ΠΡΟΣΩΠΑ Μια ζωή με την Ινδία

Ναγιαντάρα Σαγκάλ: «Η οικογένειά μου συνέδεσε το πεπρωμένο της με εκείνο ολόκληρης της χώρας. Τίποτε άλλο δεν είχε πλέον σημασία»

Η ζωή και το έργο της Ναγιαντάρα Σαγκάλ υπήρξαν άρρηκτα συνδεδεμένα με τη
νεώτερη ιστορία της Ινδίας. Μέσα από τις σελίδες των βιβλίων της ξεπηδούν
μνήμες και αναμνήσεις, που, όπως παραδέχεται η ίδια, την καταδιώκουν ακόμα.

ΑΝΙΨΙΑ του Τζαβαχαρλάλ Νεχρού, του πρώτου πρωθυπουργού της ανεξάρτητης Ινδίας,
η Σαγκάλ γεννήθηκε σε μια πλούσια οικογένεια βραχμάνων που έμελλε να
διαδραματίσει ένα σημαντικό ρόλο στην πολιτική ιστορία της χώρας.
Ανταποκρινόμενοι στην έκκληση του Μαχάτμα Γκάντι για αναίμακτο αγώνα υπέρ της
ανεξαρτησίας, οι Νεχρού ενστερνίστηκαν τη φιλοσοφία του αποκηρύσσοντας κάθε
έννοια ιδιοκτησίας και ακολουθώντας μία ασκητική ζωή.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, ο πατέρας της Σαγκάλ, Ραντζίτ Παντίτ, όπως και ο
ίδιος ο Νεχρού, υπήρξαν συχνά θύματα της βρετανικής καταστολής. Η οικογένεια
αντιμετώπιζε πλέον το πεπρωμένο της χώρας ως προσωπική υπόθεση και το τίμημα
ήταν βαρύ: μακροχρόνιες φυλακίσεις και καθημερινές θυσίες, από τις οποίες δεν
εξαιρείτο ούτε η μικρή Ναγιαντάρα.

Ωστόσο, η στάση των Νεχρού απέναντι στους Βρετανούς δεν υπήρξε απόλυτα
αρνητική. «Ως οικογένεια, θαυμάζαμε ένα μεγάλο μέρος του αγγλικού τρόπου ζωής:
τη λογοτεχνία, την πίστη στην ελευθερία, μέχρι και το κρίκετ», αποκαλύπτει η
Σαγκάλ. Οι Βρετανοί αποικιοκράτες δεν συμπεριφέρονταν σαν τύραννοι. Αντίθετα,
εισήγαγαν τους Ινδούς στα μεγάλα έργα της φιλελεύθερης φιλοσοφίας, προκαλώντας
όμως έτσι την εθνική τους αφύπνιση.

«Η βρετανική κουλτούρα τάσσεται σαφώς υπέρ της ελευθερίας και της
ανεκτικότητας. Πώς ήταν ποτέ δυνατόν να διαβάσουν οι Ινδοί έργα που ασπάζονται
αυτές τις έννοεις χωρίς να αλλάξουν οι ίδιοι;» αναρωτιέται η Σαγκάλ. Η ίδια
αντιμετωπίζει τον θείο της, Τζαβαχαρλάλ Νεχρού, ως έναν άνθρωπο που κατάφερε
να παντρέψει τους δύο πολιτισμούς, ένα υπόδειγμα ανεκτικότητας και ευγένειας.
«Υπήρξε ένας μεγάλος πολιτικός, με ανεπτυγμένη την αίσθηση του δικαίου. Η κόρη
του, Ίντιρα Γκάντι, ήταν άνθρωπος των άκρων, γι’ αυτήν υπήρχε μόνο μαύρο και
άσπρο, ο Νεχρού όμως μπορούσε να διακρίνει όλες τις ενδιάμεσες αποχρώσεις».

Εβδομήντα χρόνων πλέον σήμερα, γοητευτική και επιβλητική, η Σαγκάλ αναπολεί το
παρελθόν και εκφράζει το μεγαλύτερο παράπονό της: Πενήντα ακριβώς χρόνια μετά
την κήρυξη της ανεξαρτησίας της, η Ινδία των 800 εκατομμυρίων κατοίκων και των
15 διαφορετικών διαλέκτων παραμένει διαιρεμένη κι εκείνη καταδιώκεται ακόμα
από τις μνήμες των σφαγών και της αναγκαστικής μετανάστευσης που ακολούθησαν
τον διαμελισμό της. Το όνειρο μιας ενωμένης χώρας, ενός ναού ελευθερίας και
ανεκτικότητας, όπως τον οραματίσθηκε ο θείος της, θα την ακολουθεί έως τον
θάνατό της.