ΑΥΤΟΙ

… του κομμουνισμού, οι αριστεροί από τη Δυτική Ευρώπη που έτυχε να μείνουν
για ένα διάστημα στην ΕΣΣΔ είχαν καταλάβει ότι «όταν ο άνθρωπος επιχειρεί να
φτιάξει επίγειους παραδείσους, το αποτέλεσμα ­ τουλάχιστον άμεσα ­ είναι στην
καλύτερη περίπτωση μια αξιοπρεπής κόλαση». Την παρατήρηση αυτή την είχαν κάνει
και πολλοί από το ιταλικό ΚΚ, αλλά δεν την κοινολογούσαν, γράφει ο Τζόρτζιο
Μπόκκα στο βιβλίο του «Ιταλοί, παράξενος λαός», που κυκλοφόρησε σήμερα, και
του οποίου σελίδες δημοσίευσε ο ιταλικός Τύπος. Η δεξιά πάντως, λέει ο Μπ.,
δεν πολυπίστευε σε παραδείσους επί της γης. Της έφτανε που κυβερνούσε. Αυτός
ήταν ο δικός της παράδεισος. Για το μέλλον, έλεγε, έχει ο Θεός. (Giorgio
Bocca: «Italiani strana gente», Mondadori).

… όμως, κατά βάθος, κυβερνούσε και αυτή. Ήταν πανταχού παρούσα. Με τη
συμμετοχή της σε όλα, αλλά και μέσω της Διεθνούς, κατάφερνε να κυριαρχεί, όπως
έκανε η δεξιά με τις λιτανείες της και τα εξαπτέρυγα. Είναι χαρακτηριστικό,
λέει ο Μπ., ότι οι επαφές με το Βατικανό ήταν από τα πρώτα πράγματα που έκανε
ο Παλμίρο Τολιάττι γυρίζοντας από τη Μόσχα. Κοινός παρονομαστής ­ καταλυτικός
­ για τις δυο παρατάξεις, πιστεύει ο Μπ., ήταν η θεωρία ότι η ηθική δεν
συμπίπτει αναγκαία με την πολιτική. Η πολιτική ετίθετο υπεράνω. Οι πολιτικοί
το έλεγαν αυτό τελείως αδιάντροπα μεταξύ τους, κάποτε και δημοσία. Μόνο ο
Ενρίκο Μπερλινγκουέρ αγανακτούσε. «Η αριστερά χωρίς την ηθική ­ έλεγε ­ δεν
διαφέρει και πολύ από τη δεξιά».

… είναι πικρός στην ανάλυσή του. Δημοσιογράφος και συγγραφέας, συνδυάζει
χωρίς τύψεις την έρευνα με την πολεμική. Οξύς εναντίον της δεξιάς, μιλά και
για την αριστερά με την οργή του απατημένου. Απ’ αυτήν αφελώς, λέει,
περιμέναμε πολλά, και ασφαλώς όχι τόση υποκρισία. Και ιδού πού καταλήγει πλέον
η αριστερά μόλις γίνεται κυβέρνηση. «Να μοιάζει της δεξιάς. Συντηρητική και
διαρκώς φοβούμενη μήπως αλλάξει τίποτα». (Ενώ η δεξιά, μεταμφιεζόμενη,
υιοθετεί συμπεριφορές αριστεράς ζητώντας ­ σε μια κωμική ανταλλαγή συνθημάτων
­ κοινωνική δικαιοσύνη, «αλλαγή» κ.λπ.). Μένει όμως η υποκρισία. «Για να γίνει
το χατήρι του Φάουστο Μπερτινόττι (Κομμουνιστική Επανίδρυση), η κυβέρνηση
Πρόντι έφτασε να δημιουργήσει 100.000 θέσεις…. μη εργασίας, παρασιτικές και
χωρίς μέλλον».

… τα ίδια έκανε, λέει ο Μπ. Έχτιζε συνέχεια στη Ρώμη εγκαταστάσεις σωματικής
ανακούφισης. Όταν τον ρωτούσαν γιατί τόσες βεσπασιανές, απαντούσε: «Για να
δίνουμε δουλειά στους πεινασμένους». Το ερώτημα σήμερα, κατά τον συγγραφέα,
είναι σε τι επιτέλους να στραφεί η πολιτική ­ και η αριστερά. «Χρόνια τώρα, η
δεξιά κρατούσε την οικονομία. Η αριστερά είχε επιλέξει την κουλτούρα, αλλά
λογοκρίνοντας τους ιστορικούς, διαφθείροντας τους συγγραφείς και αγνοώντας
τους οικονομολόγους». Τι θα λέγαν άραγε οι πολιτικοί των ημερών μας για μια
επιστροφή στην απλή, τη «βασική» ηθική; Σε αξίες «ταπεινές», όπως η έρευνα, η
εργασία, η δημιουργία; Δεν είναι και τόσο κακό πράγμα η δουλειά, λέει ο Μπ.,
όσο και αν ορισμένοι «επαναστάτες» θεωρούσαν έργο ευγενές μόνο το να
καταστρώνεις ουτοπίες. «Και έβλεπαν τον εαυτό τους ως Αριστοτέλη ή Πλάτωνα,
χωρίς μάλιστα να έχουν τις υπηρεσίες των δούλων που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Έλληνες….».