Τρεις υπηρεσίες ελέγχου, με πολύπλοκες διαδικασίες, ρυθμίζουν την εναέρια κυκλοφορία

­ ΑΘΗΝΑ καλημέρα. Η Ολυμπιακή 634 έτοιμη για απογείωση.

­ Η ώρα και σαράντα. Ελεύθεροι να εκκινήσετε. Άνεμος εξήντα μοίρες, δέκα κόμβοι.

­ Έτοιμοι για απογείωση.

­ Ελεύθερος για απογείωση. Διάδρομος 33.

­ Ευχαριστώ. Αντίο Αθήνα.

­ 634 καλέστε 119,1. Καλό ταξίδι.

Ο διάλογος επαναλαμβάνεται περίπου 250 φορές το 24ωρο μεταξύ των ελεγκτών
εναέριας κυκλοφορίας που βρίσκονται στον πύργο ελέγχου του αεροδρομίου του
Ελληνικού και των πιλότων και άλλες τόσες ο αντίστοιχος για την προσγείωση
ενός αεροσκάφους.

Συνθήκες κυκλοφοριακής συμφόρησης επικρατούν στους αιθέρες. Το «τέρας», ο
εναέριος κυκλοφοριακός φόρτος, δαμάζεται. Από μια «πεντάμορφη». Την
τεχνολογία. Την οποία χειρίζονται οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας. Αυτοί που
έχουν επιφορτιστεί με το δύσκολο έργο την κατανομής του εναέριου κυκλοφοριακού
φόρτου και της καθοδήγησης των πιλότων, από τη στιγμή που θα βάλουν σε
λειτουργία τον κινητήρα του αεροπλάνου για να απογειωθούν, μέχρι τη στιγμή που
θα τον σβήσουν, έχοντας φθάσει στον προορισμό τους.

Το σύστημα εναέριας κυκλοφορίας είναι εντυπωσιακό. Τουλάχιστον γι’ αυτόν που
το συναντά για πρώτη φορά και βλέπει τις διαδικασίες που γίνονται πριν, κατά
τη διάρκεια και μετά το τέλος μιας πτήσης. Ένα πλήθος υπολογισμών, διαλόγων,
εντολών και διορθωτικών κινήσεων, που σκοπό έχουν να φθάνουν γρήγορα και με
ασφάλεια στον προορισμό τους οι επιβάτες.

Ποια είναι η όλη διαδικασία μιας πτήσης; Η αεροπορική εταιρεία υποβάλλει στο
Reporting Office (Γραφείο Αναφοράς) του αεροδρομίου όπου βρίσκεται το σκάφος
της, ένα σχέδιο πτήσης. Από το γραφείο αυτό, όλα τα σχέδια πτήσεων
μεταβιβάζονται αυτόματα στο Eurocontrol, το ευρωπαϊκό κέντρο ελέγχου εναέριας
κυκλοφορίας. Εκεί, ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του συστήματος, συνεκτιμώντας
όλες τις παραμέτρους (εναέριος κυκλοφοριακός φόρτος, ζήτηση πτήσεων, κ.λπ),
στέλνει στο αεροδρόμιο τον υπολογισμένο χρόνο απογείωσης. Το ΚΤΟΤ, όπως το
αποκαλούν στη διάλεκτό τους οι ελεγκτές.

ΤΡΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

Οι υπηρεσίες ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας είναι τρεις:

Ο χώρος ελέγχου του αεροδρομίου, δηλαδή ο γνωστός πύργος ελέγχου, που στην
αρμοδιότητά του έχει την καθοδήγηση του αεροπλάνου από το αεροδρόμιο και σε
ακτίνα μέχρι πέντε ναυτικών μιλίων και ύψος μέχρι 2.000 ποδών.

Ο δεύτερος είναι ο έλεγχος προσέγγισης, που κατευθύνει τις κινήσεις των
αεροπλάνων σε ακτίνα μέχρι 50 ναυτικών μιλίων και ύψος 24.000 ποδών και ο
τρίτος είναι ο έλεγχος περιοχής, που καλύπτει όλο το υπόλοιπο, δηλαδή τον
ελληνικό εναέριο χώρο.

Οι τρεις αυτές υπηρεσίες ελέγχου συνεργάζονται μεταξύ τους συνεχώς. Όταν ένα
αεροσκάφος πρόκειται να προσγειωθεί στο Ελληνικό, με το που εισέρχεται στον
ελληνικό εναέριο χώρο το πρώτο στίγμα του λαμβάνει ο έλεγχος περιοχής, με τα
ραντάρ που εξυπηρετούν το σύστημα. Οι ελεγκτές που εργάζονται σε αυτήν την
υπηρεσία, κατευθύνουν τον πιλότο για το ύψος, για την ταχύτητα και τον
αεροδιάδρομο που θα ακολουθήσει.

Όταν το αεροσκάφος πλησιάσει στα πενήντα ναυτικά μίλια από το αεροδρόμιο, ο
λόγος δίνεται στον έλεγχο προσέγγισης. Οι ελεγκτές κατευθύνουν τον χειριστή με
βάση τις πληροφορίες που παίρνουν από τα ραντάρ για τις καιρικές συνθήκες και
για τον αριθμό των αεροπλάνων που κινούνται στο χώρο που ελέγχουν.

Όταν το αεροπλάνο μπει στον χώρο ελέγχου αεροδρομίου, οι ελεγκτές του πύργου
ελέγχου αναλαμβάνουν την τελική φάση καθοδήγησης του πιλότου για την προσγείωση.

Ο μεγάλος όγκος της δουλειάς των ελεγκτών διεκπεραιώνεται σήμερα με το παλιό
σύστημα ελέγχου, αν και οι εγκαταστάσεις του νέου συστήματος ­ η αίθουσα της
ΝΑΣΑ, όπως την αποκαλούν οι εργαζόμενοι στην υπηρεσία ­ είναι ουσιαστικά
έτοιμες. Ωστόσο, τα ραντάρ του νέου συστήματος ήδη χρησιμοποιούνται. Η
μεταφορά τους στις νέες εγκαταστάσεις θα έχει γίνει μέχρι το ερχόμενο καλοκαίρι.

«Στη δουλειά μας δεν υπάρχει κανένα περιθώριο λάθους», εξηγεί ο Χρήστος
Γαλιούρας, ελεγκτής εναέριας κυκλοφορίας. «Όταν θα δουλεύουμε πλήρως το νέο
σύστημα, η δουλειά μας θα γίνει ευκολότερη, ενώ θα μειωθούν και οι
καθυστερήσεις στις αναχωρήσεις των αεροσκαφών».

Υπολογίζεται ότι το πρώτο εξάμηνο του ’97 ο κυκλοφοριακός φόρτος στους
ελληνικούς ουρανούς αυξήθηκε κατά 7% περίπου, ενώ η αύξηση για όλη τη χρονιά
είναι μεγαλύτερη αν προστεθούν και τα στοιχεία του καλοκαιριού.