ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ισραηλινή αυτοκριτική

Η άλλη όψη. Παρά τα φαινόμενα, ο σκιτσογράφος της Μοντ είναι μάλλον αισιόδοξος

Με αξιοσημείωτη ωριμότητα και ψυχραιμία αντέδρασαν οι αναλυτές τού Ισραήλ στο
μακελειό της Ιερουσαλήμ. Αυτό που εκπλήσσει περισσότερο είναι η αυτοκριτική
τους διάθεση.

ΣΤΟΝ Βενιαμίν Νετανυάχου επιρρίπτει την κύρια ευθύνη για τη σφαγή της
περασμένης Τετάρτης ο Σλόμο Αβινέρι, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της
Ιερουσαλήμ, με συνέντευξή του στην Κοριέρε ντέλα Σέρα. «Μας είχε υποσχεθεί
ειρήνη και ασφάλεια. Τον τελευταίο χρόνο, όμως, έκανε τα αδύνατα δυνατά για να
σταματήσει την πρώτη. Και τώρα καταρρέει και η δεύτερη». Η επίσκεψη που
επρόκειτο να κάνει ο Αμερικανός απεσταλμένος Ντένις Ρος, σημειώνει ο
Ισραηλινός καθηγητής, αποτελούσε μεγάλο μπελά για τον Νετανυάχου. «Φοβόταν ότι
η Ουάσιγκτον θα κλιμάκωνε τις πιέσεις για να διευκολύνει την επανάληψη του
διαλόγου με τον Αραφάτ. Τώρα, ο Κλίντον δεν θα μπορέσει να τον κατηγορήσει για
τίποτα. Σε τελευταία ανάλυση, η επίθεση ρίχνει νερό στον μύλο του Νετανυάχου
και ευνοεί τα σχέδια του εθνικιστικού σιωνισμού».

Άλλη λύση από τον διάλογο δεν υπάρχει, διακηρύσσει η Γιαέλ Νταγιάν, βουλευτής
των Εργατικών και κόρη του ήρωα του Πολέμου των Έξι Ημερών. Για άλλη μια φορά,
λέει σε συνέντευξή της στην Ουνιτά, γίνεται προσπάθεια από την ισραηλινή Δεξιά
να εκμεταλλευθεί μια τραγωδία για να απαιτήσει σιδηρά πυγμή. Ο δρόμος αυτός,
όμως, οδηγεί αναπόφευκτα προς ένα γενικευμένο πόλεμο.

Η πιο εντυπωσιακή ανάλυση, πάντως, ανήκει στον Νταβίντ Γκροσμάν και
δημοσιεύτηκε την επομένη της επίθεσης στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας Μααρίβ.
Οι δύο βόμβες της αγοράς Μαχάνε Γεχούντα, γράφει ο αριστερός αναλυτής, δεν
τίναξαν στον αέρα μόνο 15 ανθρώπους. Διέλυσαν και την περίεργη φούσκα μέσα
στην οποία ζούσαν ­ ή μάλλον αιωρούνταν ­ οι Ισραηλινοί τον τελευταίο χρόνο.
Εκεί είχαν κλείσει την απελπισία και την ακινησία τους, αλλά κυρίως την
επιθυμία να μη γνωρίζουν τι συμβαίνει στον γύρω κόσμο. Από την ημέρα που
ανέλαβε την εξουσία ο Βενιαμίν Νετανυάχου, φαίνεται πως κανείς στο Ισραήλ δεν
συλλαμβάνει την πραγματικότητα που σφυρηλατεί ο άνθρωπος αυτός, με τις
απατηλές υπεκφυγές του και τις συνέπειες που έχουν. Το μεγαλύτερο μέρος των
Ισραηλινών δεν καταλαβαίνουν την απελπισμένη αδυναμία που προκαλεί στους
Παλαιστινίους η συμπεριφορά της ισραηλινής κυβέρνησης.

Οι δύο λαοί, συνεχίζει ο Γκροσμάν, είναι αιχμάλωτοι της ιστορίας τους και της
ψυχολογίας τους. Δεν είναι πλέον σε θέση να φτάσουν μόνοι τους σε μια τάξη
πραγμάτων που να υπόσχεται μια αληθινή ειρήνη. Η αμερικανική θέση ότι «οι δύο
πλευρές πρέπει να ωριμάσουν μόνες τους», δεν λειτουργεί. Η ευρωπαϊκή σωφροσύνη
δεν αρκεί. Εδώ χρειάζεται αποφασιστική πίεση και στα δύο μέτωπα, αλλά κυρίως
στο Ισραήλ που έχει περισσότερα χαρτιά στα χέρια του από τους αντιπάλους του.
Μια πίεση που θα λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές ανάγκες όλων των πλευρών. Μια
πίεση που θα σώσει τους Ισραηλινούς και τους Παλαιστίνιους από τον εαυτό τους.