβδομάδα διακοπών, ο υφυπουργός Εξωτερικών δεν
δυσκολεύεται να εξηγήσει την αποτυχία των συνομιλιών στο Μοντρέ της Ελβετίας ­
μια αποτυχία που «στέφηκε» από βαρείς χαρακτηρισμούς εκατέρωθεν:

«Το ναυάγιο των απευθείας συνομιλιών Κληρίδη – Ντενκτάς οφείλεται στην
πολιτική της τουρκικής πλευράς ­ και υπεύθυνη για την αποτυχία δεν είναι μόνο
η τουρκοκυπριακή ηγεσία αλλά και η Άγκυρα. Είναι πολύ δυσάρεστο το γεγονός ότι
ο Ντενκτάς βρήκε στη νέα τουρκική κυβέρνηση τον ομοϊδεάτη του Μπουλέντ
Ετζεβίτ. Οι δύο αυτοί θιασώτες του παντουρκικού εθνικισμού δεν ενδιαφέρονται
για την εξεύρεση μιας δίκαιης λύσης στο Κυπριακό, αλλά για την προώθηση της
πλήρους ενσωμάτωσης των κατεχομένων στην Τουρκία.

ΠΑΡΑΛΟΓΟΙ ΟΡΟΙ

Η τουρκική πλευρά έθεσε από την αρχή παράλογους όρους. Συνέδεσε τη συνέχιση
των απευθείας συνομιλιών με την αναστολή της ενταξιακής πορείας της Κύπρου και
τη ματαίωση της εγκατάστασης των ρωσικών πυραύλων S 300 στο νησί και δεν
εισήλθε σε καμία φάση σε ουσιαστική συζήτηση του Κυπριακού.

Η τουρκική προσπάθεια έχει στόχο να εκβιάσει τη διεθνή κοινότητα και ιδιαίτερα
την Ευρωπαϊκή Ένωση για να εξασφαλίσει ως αντάλλαγμα δέσμευση για την είσοδο
της Τουρκίας στην Ε.Ε. Ταυτόχρονα, με την απαίτηση που προβάλλει για τους
ρωσικούς πυραύλους, ουσιαστικά επιδιώκει να απογυμνώσει την ελληνική πλευρά
από κάθε διαπραγματευτική δυνατότητα για να επιβάλει χωρίς αντίσταση τις
επιθυμίες της.

Συνεπώς η στάση αυτή αποδεικνύει ότι στόχος της τουρκικής πολιτικής είναι
αποκλειστικά η εξυπηρέτηση των ηγεμονικών φιλοδοξιών της Τουρκίας στην περιοχή
και όχι βέβαια η προώθηση των συμφερόντων της τουρκοκυπριακής μειονότητας ή η
συνεργασία για την ειρήνη και σταθερότητα».

ΕΙΛΗΜΜΕΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ

Ο Γιάννος Κρανιδιώτης σπεύδει να χαρακτηρίσει «αντιφατική και συγχεχυμένη» τη
στάση της Άγκυρας στο ζήτημα της ένταξης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση ­ ένα
θέμα που ο Ραούφ Ντενκτάς έκανε «σημαία» στην ανένδοτη στάση του στις συνομιλίες:

«Η επιχειρηματολογία της τουρκικής πλευράς στο θέμα της ενταξιακής πορείας της
Κύπρου είναι αντιφατική και συγκεχυμένη. Η Άγκυρα αδυνατεί να αντιληφθεί ότι η
ενταξιακή πορεία της Κύπρου είναι ειλημμένη απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και
ότι η Τουρκία, τρίτο μέλος, δεν έχει κανένα δικαίωμα να επιχειρεί να την
ανατρέψει. Εξάλλου η προοπτική ένταξης της Κύπρου θα αποβεί ιδιαίτερα ωφέλιμη
και για την τουρκοκυπριακή πλευρά, ενώ θα επιτρέψει ταυτόχρονα την αναβάθμιση
των σχέσεων της Τουρκίας με την Ε.Ε.».

