Η πορεία ειρήνης ενός απλού ανθρώπου

Έγινε «δεύτερο πετσί του» το παραμύθι της βιοπάλης ­ στην πιο ταπεινή του
έκδοση. Οκτώ χρόνων παιδάκι περιόδευε στα στενοσόκακα μιας Αθήνας που
ψυχορραγούσε, μ’ ένα κασελάκι λούστρου, «ζωγραφισμένο μάλιστα ­ αντί 17
δραχμών ­ από καλό ζωγράφο και ένα σκαμνάκι με βελούδινο κάθισμα υπό μάλης».

ΤΟ ΑΛΛΟ παραμύθι, αυτό της ειρήνης στην πιο ανέκδοτή του και ιστορική πια
μορφή, βιώθηκε με τόσο συγκλονιστικό τρόπο, ώστε να καταλήξει να γίνει
κατοπινή στάση ζωής.

Η ωραία καρδιά του Μπάμπη Παπαδόπουλου «έφτιαξε τα δικά της παραμύθια» και τα
έντυσε με τους δράκους του πολέμου και τους αρχαγγέλους της ειρήνης.

Από τραγουδοποιούς ξεριζωμένους «βασιλιάδες» του Πόντου, γεννήθηκε. Στη
Χαλκηδόνα Νικαίας. Ήταν ημέρα Σάββατο, 3 Οκτωβρίου του ’29. Είχε και ταίρι στη
γέννησή του ο Μπάμπης: τον δίδυμο αδελφό του, τον Παναγιώτη. Που έσβησε σαν το
κερί στη βαρυχειμωνιά του ’30. Γι’ αυτόν ίσως τον αδελφό που δεν πρόλαβε και
όλους τους άλλους που τρόμαξαν και δεν σήκωσαν κεφάλι, όρθωσε εκείνος το μικρό
του μπόι ­ στην ανημποριά της εποχής, στην καχυποψία του καταδότη, στη συνενοχή…

Είχε το «πάθος των γραμμάτων». Και επειδή εκείνο το ιδιωτικό σχολείο της
Κατίνας Χαραλάμπους ήταν ονομαστό πριν από τον πόλεμο, έκανε απίστευτες
δουλειές να «κερδίζει» τα δίδακτρα (35 δραχμές τον μήνα). Λούστρος πάντα, αλλά
και μικροπωλητής ­ «σουσαμένια κουλούρια ο Μπάμπης», κορνέ και φιστίκια…

Ο πόλεμος τον «έκοψε» από το σχολείο και τις μύριες όσες δουλειές του.
Κατέφυγε η οικογένεια στην Αναράχη Πτολεμαΐδος ­ αφού έβγαλαν στο σφυρί το
ψιλικατζίδικο, αλλά και τα σκουλαρίκια της μάνας του, της Λίζας… Πείνασαν
τόσο, που ζητιάνευαν να επιζήσουν. Ξαναγύρισαν στο πατρικό της Κοκκινιάς το
φθινόπωρο του ’43.

Λούστρος πάντα, αλλά τότε ήταν που έπιασε δουλειά και στο σοκολατοποιείο «Η
Ελλάς». Τον πήρε ύστερα ο γείτονας δεσμοφύλακας Ηλίας Πασαπόρτης, που είχε και
τσαγκαράδικο στα Ταμπούρια, να γυαλίζει τα παπούτσια των κρατουμένων ­ προς
εκτόπιση ­ στο Μεταγωγών. Ε, εκεί πρωτόδε ένα κομμάτι του ονείρου και μέσα από
την καρδιά τού βγήκε να γίνει μεταφορέας των μηνυμάτων των φυλακισμένων στις
οικογένειές τους. Ήταν 14 χρόνων και ήταν η πρώτη του αντιστασιακή πράξη. Ένα
χρόνο αργότερα, αποφοίτησε από το Δημοτικό!

Έπιασε δουλειά μετά στο τσαγκαράδικο του Πασαπόρτη, ύστερα στην κορδέλα του
γείτονα ξυλουργού και μετά στο καρεκλοποιείο ­ τα βρόνταγε κι έφευγε γιατί
«όλοι για χαμαλίκι με είχαν και κανένας δεν με πλήρωνε». Μέχρι που, στις 17
Σεπτεμβρίου του ’47, ο κυρ-Βασίλης, που δούλευε με τους τρεις του γιους στα
Σφαγεία της Δραπετσώνας, είπε στην κυρα-Λίζα: «Δώσ’ μου το μεσαίο σου παιδί,
αυτό που ήταν δίδυμο, να το πάρω στα σφαγεία, να βγάλει ένα κομμάτι ψωμί, να
με συχωρνάει».

