Το μυστήριο του Άρη αναστάτωσε τη Γη

Την περυσινή Ημέρα της Ανεξαρτησίας (4 Ιουλίου) των ΗΠΑ οι αρειανοί εισέβαλαν στη Γη και κόντεψαν να την εξαφανίσουν από προσώπου… σύμπαντος ­ στις κινηματογραφικές αίθουσες τουλάχιστον. Ένα χρόνο αργότερα όμως οι γήινοι παίρνουν εκδίκηση, εισβάλλοντας, έστω και με ένα ρομπότ ως εκπρόσωπό τους, στον Άρη. Για μάρτυρά τους διάλεξαν τις οθόνες του Ίντερνετ, όπου η αποστολή τους μεταδίδεται απευθείας, δοκιμάζοντας τα όρια αντοχής του δικτύου.

Πάντως οι γήινοι δεν έχουν άγριες διαθέσεις. Το μόνο που θέλουν να δουν είναι,
κατά πρώτο λόγο, αν υπάρχει νερό ή άλλα ίχνη ζωής. Αλλά και αν ο «κόκκινος
πλανήτης» έχει αλλάξει όψη τα τελευταία 21 χρόνια, από τότε δηλαδή που ένα
άλλο γήινο διαστημόπλοιο ­ ο Βίκινγκ ­ επισκέφτηκε τον Άρη για πρώτη φορά.

ΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ δεν σταμάτησαν να χτυπάνε χθες όλη την ημέρα στο Αστεροσκοπείο και
το Πλανητάριο. Άνθρωποι όλων των ηλικιών ρωτούσαν κάθε είδους λεπτομέρειες για
τον Άρη. Ξαφνικά, όλοι στήθηκαν μπροστά σε τηλεοράσεις, ραδιόφωνα,
ηλεκτρονικούς υπολογιστές, για να μάθουν τι νέα θα έρθουν από τον «Κόκκινο
Πλανήτη». Όπως κάποτε όλη η Ελλάδα είχε στηθεί μπροστά στους δέκτες της, για
να θαυμάσει τον Νιλ Άρμστρογκ και τον Έντγουιν Ώλντριν, τους πρώτους ανθρώπους
που περπάτησαν στο φεγγάρι. Ήταν Ιούλιος και τότε, 28 χρόνια πριν…

Από νωρίς το απόγευμα, το Ίντερνετ είχε «μπουκώσει», αφού εκατομμύρια χρήστες
προσπαθούσαν να δουν ζωντανά την προσεδάφιση. Η «Αρη-μανία» είχε να εμφανιστεί
από το 1976, όταν το «Βίκινγκ 1» και το «Βίκινγκ 2» κατέβηκαν στον Άρη και τα
αστεροσκοπεία, από τη μια μέρα στην άλλη, γνώριζαν μεγάλες… πιένες. Μπορεί
το 1986, όταν ο κομήτης του Χάλεϊ ήταν στις… δόξες του, ο κόσμος να έδειχνε
εξίσου μεγάλο ενδιαφέρον, όμως το μυστήριο που έκρυβε ο «Κόκκινος Πλανήτης»
συγκινούσε πάντοτε περισσότερο. Άλλωστε, πενήντα τηλέφωνα σε μια μέρα μόνο στο
Πλανητάριο δεν είναι και μικρό πράγμα.

Από νωρίς ο Διονύσης Σιμόπουλος, διευθυντής στο Πλανητάριο της Αθήνας, είχε
πάρει… θέση μάχης. Κάποιοι ρωτούσαν για την πιθανότητα να βρεθούν «πράσινα
ανθρωπάκια» στον Άρη, ενώ κάποιοι άλλοι προσπαθούσαν να συλλέξουν πληροφορίες
για το πότε θα πάει ο άνθρωπος στον πλανήτη. «Το ενδιαφέρον του κόσμου είναι
τεράστιο. Από το πρωί δεν έχουν σταματήσει να χτυπάνε τα τηλέφωνα, από
ανθρώπους που ρωτάνε ό,τι μπορεί να φανταστεί κανείς για τη ζωή στον Άρη.
Πρόκειται για έναν πλανήτη που πάντοτε έκρυβε μυστήριο, γι’ αυτό και ο κόσμος
ασχολείται τόσο πολύ με το θέμα», λέει ο κ. Σιμόπουλος.

