Βρετανοί, go home

Τα μεσάνυχτα της 30ής Ιουνίου, οι Κινέζοι θα πάρουν επιτέλους την εκδίκησή
τους από τους Βρετανούς. Το Χονγκ Κονγκ θα επιστρέψει στην κινεζική κυριαρχία
ύστερα από 156 ολόκληρα χρόνια. Θα είναι μια εκδίκηση τελετουργική, καθώς η
βρετανική σημαία θα υποστέλλεται για πάντα από τον ιστό της.

ΑΚΟΜΗ και η τελετή παράδοσης δίνει άλλη μια αφορμή για μια ακόμη σινοβρετανική
αντιπαράθεση. Κανένας δεν γνωρίζει ποιος και αν θα παραστεί, μολονότι η
Βρετανία είχε ανακοινώσει ότι θα εκπροσωπηθεί από τον πρίγκιπα της Ουαλίας.

Ξαναγράφοντας την Ιστορία, με την κινηματογραφική ταινία «Ο πόλεμος του
οπίου», τη μεγαλύτερη και ακριβότερη υπερπαραγωγή του κινεζικού
κινηματογράφου, οι Κινέζοι βρήκαν άλλη μια ευκαιρία για να δείξουν τα
αισθήματά τους για τους Βρετανούς. Στην πρεμιέρα που δόθηκε στο Πεκίνο, το
όνομα του Κρις Πάτεν, του 28ου και τελευταίου Βρετανού κυβερνήτη του Χονγκ
Κονγκ, απουσίαζε από τη λίστα των προσκεκλημένων.

ΤΑΠΕΙΝΩΣΕΙΣ

Αν και έχουν περάσει δύο αιώνες, οι σύγχρονοι Κινέζοι δεν μπορούν να ξεχάσουν
τις ταπεινώσεις που υπέστησαν από τους ξένους. Ρώσοι στον Βορρά, Γιαπωνέζοι
στην Ανατολή, Ευρωπαίοι παντού.

«Οι Ευρωπαίοι ληστεύουν την Κίνα, όπως ο τυμβωρύχος ληστεύει ένα πτώμα», είχε
πει ο Λένιν. Μα από όλες εκείνες τις ταπεινώσεις, η πιο οδυνηρή ήταν ο πόλεμος
του οπίου. Άρχισε το 1839, όταν Κινέζοι πυρπόλησαν βρετανικές αποθήκες οπίου
στην Καντώνα. Κατέληξε με νίκη της βρετανικής βασιλικής αρμάδας, που
καταβύθισε τις πρωτόγονες κινεζικές τζόνγκες. Η Κίνα άνοιξε διάπλατα τις
πόρτες στο εμπόριο του οπίου, που έκανε πλούσιους τους Βρετανούς εμπόρους και
τους μεταπράτες τους στο Χονγκ Κονγκ. Με ποταμόπλοια, το όπιο εισχώρησε βαθιά
στην κινεζική ενδοχώρα, όπως το δηλητήριο στο αίμα. Το Βασίλειο του Ουρανού
υποχρεώθηκε να παραχωρήσει το Χονγκ Κονγκ στους Βρετανούς, να ανοίξει τα
λιμάνια του στους εμπόρους της Βρετανικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών και να
πληρώσει 21 εκατ. δολάρια σε πολεμικές επανορθώσεις. Η συνθηκολόγηση ήταν
ταπεινωτική και ετεροβαρής και η Κίνα ουδέποτε την αποδέχτηκε ως οριστική. Οι
περίφημοι Μπόξερ, με έμβλημά τους τη «γροθιά της δίκαιης αρμονίας», πάλεψαν
πολλές φορές κατά της ξένης αποικιοκρατίας, καθώς οξυνόταν ο κερδοσκοπικός
ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων, που προσπαθούσαν να επιβάλουν στην Κίνα την
πολιτική των «ανοιχτών θυρών». Το 1898, η Κίνα υποχρεώνεται να εκμισθώσει το
Χονγκ Κονγκ στη Βρετανία για 99 χρόνια.

ΣΤΟ ΣΤΕΜΜΑ

Για τους Βρετανούς, η ιστορία του Χονγκ Κονγκ αρχίζει από τότε που πέρασε στην
κυριαρχία του βρετανικού στέμματος. Όμως, η αλήθεια είναι διαφορετική. Ήδη από
το 1881, οι Κινέζοι επένδυαν περισσότερο στο Χονγκ Κονγκ από ό,τι οι
Ευρωπαίοι. Το 90% των φορολογικών εσόδων προερχόταν από τους Κινέζους. Μετά
την εισβολή των Γιαπωνέζων στην κινεζική ενδοχώρα, το 1937, Κινέζοι
επιχειρηματίες από τη Σαγκάη και αλλού μετέφεραν τα πλούτη τους και τις
γνώσεις τους στο Χονγκ Κονγκ. Ο πρόεδρος Μάο Τσε Τουνγκ διατήρησε ανέπαφη την
καπιταλιστική οικονομία της περιοχής, αποφεύγοντας να εισβάλει με τον
επαναστατικό στρατό του, το 1949. Με τη σειρά του, το Λονδίνο αναγνώρισε την
κομμουνιστική Κίνα ήδη από το 1950.