Του το έδωσε το μεσαίο παιδί η κυρα-Λίζα κι ήρθαν πράγματι στιγμές που
«συχώρναγα τον κυρ-Βασίλη». Έτσι, έγινε «φουσκωτής» αρνιών ο Μπάμπης
Παπαδόπουλος ­ αλλά λούστρος δούλευε μέχρι το ’50, γιατί το είχε μέγα μεράκι!

Πρωτύτερα, το ’45, με αφορμή τη γιορτή της δασκάλας του, της Μαρίνας, τότε που
δεν έκανε μάθημα η τάξη, ανήμερα 17 Ιουλίου, κατέβηκε με το κασελάκι του στην
Αθήνα «να τα ‘κονομήσω στα δικαστήρια». Τότε τον πλεύρισε ο ασφαλιστής, τον
παρέσυρε στο Αστυνομικό Τμήμα της οδού Λέκκα, όπου ανάγκαζαν τους μικροπωλητές
να βγάλουν άδεια. «Δεν θέλω άδεια» είπε και ο ψηλός με την καπαρντίνα τον
βούτηξε από τον σβέρκο, του άρπαξε το κασελάκι και τον έκλεισε σ’ ένα κελί με
κάτι κλεφτρόνια. Τον έσωσε η όμορφη γυναίκα του διοικητή ­ «να ‘ναι καλά όπου
είναι» ­ αλλά είχαν κάψει το κασελάκι και βρήκε μόνο το σκαμνάκι… Θεόρατη η
πληγή στο στήθος ­ ήταν η ημέρα που έκανε τη δρασκελιά που τον χώριζε από την
«άλλη» πλευρά, εκείνη της Αριστεράς!

Στα 25 του ­ και για τα 17 επόμενα χρόνια ­ ήταν πρόεδρος του Σωματείου
Εκδοροσφαγέων Χαλανδρίου και Περιχώρων «Η Αγία Παρασκευή»! Εκεί ο αγώνας
απέκτησε φτερά και τα στόματα των εργατών ψωμί…

Μπάμπης Παπαδόπουλος. «Κοιμάμαι με ήσυχη συνείδηση ­ δεν πρόδωσα κανένα όραμα της γενιάς μου…».Στον τοίχο, η ιστορική φωτογραφία όπου διακρίνεται πίσω δεξιά από τον Λαμπράκη

ΔΕΝ ΤΟΝ ήξερε τον Γρηγόρη Λαμπράκη. Τον θαύμαζε όμως τόσο «για τη λεβεντιά και
την ψυχή του». Μαχητής της ΕΕΔΥΕ ήταν, που οργάνωσε την πορεία από τον
Μαραθώνα στην Πνύκα. Για τη σφαγή στο Βιεντάμ που είχε ξεσηκώσει όλη την
ανθρωπότητα. Απαγορεύτηκε η πορεία «διά… ροπάλου! Ούτε πουλί πετούμενο δεν
θα περνούσε από τον Μαραθώνα» έλεγε ο υπουργός Δημόσιας Τάξης Ε. Καλαντζής.

Πετούμενο δεν ήταν ­ αλλά αποφασισμένος να φθάσει στον Τύμβο! Έκρυψε στον
κόρφο του δύο αφίσες για το τραγούδι της ειρήνης, κρέμασε ένα ραδιόφωνο στον
ώμο και ξεκίνησε ποδαράτο από τα Βριλήσσια στον Μαραθώνα ­ ξημερώματα Κυριακής
21 Απριλίου του ’63. «Στη Ραφήνα πάω, να παραλάβω αρνιά από το καράβι», έλεγε
ο πρόεδρος των Χασαπάδων στα μπλόκα των αστυνομικών. Και ξέφυγε από 18 μπλόκα!
Στην εκκλησιά μπροστά της Παλλήνης συναπαντήθηκε με τον Λαμπράκη, τη γυναίκα
του και τον Κύπριο ποιητή Τεύκτρο Ανθια. Και βρήκε τρόπο να τον πλησιάσει και
να του δώσει υπόσχεση ζωής ότι θα τον συναντήσει στον Τύμβο.