Ο «ΙΧΝΗΛΑΤΗΣ»

Ο Ιχνηλάτης του Άρη (Mars Pathfinder) προσεδαφίστηκε χθες το απόγευμα, στις
8.07 ώρα Ελλάδας, στον μακρινό πλανήτη. Σημείο προσεδάφισης, έπειτα από τη
σύμφωνη γνώμη 60 επιστημόνων σε Ευρώπη και Αμερική, η κοίτη ενός αρχαίου
ποταμού στην Κοιλάδα του Άρη.

Εκεί, όπου ελπίζουν να βρεθούν απομεινάρια του νερού, που κυλούσε πριν από
εκατομμύρια χρόνια.

Η προσεδάφιση του Ιχνηλάτη είναι το πρώτο σκέλος της αποστολής ­ και το
δυσκολότερο. Όταν ο Ιχνηλάτης ακούμπησε στο έδαφος του Άρη, αποβίβασε ένα
μικρό τηλεκατευθυνόμενο όχημα, το οποίο έχει ξεκινήσει την περιπλάνησή του
στον πλανήτη. Οι οδηγίες μεταφέρονται στην κεραία του από τους τεχνικούς του
Εργαστηρίου Προώθησης Αεριωθουμένων της NASA, που βρίσκεται στην Πασαντήνα της
Καλιφόρνια. Για αρκετές ώρες μετά την προσεδάφιση, θα κοβόταν η επικοινωνία
του οχήματος με τη NASA, λόγω της θέσης του Άρη σε σχέση με τη Γη.

Όσον καιρό διαρκέσει η περιπλάνηση του οχήματος στον Άρη ­ από επτά ημέρες έως
έναν μήνα ­ οι επιστήμονες της NASA δεν θα το αφήσουν ούτε δευτερόλεπτο από τα
μάτια τους. Άλλωστε, κοντά 50 δισεκατομμύρια δραχμές στοίχισε η αποστολή. Αν
κάτι δεν πάει καλά, μπορούν να το διορθώσουν με οδηγίες της τελευταίας στιγμής.

ΤΑ «ΒΙΚΙΝΓΚ»

Την τελευταία φορά που ανθρώπινο μάτι είχε την τύχη να κρυφοκοιτάξει τι
γίνεται στην επιφάνεια του Άρη ήταν το 1976, όταν τα διαστημόπλοια «Βίκινγκ 1»
και «Βίκινγκ 2» έφτασαν εκεί, στέλνοντας πίσω στη Γη 4.500 φωτογραφίες. Παρότι
δεν βρέθηκε το παραμικρό ίχνος ζωής, η ανθρώπινη φαντασία επιμένει. Και
ελπίζει ότι, αυτήν τη φορά, κάτι καινούργιο και εντυπωσιακό θα προστεθεί στη
γνώση μας για το Διάστημα. Γι’ αυτόν τον λόγο, 10 ακόμα αντίστοιχες, μη
επανδρωμένες αποστολές έχουν προγραμματιστεί για την επόμενη δεκαετία από τους
Αμερικανούς. Κάποια απ’ όλες, ίσως μπορέσει να ξετρυπώσει τους Αρειανούς από
την κρυψώνα τους.

Και αν ούτε αυτές πετύχουν τον στόχο, σειρά έχει ο άνθρωπος, που υπολογίζεται
μέχρι το 2012 να είναι εκεί…

Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ της εισόδου στην ατμόσφαιρα του Άρη, της καθόδου και της
προσεδάφισης του Ιχνηλάτη άρχισε εδώ και μέρες, όταν οι επιστήμονες στο
Εργαστήριο της NASA μετέφεραν τις απαραίτητες εντολές στο διαστημόπλοιο.

Μερικά λεπτά πριν από τη χθεσινή προσεδάφιση το σκάφος ξεκίνησε την είσοδό του
στην ατμόσφαιρα σε ύψος 125 χιλιομέτρων από την επιφάνεια του Άρη. Η ταχύτητά
του μειώθηκε από τα 7,5 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο στα 400 μέτρα το
δευτερόλεπτο (900 μίλια ανά ώρα).

