ΠΡΟΣΩΠΑ Λάθος που υπέκυψα στην περεστρόικα

Τοντόρ Ζίβκοφ. Επτά χρόνια μετά την ανατροπή του από την εξουσία, ο πρώην κομμουνιστής ηγέτης έρχεται να ταράξει τα νερά με τα απομνημονεύματά του

«Το μεγαλύτερο λάθος που διέπραξα ποτέ ήταν ότι υπέκυψα στην περεστρόικα».
Τάδε έφη Τοντόρ Ζίβκοφ. Τα απομνημονεύματα του πρώην κομμουνιστή ηγέτη της
Βουλγαρίας δημοσιεύθηκαν την Τρίτη σε πολυτελή έκδοση 700 σελίδων,
ξεσηκώνοντας ποικίλες αντιδράσεις.

Ο 85ΧΡΟΝΟΣ Ζίβκοφ είναι ένας από τους τελευταίους εν ζωή κομμουνιστές
ηγέτες της πρώην Ανατολικής Ευρώπης. Κυριάρχησε στη Βουλγαρία επί 35 ολόκληρα
χρόνια, για να ανατραπεί από την εξουσία με το αναίμακτο πραξικόπημα του 1989.

Επτά χρόνια μετά την κατάρρευση του σκληροπυρηνικού καθεστώτος που είχε
επιβάλει, ο Ζίβκοφ υποστηρίζει πως έπρεπε να είχε αποτρέψει την «παρέκκλιση»
της Βουλγαρίας από το σοσιαλισμό, αντιστεκόμενος στις πολιτικές μεταρρυθμίσεις
που εισήγαγε ο Γκορμπατσώφ με την περεστρόικα.

«Υπήρξα διαμετρικά αντίθετος με την κοσμοθεωρία του Γκορμπατσώφ. Το μόνο που
κατόρθωσαν εκείνοι που την ασπάστηκαν ήταν να φέρουν τη χώρα σε τέλμα,
αποσκοπώντας σε προσωπικά οφέλη», επισημαίνει, προκαλώντας την μήνιν πολλών
απλών ανθρώπων.

«Ο άνθρωπος αυτός θα έπρεπε να βρίσκεται στη φυλακή, και όχι να εκδίδει τα
απομνημονεύματά του», ξεσπά ο 53χρονος καθηγητής Ιστορίας Ντράγκομιρ Τίχοφ.
«Όσο γελοίες ήταν οι δίκες εναντίον του, άλλο τόσο απαράδεκτο είναι και αυτό
το βιβλίο».

Ο Ζίβκοφ είχε καταδικαστεί το 1992 για κατάχρηση δημοσίου χρήματος. Τον
περασμένο Ιανουάριο, το ανώτατο δικαστήριο ανέτρεψε την πρωτόδικη απόφαση.
Παρά ταύτα ο Ζίβκοφ, εναντίον του οποίου εκκρεμούν κατηγορίες για πολιτική
αφομοίωσης εναντίον της τουρκικής μειονότητας κατά τη δεκαετία του 1980,
παραμένει σε κατ’ οίκον περιορισμό.

Ξεκινώντας από την Κομμουνιστική Νεολαία, αναρριχήθηκε γρήγορα στην κορυφή του
Κομμουνιστικού Κόμματος, για να γίνει το 1971 αρχηγός του κράτους και πρόεδρος
του κόμματος. Το σημερινό μικρό Κομμουνιστικό Κόμμα της χώρας κατηγορεί τον
Ζίβκοφ για προδοσία του αυθεντικού κομμουνιστικού ιδεώδους. Ενόσω όμως η χώρα
πελαγοδρομεί εν μέσω σοβαρών οικονομικών προβλημάτων, αυξάνονται συνεχώς οι
νοσταλγοί του παρελθόντος. Τις παλιές καλές ημέρες μπορεί να μην είχαν ίχνος
ελευθερίας, αλλά είχαν ψωμί και δουλειά.

Πολλοί είναι, εν τούτοις, οι Βούλγαροι που δεν τον αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερη
συμπάθεια. «Διάβασα και ξαναδιάβασα το βιβλίο αυτό», ομολογεί με πίκρα ένας
άνεργος Βούλγαρος ονόματι Μίτκο Ιβάνοφ. «Είμαι 44 ετών και έχω περάσει 33
χρόνια της ζωής μου με τον Ζίβκοφ. Ειλικρινά, δεν θέλω να θυμάμαι τα χρόνια εκείνα…».