ΑΥΤΟΙ

… πρόβλεψη για το τι θα γίνει στο Άμστερνταμ τη Δευτέρα και Τρίτη είναι αυτή
του Ζακ Ντελόρ, όπως τη διατύπωσε σε μια συνέντευξή του στη «Σουάρ» στις 11/6.
Ας μην περιμένουμε μεγάλες τομές, λέει. «Η Διακυβερνητική θα μπορούσε να κάνει
πολλά. Θα περιοριστεί όμως σε όσα δέχονται οι 15 να υπογράψουν». Η ολλανδική
προεδρία άλλωστε έχει έτοιμο το κείμενο, μετά από τις διαβουλεύσεις με τους
εταίρους. Η πολλή δουλειά, συνεπώς, έχει γίνει. Δεν μένει παρά να εισαχθούν
μικροδιορθώσεις, και να δοθεί κάπως περισσότερη έμφαση στην «κοινωνική»
διάσταση του Μάαστριχτ ­ αυτό που αναμένεται δηλαδή από μια συντριπτική
πλειοψηφία κυβερνήσεων που δηλώνουν σοσιαλιστικές.

… λέει ο Ντ., «κυβερνούν στις 12 από τις 15 χώρες. Στις 9 έχουν και την
πρωθυπουργία. Καιρό τώρα, μιλούν για οικοδόμηση της Ευρώπης, για κοινωνική
διάσταση, για απασχόληση. Για να δούμε λοιπόν, τι θα κάνουν; Η μπάλα είναι σε
μας, το έχουμε αντιληφθεί». Το μήνυμα του Άμστερνταμ, κατά τον τέως πρόεδρο
της Επιτροπής, θα αφορά το πρώτο σκέλος του όρου «Οικονομική και Νομισματική
Ενοποίηση». Στην ΟΝΕ, αυτό που ως τώρα προσέχθηκε περισσότερο ­ κριτήρια,
προθεσμίες κ.λπ. ­ ήταν το «νομισματική». Καιρός να έρθουμε και στο
«οικονομική». Διότι αυτό, τονίζει ο Ντ., είναι που καλύπτει την απασχόληση. Το
καυτό πρόβλημα, ψυχρά διατυπωμένο, υπάρχει ήδη στο άρθρο 103 της Συνθήκης:
«Ορίζει ρητώς ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο οφείλει σε κάθε σύνοδό του να
καθορίζει τους κοινούς προσανατολισμούς στην οικονομική πολιτική».

… λοιπόν κανονικά δεν θα χρειαζόταν, υποτίθεται, να εγγραφεί στη Συνθήκη
οποιαδήποτε ρήτρα-δέσμευση των εταίρων για προστασία της απασχόλησης. Απ’ τη
στιγμή όμως που για τους νομισματικούς στόχους προβλέπεται ένας τόσο βαρύς
«όρκος» όπως το Σύμφωνο Σταθερότητας, ο Ντ. και όλοι οι εταίροι, λίγο πολύ,
κρίνουν τώρα ότι θα πρέπει να υπάρξει και ένα αντίστοιχα ξεκάθαρο και
δεσμευτικό κείμενο, ως αντίβαρο, που να «τιμωρεί» όσους αψηφούν τις
υποχρεώσεις τους και στο «οικονομικό» μέρος (μισθούς, πρόνοια, απασχόληση).
Ένα ακόμη Παράρτημα δηλαδή στην αρχική Συνθήκη ­ με το όνομα Κοινωνικό
Πρωτόκολλο ή κάτι παρόμοιο. Το Άμστερνταμ θα θέσει τις βάσεις γι’ αυτό το
Πρωτόκολλο, έτσι ώστε και αν δεν γίνει αμέσως τελικό, να οριστικοποιηθεί το
αργότερο στην καταληκτική σύνοδο κορυφής της επόμενης προεδρίας ­ δηλαδή τον
Δεκέμβριο στο Λουξεμβούργο.

… δεν θα επιβάλλει βέβαια την πλήρη απασχόληση. «Βρισκόμαστε ήδη στη λογική
της ελαστικότητας ­ λέει ο Ντ. ­ Το 75% των νέων θέσεων εργασίας στη Γαλλία
ρυθμίζονται με συμβάσεις έργου ή μερικής απασχόλησης. Πρέπει όμως να υπάρχει
τουλάχιστον ένας χάρτης προστασίας των δικαιωμάτων αυτών των νέου τύπου
εργαζομένων». Θεσμοθέτηση λοιπόν της «ελαστικότητας»: προς τα εκεί βαδίζει η
Ευρώπη. Το ιστορικό πρότυπο «μια δουλειά μια ζωή» δεν θεωρείται πια το
μοναδικό, το πάση θυσία διατηρήσιμο, ίσως ούτε καν το ιδανικό. Μπροστά στην
αδυναμία τους να διαπλάσουν την ευημερία, οι 15, όχι χωρίς ένα βαθμό
αμηχανίας, εκλογικεύουν την κρίση. Ο Ντ. δεν ελπίζει ούτε καν στα μεγάλα έργα
που υποσχέθηκε ο Ζοσπέν. «Το πολύ, να δημιουργήσουν 500.000 θέσεις. Δεν
είμαστε στην εποχή του Ρούσβελτ και του Κέυνς. Κάνουμε ό,τι είναι εφικτό».