«Λάδι στη φωτιά» η βεντέτα δασικών – πυροσβεστών

Καμένη γη. Χιλιάδες στρέμματα δασικής έκτασης κάηκαν. Ο πνεύμονας της Θεσσαλονίκης τραυματίστηκε βαριά…

Δεν είναι μόνο οι εμπρηστές που καταστρέφουν χιλιάδες στρέμματα δασικής
έκτασης κάθε χρόνο στην Ελλάδα. Σε πολλές περιπτώσεις, άλλη είναι η εκτίμηση
της Δασικής Υπηρεσίας και άλλη της Πυροσβεστικής.

Η ΚΟΝΤΡΑ δασικών και πυροσβεστών οδηγεί σε καταστροφικά αποτελέσματα: «Πολύ
συχνά ο δασάρχης πρέπει να μιλήσει με τους επικεφαλής της Πυροσβεστικής, αλλά
δεν μπορεί, επειδή ο δικός του ασύρματος εκπέμπει σε άλλη συχνότητα»,
υποστηρίζει ο δασολόγος-περιβαλλοντολόγος κ. Νίκος Χλύκας.

Και ενώ συμβαίνουν όλα αυτά ο υπουργός Γεωργίας κ. Στέφανος Τζουμάκας
παραδέχεται την σημαντική καθυστέρηση των πυροσβεστικών αεροπλάνων για την
κατάσβεση της πυρκαγιάς στο Σέιχ Σου, ενώ ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Κώστας Λαλιώτης
εξαγγέλλει δέσμη μέτρων που το χαρακτηρίζουν ως δασική ζώνη απολύτου
προστασίας και κηρύσσεται αναδασωτέα όλη η έκταση που καταστράφηκε.

ΟΙ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ

Όμως, το θέμα δεν σταματάει εκεί. Η έλλειψη συγκεκριμένων αρμοδιοτήτων και η
αδράνεια «για το ποιος έχει τελικά την ευθύνη» αποτελούν τις πρώτες φάσεις της
κινητοποίησης του κρατικού μηχανισμού, προκειμένου να αντιμετωπίσει μια μεγάλη
πυρκαγιά. Συσκέψεις επί συσκέψεων, αλλεπάλληλα τηλεφωνήματα, προτάσεις και
αντιπροτάσεις, την ώρα που η φωτιά μαίνεται, έχουν ως αποτέλεσμα οι φλόγες να
καίνε και οι υπεύθυνοι να ψάχνουν ακόμη να βρουν ποιός φταίει…

Σαν να μη φτάνουν όλα αυτά στην καταστροφή μέρους του Σέιχ Σου της
Θεσσαλονίκης υπήρχαν πρατηριούχοι υγρών καυσίμων, αλλά και υπάλληλοι της
Πυροσβεστικής Υπηρεσίας (!) που αρνούνταν να εφοδιάσουν με πετρέλαιο οχήματα
του Δασαρχείου, τα οποία θα ήταν δυνατό να χρησιμοποιηθούν την πρώτη μέρα της πυρκαγιάς.

ΑΣΥΝΕΝΝΟΗΣΙΑ

Η διαμάχη και η έλλειψη συντονισμού μεταξύ των υπαλλήλων στις δασικές
υπηρεσίες και των πυροσβεστών καθυστερούν την κατάσβεση των μεγάλων πυρκαγιών.
Ο δασολόγος-περιβαλλοντολόγος κ. Νίκος Χλύκας τονίζει ότι συχνά παρατηρείται
ασυνεννοησία ανάμεσα στους δύο φορείς, με συνέπεια το κράτος αντί να
προλαβαίνει, να παρακολουθεί «με δεμένα τα χέρια» το καταστροφικό έργο των πυρκαγιών.

Έτσι, μπορεί ο τηλεφωνικός αριθμός που οι πολίτες καλούν όταν αντιληφθούν μια
φωτιά να είναι για λόγους ευκολίας τριψήφιος (191), όμως αυτό φαίνεται να
είναι το… μόνο εύκολο, όταν πρόκειται να υπάρξει άμεση κινητοποίηση για την
κατάσβεση μιας μεγάλης πυρκαγιάς. Μέχρι το νερό να αρχίσει να κυλάει από τις
μάνικες των πυροσβεστικών οχημάτων, έχει προηγηθεί ένας μαραθώνιος από
συσκέψεις, προτάσεις και τηλέφωνα. Ένας μαραθώνιος, που στην πράξη γίνεται λαβύρινθος.