Αναφερόμενος δε στη στάση της Ελλάδας, σημειώνει πως «είναι γνωστό, η Ελλάδα ­
το έχει δηλώσει αυτό και ο Πρωθυπουργός και ο υπουργός Εξωτερικών Θεόδωρος
Πάγκαλος ­ θα ήταν διατεθειμένη να αποδεχθεί βελτίωση των σχέσεων της Τουρκίας
με την Ε.Ε., εφόσον η Τουρκία συνεργαστεί για την εξεύρεση μιας δίκαιης και
βιώσιμης λύσης στο Κυπριακό και εφόσον τερματίσει την επιθετική της πολιτική
απέναντι στην Ελλάδα. Αυτή δεν είναι εξάλλου θέση μόνο της Ελλάδας. Είναι θέση
που υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Ένωση στο Συμβούλιο Σύνδεσης με την Τουρκία στις
29.4.1997 και θέση που εισηγείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις προτάσεις της για
την “Ατζέντα 2000” εν όψει της μελλοντικής διεύρυνσης. Η Τουρκία όμως με την
πολιτική των εκβιασμών και της άρνησης να συνεργαστεί στο Κυπριακό ακυρώνει
μόνη της την πορεία της προς την Ευρώπη».

ΔΕΝ ΑΛΛΑΖΕΙ

Πάντως, ο υφυπουργός Εξωτερικών κάνει σαφές ότι οι απειλές Ντενκτάς δεν
αλλάζουν τίποτε στο χρονοδιάγραμμα ένταξης της Κύπρου στην Ε.Ε.:

«Τόσο η Ελλάδα όσο και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες είναι αποφασισμένες να
συνεχίσουν την ενταξιακή πορεία της Κύπρου και να αρχίσουν τις συνομιλίες για
ένταξη, όπως έχει συμφωνηθεί, έξι μήνες μετά τη Διακυβερνητική, δηλαδή την
άνοιξη του 1998, χωρίς όρους και προϋποθέσεις. Η Ελλάδα εξάλλου έχει δηλώσει
ότι δεν πρόκειται να συγκατατεθεί στην έναρξη οποιασδήποτε άλλης ενταξιακής
διαπραγμάτευσης με οποιαδήποτε άλλη χώρα, αν ταυτόχρονα δεν αρχίσουν οι
διαπραγματεύσεις με την Κύπρο. Η πολιτική μας αυτή είναι διακηρυγμένη και
πρόκειται σύντομα να αναλάβουμε διπλωματική εκστρατεία, σε στενή συνεργασία με
την κυπριακή κυβέρνηση και τον πολιτικό κόσμο, για να προωθήσουμε καλύτερα τις
θέσεις και απόψεις μας. Η κυπριακή κυβέρνηση έχει εξάλλου δηλώσει ότι, στο
πλαίσιο των ενταξιακών συνομιλιών, θα ήταν διατεθειμένη να φιλοξενήσει στην
επίσημη Κυπριακή Αντιπροσωπεία και Τουρκοκυπρίους».

ΟΙ ΠΥΡΑΥΛΟΙ

Στην τουρκική επιχειρηματολογία, θέση… εξέχουσα κατείχε και η υπόθεση των
πυραύλων S 300, που προτίθεται να εγκαταστήσει η Κυπριακή Δημοκρατία. Για τον
κ. Κρανιδιώτη, πάντως, «το δικαίωμα της αυτοάμυνας αποτελεί αναφαίρετο
δικαίωμα κάθε χώρας και μάλιστα μιας χώρας που τμήμα της βρίσκεται υπό κατοχή.
Το δικαίωμα αυτό της άμυνας είναι αναγνωρισμένο από το Διεθνές Δίκαιο και τον
Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

