ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Μια αυτοκρατορία χωρίς νόημα

«Μ’ αρέσει η μεσαία τάξη, με τις αξίες της και τα όλα της» (το σκίτσο από τον Νιου Γιόρκερ)

Κομμουνιστής; Προβοκάτορας; Εικονοκλάστης; Το βέβαιο είναι ότι, στα 72 του
χρόνια, ο Γκορ Βιντάλ καταφέρνει να είναι πάντα στην επικαιρότητα.

«ΦΥΣΙΚΑ και πέρασα μια νύχτα με τον Τζακ Κέρουακ στο Chelsea Hotel. Αν
διαβάζατε προσεκτικά τα κείμενά του, θα το ξέρατε». Στην πρόσφατη επίσκεψή του
στην Ιταλία, όπου τα τελευταία πενήντα χρόνια περνάει μεγάλο μέρος της ζωής
του, ο Γκορ Βιντάλ έδωσε πάλι τίτλους στις εφημερίδες. Το μεγάλο του ταλέντο
είναι η απομυθοποίηση: έχοντας γνωρίσει πολλές προσωπικότητες αυτού του αιώνα,
έχει διαμορφώσει μια προσωπική, και συχνά αιρετική άποψη γι’ αυτούς. Ο Τρούμαν
Καπότε ήταν «ψεύτης και αντιπαθής». Η εξαδέλφη του Τζάκυ Κέννεντυ, «μια
εγωίστρια που την ενδιέφεραν μόνο τα χρήματα και η φήμη». Ο Άλλεν Γκίνσμπεργκ,
«μια διάνοια των δημοσίων σχέσεων».

Ο Νεοϋορκέζος συγγραφέας τα βάζει με όλους. Και πρώτα απ’ όλα με τους
συμπατριώτες του. «Εμείς οι Αμερικανοί πρέπει να εγκαταλείψουμε την
αυτοκρατορία, από τη στιγμή που έχουμε ένα δημόσιο χρέος που φτάνει τα 5
τρισεκατομμύρια δολάρια», λέει σε συνέντευξή του στην Ουνιτά. «Κυβερνάμε τη
Δυτική Ευρώπη μέσω του ΝΑΤΟ και της CIA. Κι όχι μόνο τώρα: ξοδέψαμε
εκατομμύρια δολάρια για να κατατροπώσουμε τον Τολιάτι, ήταν μια πολύ βρώμικη
δουλειά. Κυβερνάμε την Ασία, εκτός από την Κίνα και ίσως την Ινδία, μέσω της
κατεχόμενης Ιαπωνίας και του ASEAN. Πρόκειται πραγματικά για μια παγκόσμια
αυτοκρατορία. Χωρίς έναν επίσημο εχθρό, όμως, όπως ήταν η Σοβιετική Ένωση, η
αυτοκρατορία αυτή δεν έχει νόημα».

Ο Βιντάλ είναι κομμουνιστής, αλλά αναγνωρίζει ότι ο όρος τείνει να εκλείψει:
«Δεν ξέρω πια τι σημαίνει “Δεξιά” και “Αριστερά” σε μια εποχή όπου το πνεύμα
των Μπουβάρ και Πεκυσέ κυριαρχεί στον ηλίθιο καθημερινό μας λόγο. Η
αμερικανική Αριστερά είναι δύσκολο να προσδιοριστεί, καθώς κυμαίνεται ανάμεσα
στον λαϊκισμό και τους κομμουνιστές σαν κι εμένα. Στην Ευρώπη δεν βλέπω
Αριστερά κανενός είδους. Η μεγάλη διαίρεση στον Πρώτο Κόσμο μπορεί να
περιγραφεί ως εξής: μεγάλες ποσότητες χρήματος στα χέρια του ενός πέμπτου των
Αμερικανών και ελάχιστα χρήματα για τις ανάγκες των υπολοίπων. Οι Γάλλοι
αποκαλούν αυτό το σύστημα “κοινωνικό κράτος”. Εγώ λέω ότι έχουμε σοσιαλισμό
για τους πλούσιους και ελεύθερη αγορά για τους φτωχούς».

Ο Βιντάλ είναι ρεαλιστής: «Θα με εξέπληττε πολύ αν σε έναν αιώνα ο άνθρωπος
δεν εξαφανιζόταν από το πρόσωπο της γης. Έχω διαβάσει ότι στην Ινδονησία, την
τέταρτη ή πέμπτη χώρα του κόσμου, όλα τα ποτάμια είναι νεκρά. Στις Ηνωμένες
Πολιτείες, η περιβαλλοντική οργάνωση Sierra Club έχει καταγγείλει ότι όλο το
νερό είναι μολυσμένο».

Ο Βιντάλ είναι κοσμοπολίτης: «Η εθνικότητα ενός συγγραφέα είναι το κρανίο του
­ δεν έχει σημασία πού μένει».

Πιστεύει ακόμη ότι δεν πρέπει να χάνουμε ποτέ την ευκαιρία να κάνουμε έρωτα ή
να βγαίνουμε στην τηλεόραση; «Αυτά τα έλεγα πριν από το AIDS και τον
Μπερλουσκόνι. Τώρα έχω βάλει μυαλό».