Η σύγχυση επιτείνεται και από το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις διατάξεις για τη
Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση β’ βαθμού, μεταφέρονται όλες οι αρμοδιότητες στο
νομάρχη εκτός του Δασαρχείου και της Εφορίας. «Ο δασάρχης δεν δίνει λόγο στο
νομάρχη, παρά μόνο στον υπουργό, σύμφωνα με τις διατάξεις. Στις μεγάλες
πυρκαγιές, όμως, παρατηρείται το φαινόμενο ο νομάρχης να παρεμβαίνει στο έργο
του δασάρχη», λέει ο κ. Χλύκας.

Πάντως, η έλλειψη συντονισμού μπορεί να δικαιολογηθεί και από το γεγονός ότι
τόσοι πολλοί άνθρωποι με διαφορετική εκπαίδευση, έλλειψη βασικών γνώσεων και
απουσία σημείων αναφοράς (που σημαίνει υποκειμενικές προσεγγίσεις για την
αντιμετώπιση του περιβάλλοντος χώρου), πρέπει να βρουν κοινή γλώσσα μέσα σε
λίγα λεπτά της ώρας, κάτι όμως που σπάνια καταφέρνουν.

Πώς σβήνει, λοιπόν, μια φωτιά; Κατ’ αρχάς, μέσω του 191, ειδοποιείται το
Συντονιστικό Διυπουργικό Όργανο (ΣΔΟ) που βρίσκεται σε ετοιμότητα όλο το
24ωρο. Στο όργανο αυτό μετέχουν ένας δασολόγος (που είναι ο συντονιστής),
εκπρόσωπος των Ενόπλων Δυνάμεων, της Πυροσβεστικής και της Αστυνομίας, μία
υπαξιωματικός της Πολεμικής Αεροπορίας και βοηθητικοί υπάλληλοι.

«Το ΣΔΟ ειδοποιεί το τοπικό δασαρχείο, από το οποίο φεύγει ένα τζιπ με
επικεφαλής έναν δασολόγο για να ελέγξει το μέγεθος της φωτιάς», λέει ο κ.
Χλύκας. «Συντονιστής της όλης προσπάθειας πρέπει να είναι ο δασάρχης της
περιοχής. Εάν η φωτιά είναι σε επίπεδα ανεκτά, γίνεται προσπάθεια να
αντιμετωπιστεί σε τοπικό επίπεδο. Στην περίπτωση που η πυρκαγιά έχει
επεκταθεί, ειδοποιείται το ΣΔΟ για να στείλει βοήθεια».

«ΓΑΪΤΑΝΑΚΙ»

Η συνέχεια, όμως, δεν είναι απλή. Ο συντονισμός είναι το ζητούμενο, όμως, οι
εμπλεκόμενοι είναι πολλοί. Ο δασάρχης, λοιπόν, αν η φωτιά παίρνει διαστάσεις,
προτείνει στο ΣΔΟ τι δυνάμεις χρειάζεται. Το Διυπουργικό Όργανο, συνεκτιμώντας
τις δυνάμεις που έχει στην διάθεσή του και τις πιθανές πυρκαγιές που
βρίσκονται εν εξελίξει στην υπόλοιπη χώρα, αποφασίζει τι θα στείλει. Είναι η
στιγμή που, επιτέλους, θα σταλούν οι πρώτες επίγειες δυνάμεις και, αν
χρειάζεται, τα πυροσβεστικά αεροσκάφη.

«Η διαδικασία είναι χρονοβόρα. Τα διοικητικά κέντρα είναι πολλά, η έλλειψη
συντονισμού είναι το πιο συχνό φαινόμενο, ενώ απαιτείται και μεγάλη εμπειρία»,
τονίζει ο κ. Χλύκας. «Πολλές φορές, άλλα λέει η Δασική Υπηρεσία και άλλα η
Πυροσβεστική, ενώ συχνά ο δασάρχης χρειάζεται να δώσει εντολές στα
πυροσβεστικά οχήματα, αλλά κάτι τέτοιο είναι αδύνατο, επειδή ο ασύρματός του
δεν εκπέμπει στην ίδια συχνότητα». Όπως λέει ο ίδιος, η σύγχυση δημιουργείται
συχνά από την έλλειψη συντονισμού μεταξύ Δασαρχείου-Πυροσβεστικής, αφού οι
Ένοπλες Δυνάμεις συνήθως δεν δημιουργούν προβλήματα.