ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Η τηλεόραση που αυτοκτονεί

Έναν νεκρό ζητούσε κάποτε να του φέρουν αρμόδιος υπουργός, για να πεισθεί ότι
η Αθήνα απειλείται όντως από το νέφος. «Φέρτε μου έναν νεκρό από το νέφος, να
σας πιστέψω» είχε αποστομώσει τους ανησυχούντες δημοσιογράφους.Τέτοιο μακάβριο
αποδεικτικό στοιχείο κανείς ποτέ δεν ζήτησε για να πεισθεί ότι και η τηλεόραση
μπορεί ν’ αποτελέσει απειλή. Ας μείνει, λοιπόν, εκτός της περί την τηλεόραση
αντιδικίας ο άτυχος εκείνος που έκαψε τα σωθικά του με ποντικοφάρμακο λίγο
πριν κάψει τη ζωή του το γυαλί. Η συζήτηση έχει, έτσι κι αλλιώς, ανάψει. Και η
πεποίθηση πως κάτι δεν πάει καλά στην τηλεοπτική μας βιομηχανία, πως κάτι
πρέπει να γίνει, κάποια παρέμβαση να οργανωθεί στην τηλεοπτική μας αγορά, η
πεποίθηση αυτή δεν έχει ανάγκη από ανθρωποθυσίες για να εδραιωθεί.

Κάτι πρέπει να γίνει ­ αλλά τι;

­ Ένας κώδικας δεοντολογίας, πανηγυρικά συντεταγμένος, γενικώς (αλλά και
αορίστως) αποδεκτός, που θα καταγράφει τα αυτονόητα; Χρήσιμος θα ήταν. Έστω
και τόσο χρήσιμος, όσο η προειδοποιητική ταινία στο πακέτο που μόλις αγοράσαμε
πως το τσιγάρο που πρόκειται ν’ ανάψουμε βλάπτει σοβαρά την υγεία μας…

­ Ένα ραδιοτηλεοπτικό συμβούλιο, που αίφνης και ως διά μαγείας θα αποκτούσε το
κύρος που ποτέ δεν είχε, τα μέσα και την εξουσία που ποτέ δεν του έδωσαν, ώστε
να θέσει προληπτικά μα και κατασταλτικά τους κανόνες; Χρησιμότερο ακόμη. Αλλά,
από πουθενά δεν προκύπτει τέτοια πολιτική βούληση. Βολεύει, βλέπετε, πολύ την
πολιτική εξουσία μια τηλεοπτική αγορά αρρύθμιστη, με μια τηλεοπτική βιομηχανία
καχεκτική και καταχρεωμένη.

­ Μια αποφασιστικότερη και παρεμβατικότερη δράση του δημοσιογραφικού
συνδικαλισμού; Η ΕΣΗΕΑ δείχνει, τώρα τελευταία, να επιχειρεί το ευκταίον. Μα
πώς να φέρει αποτέλεσμα η παρέμβασή της, όταν το μέγιστο μέρος των
δημοσιογράφων που δουλεύουν στα ηλεκτρονικά μέσα είναι, συνδικαλιστικά και
ασφαλιστικά, εκτός του πεδίου της δράσης της και όταν δεν υπάρχει συλλογικός
συνομιλητής και συμπαίκτης στο παιχνίδι της αυτορρύθμισης, αντίστοιχος για την
τηλεόραση με την Ένωση Ιδιοκτητών στον χώρο των εφημερίδων;

­ Ένας «όμπουντσμαν», ένας κοινής εμπιστοσύνης «συνήγορος» που θα μεσολαβούμε
μεταξύ των πολιτών και των Μέσων Ενημέρωσης και θα ρύθμιζε έγκυρα κάθε
πρόβλημα, θα έταμε τις διαφορές και θα καθόριζε το κάθε φορά δέον, μήπως αυτός
θα ήταν η λύση, λύση αποτελεσματικότερη από έναν γενικό, αόριστο και εν
πολλοίς ανεφάρμοστο «κώδικα»; Χωρίς αμφιβολία, ναι. Αυτό άλλωστε διδάσκει και
η διεθνής εμπειρία. Το πρόβλημα όμως είναι ότι στην τηλεοπτική αγορά, με τη
σημερινή της διαμόρφωση, εκείνοι που είναι έτοιμοι να δεχθούν την παρέμβαση
και τον έλεγχο είναι εκείνοι που λιγότερο την χρειάζονται ­ τα κρατικά
κανάλια, φερ’ ειπείν, ή το Mega, που συστηματικά αποφεύγει τις ακρότητες…

Κι έτσι η μόνη πρόβλεψη που μπορεί να διατυπωθεί με κάποια ασφάλεια είναι ότι,
με νεκρούς ή δίχως, τα πράγματα στην ελληνική τηλεόραση θα γίνουν πολύ
χειρότερα, πριν αρχίσουν, αν αρχίσουν, να γίνονται καλύτερα. Προς το παρόν ο
αυτόχειρ δεν είναι ο τηλεθεατής, αλλά η ίδια η τηλεοπτική βιομηχανία, που αργά
αλλά σταθερά μετατρέπεται σε «προβληματική». Και, κατά συνέπεια, το ζητούμενο
δεν είναι «να σώσουμε την κοινωνία από την τηλεόραση», όπως εννοούν οι
συνήθεις αντι-τηλεοπτικοί δεκάρικοι. Μα, να σώσουμε την τηλεοπτική μας βιομηχανία.

Θα χρειαζόταν, πρώτον, να αντιδράσει η ίδια η τηλεοπτική αγορά στην τάση να
εξισορροπούν κάποια κανάλια τις οικονομικές ζημίες τους με φθηνότερο και πλέον
κραυγαλέο πρόγραμμα, με την πλημμυρίδα των ριάλιτι σόου. Αν γενικευόταν, φερ’
ειπείν, η διαφημιστική αποχή από τα προγράμματα αυτά και τα κανάλια που τα φιλοξενούν;

Θα χρειαζόταν, έπειτα, να υποχρεωθεί η κυβέρνηση να εγκαταλείψει την
υποκριτική στάση του «ηθικώς εξεγειρομένου» με τις ακρότητες των καναλιών,
ακρότητες των οποίων είναι ηθικός αυτουργός ­ εφόσον συντηρεί τις σημερινές
ανισορροπίες στην τηλεοπτική αγορά.

Και θα χρειαζόταν, επίσης, ο κριτικός προς την τηλεόραση λόγος να ξεφύγει από
τη νηπιακή φάση που θεωρεί το τηλεοπτικό μέσο καταδικασμένο «από τη φύση του»
να παράγει σκουπίδια και να συμβάλλει σε έναν ρεαλιστικό αναπροσανατολισμό των
προτεραιοτήτων της τηλεοπτικής βιομηχανίας.