Δύο με τρία λεπτά αργότερα άνοιξε το αλεξίπτωτο σε ύψος 5-11 χιλιομέτρων από
την επιφάνεια του Άρη, μειώνοντας ακόμη περισσότερο την ταχύτητα, στα 65 μέτρα
το δευτερόλεπτο. Οκτώ δευτερόλεπτα πριν από την προσεδάφιση άνοιξαν αερόσακοι
που περικύκλωσαν τον Ιχνηλάτη, προστατεύοντάς τον από την πρόσκρουση με το
έδαφος. Ταυτόχρονα πυροδοτήθηκαν πύραυλοι που τον κατεύθυναν στην επιφάνεια.
Το διαστημόπλοιο αναπήδησε στο έδαφος φτάνοντας έως 12 μέτρα ψηλά.

Μία ώρα μετά την προσεδάφιση οι αερόσακοι αναδιπλώθηκαν κάτω από το σκάφος,
ώστε να μην εμποδίζουν τη λήψη της κάμερας και την απελευθέρωση του μίνιτζιπ.
Την ίδια στιγμή, ο ραδιοφωνικός πομπός του σκάφους σίγησε, ώστε να
εξοικονομηθεί ενέργεια.

Η ψηφιακή επικοινωνία άρχισε πάλι, αυτόματα, τρεισήμισι ώρες μετά την
προσεδάφιση. Και μαζί της άρχισε η περιπλάνηση των ανθρώπων στον Κόκκινο Πλανήτη.

Πρωταγωνιστής της αποστολής στον Άρη είναι μικρό τροχοφόρο όχημα που έχει ήδη
αποβιβαστεί στην επιφάνειά του: Ο Περιπλανώμενος Αναρριχητής με τα ηλεκτρονικά
του μάτια θα μεταφέρει στη Γη τις εικόνες του Κόκκινου Πλανήτη.

Το εξάτροχο τηλεκατευθυνόμενο όχημα κουβαλά υπερσύγχρονα μηχανήματα, που θα
αναλύσουν δείγματα από τα πετρώματα και το χώμα στην επιφάνεια του πλανήτη,
προσπαθώντας να βρουν ίχνη από νερό. Ζυγίζει 16,5 κιλά, ενώ η ταχύτητά του
φτάνει τα 40 εκατοστά το λεπτό, το ύψος τα 33 εκατοστά, το μήκος τα 65
εκατοστά και το πλάτος τα 48 εκατοστά. Η κεραία του λαμβάνει τα σήματα από το
Εργαστήριο της NASA στην Καλιφόρνια και στέλνει πίσω το στίγμα του. Η δοκιμή
του Περιπλανώμενου Αναρριχητή έγινε στην αμερικανική έρημο του Νέου Μεξικού. Η
περιπλάνησή του στον Άρη θα κρατήσει το λιγότερο μία εβδομάδα, και αν όλα πάνε
καλά μπορεί να διαρκέσει έως ένα μήνα.

Η ΕΘΝΙΚΗ Υπηρεσία Αεροναυτικής και Διαστήματος των ΗΠΑ (NASA) επέλεξε το
Ίντερνετ ως βασικό μέσο ενημέρωσης του κοινού για την αποστολή στον Άρη.
Πρόκειται, αναμφισβήτητα, για το μεγαλύτερο τεστ της αντοχής του δικτύου έως
τώρα. Και αυτό, γιατί η θεαματικότητα και η πρωτοτυπία του γεγονότος
προσήλκυσαν εκατομμύρια χρήστες του, που προσπάθησαν να συνδεθούν απευθείας με
τον «κόκκινο πλανήτη», προκαλώντας υπερφόρτωση των γραμμών.

Είκοσι πέντε sites σε όλο τον κόσμο αναμεταδίδουν τη σελίδα της NASA, που έχει
στηθεί αποκλειστικά για την κάλυψη της αποστολής του Ιχνηλάτη. Σε αυτές,
μεταδίδονται οι εικόνες που τραβούν οι κάμερες του διαστημοπλοίου από την
επιφάνεια του πλανήτη. Το υλικό ανανεώνεται κάθε 30 δευτερόλεπτα. Ο χρήστης
μπορεί να παρακολουθήσει βήμα προς βήμα όλη την πορεία της αποστολής, με
σχεδιαγράμματα, φωτογραφίες και αναπαραστάσεις, ειδήσεις και τα αποτελέσματα
των αναλύσεων πετρωμάτων, που θα κάνει το τροχοφόρο όχημα.

