Σωσίβιο για Γιλμάζ οι προκλήσεις

Συμφωνία Μαδρίτης. Η Τουρκία υπέγραψε τότε τη συμφωνία γιατί έπρεπε να στηριχθεί ο Γιλμάζ και να φύγουν οι ισλαμιστές. Τώρα, για «εσωτερική κατανάλωση», η Άγκυρα άλλαξε τη στάση της απέναντι στην Ελλάδα

Όλα άρχισαν με την «ατζέντα 2000». Το κείμενο της Κομισιόν για το μέλλον της
Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο όχι μόνο έκανε μαθήματα καλής συμπεριφοράς στην…
αυτοκρατορικής νοοτροπία Τουρκία, αλλά δεν άνοιγε ούτε μία χαραμάδα για την
ένταξη της γειτονικής χώρας στην Ευρώπη, ακόμη και την πρώτη δεκαετία του
επόμενου αιώνα.

ΤΟ «ΣΝΟΜΠΑΡΙΣΜΑ» αυτό της Άγκυρας από την Ευρώπη, όπως εύστοχα σχολίασαν
κάποιες τουρκικές εφημερίδες, ήταν το έναυσμα αλλαγής τακτικής της Τουρκίας
στα ελληνοτουρκικά, πιστεύουν διπλωματικοί κύκλοι.

Έτσι κι αλλιώς, ο πρωθυπουργός της εισβολής στην Κύπρο το 1974, Μπουλέντ
Ετσεβίτ, που στηρίζει το σημερινό κυβερνητικό συνασπισμό στην Τουρκία,
θεωρείται βέβαιο ότι ένιωθε άβολα με την προσέγγιση Ελλάδος – Τουρκίας στη Μαδρίτη.

Με την «ατζέντα 2000» τού άναψε το πράσινο φως να προχωρήσει στη σκλήρυνση της
τουρκικής στάσης απέναντι στην Ελλάδα, με την ευκαιρία μάλιστα της 23ης
επετείου από την εισβολή στην Κύπρο.

Όμως ακόμη κι αν δεν υπήρχε ο κ. Ετσεβίτ στην τουρκική κυβέρνηση, πολλοί ήσαν
αυτοί στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών που μόλις είδαν το κείμενο της
Κομισιόν προέβλεψαν πως η Τουρκία θα υιοθετήσει και πάλι επιθετική στάση.

Σε μία περίοδο που γίνεται αγώνας δρόμου μεταξύ των κομμάτων στην Τουρκία για
να ξανακερδίσουν την εμπιστοσύνη του κόσμου οι παραδοσιακοί πολιτικοί
σχηματισμοί και να μειωθεί η «αίγλη» του ισλαμικού κόμματος Ρεφάχ, είναι
απολύτως λογικό η όποια κυβέρνηση να παίζει το χαρτί του εθνικισμού, μας έλεγε
διπλωμάτης που παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις στη γειτονική χώρα.

Πόσο μάλλον όταν το σημαντικότερο στήριγμα της σημερινής κυβέρνησης στην
Τουρκία είναι ο Ισμαήλ Χακί Καρανταγί και οι Τούρκοι στρατηγοί που, όπως και
να το κάνουμε, «παίζουν στο γήπεδό» τους όταν πρόκειται για εθνικά θέματα.

Ναι, αλλά γιατί οι Τούρκοι υπέγραψαν τη συμφωνία της Μαδρίτης για να την
αποκηρύξουν ένα μήνα μετά;

Οι πιέσεις που άσκησαν οι Αμερικανοί στην Άγκυρα τις παραμονές της Μαδρίτης
ήταν ασφυκτικές. Και η νέα κυβέρνηση Γιλμάζ – Ετσεβίτ ουσιαστικά «στήθηκε» από
τον πρόεδρο Ντεμιρέλ, τον στρατό και τη στήριξη της Ουάσιγκτον σαν μία
κυβέρνηση που θα εμποδίσει τη διολίσθηση της Τουρκίας στον ισλαμισμό.

Παράλληλα, μία νέα κυβέρνηση ήταν πολύ δύσκολο να ανοίξει πολλά μέτωπα
συγχρόνως: ένα εσωτερικό με τους ισλαμιστές, κι ένα εξωτερικό με τους γείτονές
της. Η πολιτική των χαμηλών τόνων στα εθνικά, λοιπόν, ήταν προς όφελος της
Άγκυρας, όσο τουλάχιστον δεν εξυπηρετούσε την εσωτερική κατανάλωση…

Στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών πιστεύουν ωστόσο ότι θα έχουμε και
χειρότερες μέρες στα ελληνοτουρκικά.

«Όσο μεγαλώνει η πίεση στην Τουρκία να βρει μια λύση στο Κυπριακό, λόγω της
επικείμενης ένταξης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τόσο αυξάνουν οι
πιθανότητες να κάνει σπασμωδικές κινήσεις, με στόχο τόσο το τουρκικό
ακροατήριο αλλά και τη διεθνή κοινότητα», μας έλεγε υψηλόβαθμο στέλεχος του
υπουργείου Εξωτερικών.

ΨΕΥΔΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Αν αυτή τη στιγμή διαφαίνεται μία κινητικότητα στο Κυπριακό εν όψει του
δεύτερου γύρου συνομιλιών Κληρίδη – Νενκτάς (αρχίζουν τη Δευτέρα στο Μοντρέ),
αυτή η κινητικότητα είναι «ψευδής», μας έλεγε το ίδιο στέλεχος εκτιμώντας ότι
και ο δεύτερος αυτός γύρος θα καταλήξει σε ναυάγιο.

Όσο γρηγορότερα καταφέρει η κυβέρνηση του Μ. Γιλμάζ να ισχυροποιήσει τη θέση
της (αυτό θα γινόταν μόνο εάν διεξάγονταν εκλογές πριν από το τέλος του χρόνου
­ πράγμα δύσκολο) τόσο περισσότερες πιθανότητες έχει η παράλληλη
διαπραγμάτευση (που θ’ αρχίσει το 1998) για την ένταξη της Κύπρου στην
Ευρωπαϊκή Ένωση και την επίλυση του Κυπριακού να έχει κάποιο αποτέλεσμα, έλεγε
στα «ΝΕΑ» διπλωμάτης δυτικοευρωπαϊκής χώρας.

Ως τότε η Ελλάδα θα πρέπει να κρατάει χαμηλούς τόνους και να επιδιώκει την
ελληνοτουρκική εκτόνωση στο Αιγαίο. Γιατί ένα «θερμό επεισόδιο» μόνον τους
Τούρκους βοηθάει…