Δεδομένης της αρνητικής στάσης που επέδειξε ο Ραούφ Ντενκτάς πριν καν
προσέλθει στο Μοντρέ, τελικώς η ελληνοκυπριακή πλευρά τι κέρδισε προσερχόμενη
στον τελευταίο γύρο των συνομιλιών για το Κυπριακό;

«Στο Μοντρέ η κυπριακή πλευρά προσήλθε με εποικοδομητική διάθεση στην τράπεζα
των συνομιλιών. Πιστεύω ότι τόσο η Κύπρος όσο και η Ελλάδα, με τη συνεπή τους
στάση, έχουν ήδη κερδίσει τις εντυπώσεις. Η διεθνής κοινότητα γνωρίζει ποια
πλευρά έχει δίκαιο και ποια πλευρά αδικοπραγεί. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να
καταλογίσει τις ευθύνες για το αδιέξοδο στην τουρκική πλευρά και να μην
εξισώσει το θύμα και τον θύτη. Θα πρέπει επίσης να αναλάβει και η ίδια τις
ευθύνες της και να ασκήσει την επιρροή της πάνω στην τουρκική πλευρά για να
συμμορφωθεί με τις διεθνείς αρχές δικαίου και τις διεθνείς αποφάσεις για το
Κυπριακό. Τόσο η ΗΠΑ όσο και η Ε.Ε. έχουν ιδιαίτερη ευθύνη να αναλάβουν
πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση και να στηρίξουν το έργο των Ηνωμένων Εθνών».

ΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΟΥ ΟΗΕ

Εις ό,τι αφορά τα έγγραφα που υπέβαλε ο προεδρεύων των συνομιλιών εκ μέρους
του ΟΗΕ, Ντιέγκο Κόρντοβεζ, ο κ. Κρανιδιώτης επισημαίνει ότι: «Τα έγγραφα που
υπέβαλε ο Κόρντοβεζ είχαν αρκετές αδυναμίες, τις οποίες η κυπριακή πλευρά
επεσήμανε. Σε όλη τη διάρκεια των συνομιλιών στο Μοντρέ οφείλω να πω ότι
συνεργαστήκαμε πολύ στενά με την κυπριακή ηγεσία ανταλλάσσοντας απόψεις και
παίρνοντας σοβαρές αποφάσεις από κοινού. Έτσι στο πλαίσιο αυτό στείλαμε και
εμείς τις παρατηρήσεις μας για τα έγγραφα Κόρντοβεζ. Το θετικό που επιθυμώ να
παρατηρήσω στα κείμενα αυτά είναι ότι επιβεβαιώνουν την ανάγκη για ενιαία και
αδιαίρετη κυριαρχία της Κυπριακής Ομοσπονδίας. Αυτό πιστεύω ότι αποτελεί μια
θετική και σημαντική εξέλιξη υπέρ των θέσεων και της πολιτικής μας».

Μετά το ναυάγιο του Μοντρέ, δημιουργείται η αίσθηση πως δυσκολεύεται κι ο
ρόλος του «μάγου» Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ ­ εάν δεχθούμε ότι το… έργο του
επιφυλάσσει κάποιο ρόλο. Ο κ. Κρανιδιώτης, όμως, έχει μεγαλύτερες ­ ή
θετικότερες ­ προσδοκίες:

«Ο ρόλος του κ. Χόλμπρουκ θα πρέπει να είναι επιβοηθητικός στα Ηνωμένα Έθνη.
Αναμένουμε από τον κ. Χόλμπρουκ να ασκήσει την επιρροή του στην τουρκική
πλευρά, ώστε να συνεργασθεί με τη διεθνή προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού, με
βάση τις διεθνείς αρχές. Ο κ. Χόλμπρουκ έχει ρόλο να παίξει και μπορεί να τον
παίξει. Εξακολουθώ, όμως, να πιστεύω ότι η κρίσιμη περίοδος θα είναι το 1998,
μετά τις προεδρικές εκλογές και την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Κύπρου».