Τα 25 σημεία του δικτύου, όπου οι χρήστες μπορούν να δουν τον Άρη, έχουν τη
δυνατότητα 75 εκατομμυρίων επισκέψεων την ημέρα, σύμφωνα με τους σχεδιαστές
τους. Όμως, αυτές γίνονται κατά τη διάρκεια ολόκληρου του 24ώρου και όχι μέσα
σε λίγα λεπτά, όπως προβλεπόταν να γίνει χθες το απόγευμα. «Είναι προφανές,
πως το Ίντερνετ γίνεται ολοένα και περισσότερο μέσο μαζικής επικοινωνίας και
ενημέρωσης για εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Δεν ξέρουμε αν θα
αντέξει το δίκτυο τον φόρτο, όμως το πιθανότερο είναι ότι θα μπλοκάρει», λέει
ο κ. Γιώργος Επιτήδειος, σύμβουλος επιχειρηματικών εφαρμογών στο Ίντερνετ.

ΟΙ 25 διευθύνσεις του Ίντερνετ που αναμεταδίδουν απευθείας την αποστολή του
Ιχνηλάτη στον Άρη:

ΗΠΑ: Εργαστήριο Προώθησης Αεριωθουμένων (JPL) ΝΑΣΑ: http: //mpfwww.
jpl. nasa. gov. Silicon Graphics: http: //mars. sgi. com., Compuserve: http:
//mars. compuserve. com., SUN Microsystems: http: //www. sun. com/mars.
Εργαστήριο Ames, ΝΑΣΑ: http: //mpfwww. arc. nasa. gov. Εθνικό Κέντρο Εφαρμογών
Υπερυπολογιστών, NCSA: http: //www. ncsa. uiuc. edu/mars. Θεωρητικό Κέντρο
Κορνέλ: http: //www. mars.tc. cornell. edu. Εθνικό Κέντρο Ατμοσφαιρικών
Ερευνών 1: http: //www. mars. ucar. edu. Κέντρο Υπερυπολογιστών, Σαν Ντιέγκο:
http: //mars. sdsc. edu. Εργαστήριο KSC, ΝΑΣΑ: http: //www. ksc. nasa.
gov/mars. Εργαστήριο JPL, ΝΑΣΑ: http: //www. jpl. nasa. gov/mpfmir. Εθνικό
Κέντρο Ατμοσφαιρικών Ερευνών 2: http: //mars. nlanr. net. Κέντρο
Υπερυπολογιστών, Πίτσμπουργκ: http: //www. psc. edu/Mars. Ερευνητικό Κέντρο
Λούις, ΝΑΣΑ: http: //marsmirror. lerc. nasa. gov. Ινστιτούτο Γεωφυσικής και
Πλανητολογίας, Χαβάη: http: //mars. pgd. hawaii. edu. Σχολή Κάτλιν-Γκέιμπελ:
http: //mars. catlin. edu.

Ευρώπη-Νότια Αμερική-Ασία-Αυστραλία: ESO, Γερμανία: http: //mars. eso.
org. NASDA, Ιαπωνία: http: //mars. tksc. nasda.go. jp/JPL. Web2Mil,
Ουρουγουάη: http: //web2mil. intercanal. com/mars. Πανεπιστήμιο Άαλμποργκ,
Δανία: http: //sunsite. auc. dk/mars. Visuanet, Γαλλία: http: //www. visuanet.
com/jpl. CNES, Γαλλία: http: //www-mars. cnes.fr. CSIRO, Αυστραλία: http:
//sparkli. tip. csiro. au/mars. CDSCC/JPL, Αυστραλία: http: //tid. cdscc.
nasa. gov/mars ΙΚΙ, Μόσχα, Ρωσία: http: //www. iki. rssi. ru/jplmirror/mars.