6 επιχειρήματα για το «151»

Η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας επικράτησε ευθύς εξ αρχής στην κουβέντα
για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Το ΠΑΣΟΚ, ανοικτό σε κάθε πρόταση για τη
διαδικασία και τους τρόπους ανάδειξης του Προέδρου, εμμένει στην αρχική του
θέση: να εκλέγεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας χωρίς να οδηγεί σε βουλευτικές
εκλογές η μη συγκέντρωση 180 ψήφων.

Η Ν.Δ. απορρίπτει την πρόταση και κάνει λόγο για κομματικό Πρόεδρο. Για το
κεφάλαιο «Πρόεδρος της Δημοκρατίας» αντιπροτείνει την αύξηση των αρμοδιοτήτων του.

«Εμβάθυνση, χωρίς βιασύνη. Από τώρα και όχι την τελευταία στιγμή», συνιστά ο
καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου κ. Δημήτρης Τσάτσος για το θέμα που
χαρακτηρίζεται ως μείζονος πολιτικής σημασίας.

Ο κ. Τσάτσος αναπτύσσει στα «ΝΕΑ» τον δικό του προβληματισμό και καταθέτει έξι
επιχειρήματα υπέρ της προτεινόμενης απλούστευσης της προεδρικής εκλογής:

1 Οι όποιες τυχόν θεσμικές αδυναμίες μιας προεδρικής εκλογής με οριακή
πλειοψηφία είναι σαφώς λιγότερο «επώδυνες» από τη διακοπή τού ­ κατ’ αρχήν
τετραετούς ­ κοινοβουλευτικού βίου χάριν της προεδρικής εκλογής.

2 Η παρεμβολή βουλευτικών εκλογών δεν εξασφαλίζει αναγκαίως εκείνο στο
οποίο οι υπέρμαχοι της άποψης αυτής αποβλέπουν. Είναι ενδεχόμενο και η δεύτερη
Βουλή να εκλέξει Πρόεδρο με οριακή πλειοψηφία. Το επιχείρημα ότι εν πάση
περιπτώσει η νέα Βουλή θα έχει «ανανεωμένη» λαϊκή νομιμοποίηση δεν με πείθει
διότι ιεραρχεί χρονικώς το νομιμοποιητικό κύρος της Βουλής.

3 Η ορατή πλειοψηφία δεν μειώνει το κύρος του Προέδρου. Ποιος μπορεί
άραγε να ισχυριστεί ότι ο τότε Πρόεδρος κ. Κ. Καραμανλής (με 153 ψήφους) είχε
λιγότερο κύρος από τον κ. Χρ. Σαρτζετάκη (με ­ σχεδόν ­ 180 ψήφους); Το κύρος
του Προέδρου πηγή έχει την προσωπικότητά του και τον τρόπο της θεσμικής του συμπεριφοράς.

4 Η παρεμβολή βουλευτικών εκλογών νοθεύει την ίδια τη διαδικασία
ανάδειξης νέου Κοινοβουλίου. Οι βουλευτικές εκλογές αναδεικνύουν τις
προτεραιότητες του εκλογικού σώματος στα κοινωνικά, εθνικά και πολιτικά
προβλήματα της κοινωνίας. Η διεξαγωγή τους για την ανάδειξη Προέδρου
Δημοκρατίας, εφόσον τα κόμματα θέσουν το θέμα στο επίκεντρο του εκλογικού
διαλόγου, νοθεύει τα κριτήρια της εκλογικής συμπεριφοράς.

Αν πάλι το θέμα του Προέδρου μείνει έξω από τον εκλογικό διάλογο, τότε κατά
τι, άραγε, συνέβαλαν οι εκλογές αυτές για την «αύξηση» της νομιμοποίησης της
νέας Βουλής ως προς το θέμα της προεδρικής εκλογής;

5 Η παρεμβολή εκλογών νοθεύει το προεδρικό λειτούργημα. Εφόσον οι
υποψήφιοι και η προβολή τους μπουν στο «καζάνι της εκλογικής αντιπαράθεσης»,
τότε θα συμβεί αυτό ακριβώς που φοβούνται οι υπέρμαχοι των ενδιάμεσων εκλογών.
Τότε δηλαδή θα συνδεθούν ­ περίπου επίσημα πια ­ με μία πολιτική παράταξη.