Πήγε στον Τύμβο ­ και όχι μόνος του, αλλά με ένα 17χρονο αγόρι, τον Ανδρέα
Μαμωνά. «Έφτασες βρε θηρίο;», τον ρώτησε ο Γρηγόρης Λαμπράκης. Είχε κάνει ήδη
ένα χιλιόμετρο μόνος του. Και ξαφνικά είχε παρέα… Άλλους δυο. Και ήταν
περιχαρής, σ’ όλο τον δρόμο…

Στο ύψος της Νταού Πεντέλης, οι τρεις έγιναν τέσσερις ­ προσχώρησε στην παρέα
και ο Παντελής Γούτης. Στα δεξιά του δρόμου, μια φάλαγγα 60 και πάνω
αυτοκινήτων ξένων αντιπροσωπειών και αποστολών, δημοσιογράφων…

Έτσι έκαναν οι τέσσερίς τους πια τα 28 από τα 42 χιλιόμετρα. Αλλά εκεί, 400
μέτρα από τον Σταυρό των Εκτελεσθέντων, «τον συνέλαβαν τον Λαμπράκη». Κι αυτή
η μοναχική πορεία θα περνούσε στην Ιστορία της νεώτερης Ελλάδας…

Μια φορά τον ξανάδε. Την παραμονή της δολοφονίας του. Σαββάτο, 21 Μαΐου του
’63, στην Πλατεία του Χαλανδρίου. Αγκαλιάστηκαν. «Αύριο θα ‘μαι Θεσσαλονίκη ­
καλεσμένος της Επιτροπής Ειρήνης», του είπε. Δευτέρα πρωί. Δούλευε κόφτης στο
κρεοπωλείο του Μάρκου. Άκουσε τον πελάτη να διαβάζει την επικεφαλίδα στα
«ΝΕΑ»: «Ο βουλευτής της Αριστεράς Γρηγόρης Λαμπράκης δέχθηκε δολοφονική
επίθεση». Και όπως ήταν όρθιος στο σφαγείο «έπεσα κάτω ξερός».

«Εσύ θα παραλάβεις τη σορό», του είπαν στην ΕΕΔΥΕ. Και χρεώθηκε τον μεγαλύτερο
πόνο: «Πήγα στον Σταθμό Λαρίσης. Γυναίκες και παιδιά κοιμόντουσαν στις ράγες.
Περίμεναν απ’ τη νύχτα. Τον έφεραν νύχτα ­ μην ξεσηκωθούν κι άλλοι. Τον
ακουμπήσαμε στο παρεκκλήσι του Αγίου Ελευθερίου, στη Μητρόπολη. Μείναμε μαζί
του τη νύχτα…». Και κάποια στιγμή που έβγαινε από την πόρτα, εκείνος ήταν
που έσυρε φωνή μεγάλη τρεις φορές: «Ο Λαμπράκης Ζει, ο Λαμπράκης Ζει». Το δικό
του «ΖΕΙ» έγινε ανθρώπινη βουή, και ύστερα το «Ζ» του Β. Βασιλικού κι ύστερα η
ταινία του Γαβρά…

Ήταν 34 χρόνων. Είναι πια 68. Κάθε χρόνο, εκείνος ανοίγει την πορεία από τον
Τύμβο. Τόλμησε στη διάρκεια της χούντας να πάει στο μνήμα του ­ να ανάψει το
καντήλι. Βρήκε τον σταυρό κατεδαφισμένο και κάτω την επιγραφή του Γιάννη
Ρίτσου «Έπεσε ο Μέγας Δρυς». Ο Δρυς «ξαναστήθηκε» με την πτώση της χούντας. Ο
Μπάμπης Παπαδόπουλος ζει πάντα με τη μνήμη ενός υπέροχου ανθρώπου. Δίδαξε τους
γιους του, τον Νίκο και τον Κωστα, «να ‘ναι δημοκράτες, να ‘ναι συνεπείς,
καθαροί και μετρημένοι στις σχέσεις τους». Και στο σουβλατζίδικό του, στην οδό
Κύπρου 27, που ήρθαν και πέρασαν τα μεσάνυχτα και ακόμη μιλάμε ­ «εδώ που
τόσες και τόσες ξένες αντιπροσωπείες δεξιώθηκαν τα περασμένα χρόνια μετά τις
πορείες ειρήνης» ­ μπορεί και πουλά τα καθαρά σουβλάκια του «κοιτώντας τον
πελάτη στα μάτια». Στους τοίχους, καδραρισμένες οι σκηνές της πορείας των
τεσσάρων και ακούραστος εκείνος να εξηγεί σε όποιον ενδιαφέρεται να μάθει:
«Κοιμάμαι με ήσυχη συνείδηση ­ δεν πρόδωσα κανένα όραμα της γενιάς μου. Τι
κέρδισα; Την εκτίμηση και τη συμπάθεια του κόσμου!».

Γι’ αυτό ­ και άλλα πολλά ­ όπου βρεθεί και όπου σταθεί όλοι του φωνάζουν:
«Γεια σου βρε Μπάμπη, με την ωραία σου καρδιά…».