Γ. Παπαδημητρίου: Πώς διαμορφώνονται οι πλειοψηφίες

ΠΟΙΑ θα είναι η διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος; Και ειδικότερα, θα
διαμορφώνονται διαφορετικές πλειοψηφίες για κάθε μια από τις αναθεωρητέες
διατάξεις ή οι απαιτούμενες ισχύουν συνολικά για την πρόταση; Τα ερωτήματα
τέθηκαν στον καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου κ. Γ. Παπαδημητρίου, ο οποίος
διατύπωσε την εξής άποψη:

Η διαφορά είναι πολιτικά ουσιώδης. Στην πρώτη περίπτωση, η πλειοψηφία των 180
ψήφων μπορεί να συγκεντρώνεται για κάθε σημείο είτε στην παρούσα είτε στην
επόμενη Αναθεωρητική Βουλή. Αντίθετα, στη δεύτερη, η πλειοψηφία καταλαμβάνει
την πρόταση ως σύνολο, δηλαδή σε όλα τα σημεία της. Είναι προφανές, ότι η
αποδοχή της πρώτης διευκολύνει ευρύτερες συναινέσεις. Το ερώτημα που τίθεται
στη συνέχεια είναι αν βρίσκει έρεισμα στο Σύνταγμα και τον Κανονισμό της
Βουλής. Στο ερώτημα αυτό αρμόζει καταφατική απάντηση.

Στο άρθρο 119 παρ. 6 του Κανονισμού ορίζεται ότι η απόφαση της Βουλής που
διαπιστώνει την ανάγκη αναθεώρησης του Συντάγματος και καθορίζει ειδικά τις
αναθεωρητικές διατάξεις, λαμβάνεται με δύο ονομαστικές ψηφοφορίες. Στην
παράγραφο 7 του ιδίου άρθρου προβλέπεται, εξάλλου, ότι κάθε μία από τις
ονομαστικές ψηφοφορίες διεξάγεται μετά την ολοκλήρωση της συζήτησης και για
όλες τις αναθεωρητικές διατάξεις ταυτοχρόνως, με σημείωση της ψήφου των
βουλευτών χωριστά για κάθε διάταξη. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι οι
βουλευτές καλούνται εν πρώτοις να ψηφίσουν για την αναθεώρηση συγκεκριμένων διατάξεων.

Η άποψη αυτή φαίνεται να συμβιβάζεται και με το άρθρο 110 παρ. 3 και 4 Συντ.,
που ρυθμίζει το ζήτημα. Σ’ αυτό προβλέπεται η συγκέντρωση της απαιτούμενης
πλειοψηφίας των 3/5 ή της απόλυτης πλειοψηφίας για τις αναθεωρητικές διατάξεις
στην παρούσα ή την Αναθεωρητική Βουλή. Η σχετική πλειοψηφία αφορά έτσι κατ’
αρχήν κάθε επιμέρους σημείο.

Με τα δεδομένα αυτά, σε περίπτωση κατά την οποία τα πολιτικά κόμματα συμφωνούν
για την αναθεώρηση μίας συνταγματικής διάταξης με πλειοψηφία 3/5, η έγκρισή
της γίνεται στην Αναθεωρητική Βουλή με 151 ψήφους. Οι όροι αντιστρέφονται αν
στην παρούσα Βουλή συγκεντρωθεί απόλυτη πλειοψηφία. Τότε απαιτείται στην
Αναθεωρητική Βουλή πλειοψηφία 3/5.