6 Ελέχθη ότι η οριακή εκλογή Προέδρου «τον καθιστά εξαρτώμενο από ένα
κόμμα». Η «εξάρτηση» όμως πού συνίσταται; Εκλέγεται ­ αμετάκλητα ­ για πέντε
χρόνια είτε συνεχίζουν να τον θέλουν οι 151 είτε όχι.

Μόνη εκδοχή είναι η εξάρτησή του ως προς… την επανεκλογή του, μετά 5 χρόνια!

Τέτοια εξάρτηση όμως έχει και ο Πρόεδρος των 180 ψήφων!

Και καταλήγει ο κ. Τσάτσος:

«Ενδιαφέρουσα είναι η αναζήτηση μιας διαδικασίας που ΚΑΤΑΡΓΕΙ μεν τις
παρεμβαλλόμενες βουλευτικές εκλογές, εμποδίζει όμως και την οριακή εκλογή.

Θα εξέταζα, γι’ αυτό, τόσο την ιδέα ενός διευρυμένου εκλεκτορικού οργάνου,
ακόμη περισσότερο όμως την ευρηματική, όπως πάντα, πρόταση Πεπονή κατά την
οποία, αν κανείς από τους υποψηφίους δεν συγκεντρώνει 180 ψήφους γίνεται
προσφυγή σε άμεση λαϊκή εκλογή ­ μεταξύ των δύο πρώτων ­ υποψηφίων που υπήρχαν
ενώπιον της Βουλής».

ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ του θεσμικού ρόλου του Προέδρου της Δημοκρατίας προτείνει η Ν.Δ.
με δύο διατάξεις, οι οποίες προβλέπουν:

­ Κατά την άσκηση της αρμοδιότητας αναπομπής νόμου που έχει ψηφισθεί στη
Βουλή, να μπορεί να ελέγχει τη συνταγματικότητά του, ουσιαστικά και τυπικά.

­ Κατά την έκτακτη νομοθετική διαδικασία της έκδοσης πράξεως νομοθετικού
περιεχομένου σε έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικώς επείγουσες και απρόβλεπτης
ανάγκης, η συνδρομή των προϋποθέσεων αυτών να διαπιστώνεται όχι μόνο από την
κυβέρνηση αλλά και από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. «Η επικείμενη αναθεώρηση
παρέχει την ευκαιρία να αποκατασταθεί ο ρυθμιστικός ρόλος του Προέδρου της
Δημοκρατίας, τον οποίο αποδυνάμωσε πρόχειρα και προσχηματικά, η αναθεώρηση του
1985/86, χωρίς λόγο», σχολιάζει ο βουλευτής της Ν.Δ. καθηγητής κ. Προκόπης
Παυλόπουλος. Και επισημαίνει ότι η αποδυνάμωσή του «οδήγησε στη δημιουργία
ενός τόσο έντονα πρωθυπουργικοκεντρικού πολιτικού συστήματος, ώστε να τίθεται
εν αμφιβόλω η ίδια η ισορροπία των θεσμών, όπως απέδειξε και η επώδυνη
εμπειρία της περιόδου της ασθένειας του Α. Παπανδρέου, πριν από την
αναγκαστική παραίτησή του».

Εκ διαμέτρου αντίθετη με την άποψη του ΠΑΣΟΚ για την αλλαγή συστήματος εκλογής
του Προέδρου της Δημοκρατίας είναι η Ν.Δ., ενώ ο κ. Παυλόπουλος την
χαρακτηρίζει «αποπροσανατολιστική και προσχηματική».

Ο κ. Παυλόπουλος υποστηρίζει ότι «η αυξημένη πλειοψηφία που απαιτείται σήμερα
για την ανάδειξη του Προέδρου της Δημοκρατίας οδηγεί τις πολιτικές δυνάμεις
του τόπου στις αναγκαίες συγκλίσεις, έτσι ώστε να βρεθεί κάθε φορά πρόσωπο
κοινής, κατά το δυνατόν, αποδοχής. Κάτι τέτοιο είναι σύμφυτο με τον ρόλο και
την αποστολή του, αποδυναμώνεται, κατ’ αποτέλεσμα, όταν ο Πρόεδρος της
Δημοκρατίας εκλέγεται ως οιονεί εκπρόσωπος και εντολοδόχος μιας τυχαίας
κομματικής πλειοψηφίας».