ΑΥΤΟΙ

… ο συντηρητικός που πρώτευσε στις εκλογές της Ιρλανδίας, και ο
κεντροαριστερός Τζων Μπρούτον, δεύτερος με μικρή διαφορά, έχουν παρόμοια
οικονομική πολιτική. Ίσως να είναι αυτό η αιτία, γεγονός πάντως παραμένει ότι
ενώ η Ευρώπη τα τελευταία χρόνια διέσχιζε απανωτές κρίσεις, η χώρα του Αγίου
Πατρικίου και του Τζέημς Τζόυς κοντεύει να ξεχάσει τι θα πει οικονομική ύφεση.
Το ΄87, το κατά κεφαλήν εισόδημα των Ιρλανδών ήταν το 63% εκείνου των
Βρεταννών. Χαμηλότερο από των Ισπανών και ελάχιστα ψηλότερο από των Ελλήνων
και Πορτογάλων. Εφέτος, οι Δουβλινέζοι όχι μόνο έφτασαν το Λονδίνο αλλά
άρχισαν και να το ξεπερνούν. Ο δείκτης ανάπτυξης στην ΕΕ έχει κολλήσει στο 2%.
Η «κελτική τίγρη» όμως τρέχει με 6-7% (το ΄95 μάλιστα είχε πιάσει 10%). Και με
πληθωρισμό μόλις 1,5%.

… πολιτικούς λοιπόν και τους νεαρούς γιάππις του Δουβλίνου δεν τους
τρομάζουν «παράμετροι» και «κριτήρια». Δώστε τους Μάαστριχτ και πάρτε την ψυχή
τους. Πώς τα κατάφεραν; Τι είναι επιτέλους αυτό το καλό σύστημα ­ αριστερό,
δεξιό; Τίποτα απ’ αυτά, απάντησε ο Αχέρν τις προάλλες όταν τον ρώτησαν. Η
Ιρλανδία απλώς έκανε και θα συνεχίσει να κάνει ό,τι βλέπει, πρακτικά, πως
αποδίδει. «Μείωση φόρων, ιδιωτικοποιήσεις, κίνητρα για τις επιχειρήσεις,
“ελαστική” απασχόληση. Αλλά και ένα πλήρες, γενναιόδωρο σύστημα προνοίας για
τον εργαζόμενο». Μέσα σ’ ένα τέτοιο κλίμα, οι επενδυτές δεν διστάζουν.
Κεφάλαια εισρέουν από πολλές πλευρές, και προπάντων από τις ΗΠΑ: 40.000.000
Αμερικανοί, άλλωστε, έχουν αίμα ιρλανδικό. Όχι πως ξεριζώθηκε, βέβαια, η
φτώχεια. Όχι πως η Ιρλανδία έγινε επίγειος παράδεισος. Αλλά το μικρό αυτό
θαύμα δίνει, για την ώρα, στα 3,5 εκατομμύρια των Ιρλανδών ένα λόγο να καμαρώνουν.

… και να γράφουν «μαύρες» ιστορίες ­ βιβλία δηλαδή κατάμαυρα ­ είναι ο
τέλειος συνδυασμός. Ο Σαμ Μπλουμενφέλντ, κριτικός ταινιών στη «Μοντ», και ο
Μαρκ Τζέραλντ, σεναριογράφος του Χόλλυγουντ, έχουν και οι δύο πάθος με τη
μαύρη κουλτούρα. Σε σπίτια και σε παλαιοπωλεία των ΗΠΑ ξετρύπωσαν εκατοντάδες
μυθιστορήματα μαύρων που είχαν κυκλοφορήσει το ΄55-΄75. Πολλά απ’ αυτά τα
βιβλία, που είχαν ήρωες (συνήθως και αναγνώστες) μαύρους, είναι αξιόλογα όχι
μόνο ως περιεχόμενο, αλλά και γιατί ήταν το «ξεκίνημα»: Ένας μαύρος μπορούσε
πια, με αρκετό κόπο βέβαια, να γίνει δεκτός ως συγγραφέας. Ήταν και η εποχή
επεισοδιακή: Κέννεντυ, Μάλκομ Χ, Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, «Μπλακ Πάουερ»,
Πάνθηρες, Βιετνάμ…. Πλούσιες σε εμπειρίες και με τα γκέττο επί ποδός, οι
μέρες προσφέρονταν για τέχνη. Ο Κλάρενς Κούπερ έγραφε το «Καλωσορίσατε στην
Κόλαση». Ο Γκιλ Χέρον το «Γεράκι».

… πράγμα, όμως, το νήμα θαρρείς κόπηκε. Μεταξύ Τζέημς Μπώλντουϊν και Τόνυ
Μόρρισον, ένα κενό. Έτσι και οι «μαύροι μαύροι». Χάθηκαν, και μόλις τώρα κάτι
ξανακινείται. Οι σκαπανείς του «roman noir black» βυθίστηκαν σ’ ένα σκοτάδι.
Πολλών οι ζωές τρεμοσβήνουν ή έσβησαν ήδη μέσα στη λήθη, στη βία ή στην
αυτοκαταστροφή. Αλλά να που οι δυο βιβλιοφάγοι κατάφεραν ν’ ανασύρουν άξια
έργα, και ήδη κυκλοφορούν ­ σε τρεις ταυτόχρονες σειρές, με τον γενικό τίτλο
«Soul Fiction». Από τον Norton & Co. στη Νέα Υόρκη, από την Payback Press
στη Σκωτία και από τις Έditions de l’ Olivier στο Παρίσι. Το ευρύ κοινό ανταποκρίνεται.