Κατέκτησαν τη Βοστώνη

Περισσότεροι από 250 Έλληνες καθηγητές διδάσκουν σήμερα στα ανώτατα
εκπαιδευτικά ιδρύματα της Μασαχουσέτης των ΗΠΑ. Πολλοί από αυτούς βρέθηκαν
εκεί την δεκαετία του ’70, για να κάνουν μεταπτυχιακές σπουδές. Η επιστημονική
όμως υποδομή αλλά και οι ευκαιρίες που συνάντησαν τους… υποχρέωσαν να
συνεχίσουν εκεί την πανεπιστημιακή τους καριέρα και να δημιουργήσουν μια
επιστημονική κοινότητα με ιδιαίτερο κύρος.

ΤΟ ΧΑΡΒΑΡΝΤ (Harvard), το ΜΙΤ (Massachusetts Institute of Technology),
το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης (Boston University) ή το Πανεπιστήμιο του Ταφτς
(Tufts Univercity) είναι μερικά μόνο από τα φημισμένα ανώτατα εκπαιδευτικά
ιδρύματα, όχι μόνο της Μασαχουσέτης (πρωτεύουσά της η Βοστώνη) αλλά και
ολόκληρης της Αμερικής, στα οποία διδάσκουν Έλληνες καθηγητές. Το γεγονός
μάλιστα ότι στο φημισμένο ΜΙΤ διδάσκουν σήμερα τουλάχιστον 30 Έλληνες
καθηγητές, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.

«Στα μέσα της δεκαετίας του ’70 ήμασταν πολλοί οι απόφοιτοι του Εθνικού
Μετσοβίου Πολυτεχνείου που επιζητούσαμε να κάνουμε μεταπτυχιακά στο ΜΙΤ», λέει
στα ΝΕΑ ο κ. Μιχάλης Τριανταφύλλου, 46 χρόνων, καθηγητής ναυπηγικής σήμερα στο
συγκεκριμένο Πανεπιστήμιο. «Με τον καιρό όμως τα πράγματα άλλαξαν και η έρευνα
στην Ελλάδα έχει σημειώσει αρκετή πρόοδο. Αυτό βέβαια που είναι προς το παρόν
σημαντικό για μένα, είναι να κρατήσω την επαφή με την Ελλάδα, χωρίς να
αποκλείω στο μέλλον την επιστροφή μου.»

Απόφοιτος του ΕΜΠ και τώρα καθηγητής στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανολόγων του
ΜΙΤ είναι και ο κ. Δημήτριος Αντωνιάδης, 50 χρόνων, ο οποίος πήγε στην Αμερική
με την προοπτική να δημιουργήσει «την κατάλληλη επιστημονική υποδομή που θα
ήταν απαραίτητη για την ανάπτυξη του ερευνητικού μου έργου».

Όλοι οι Έλληνες πανεπιστημικοί που ζουν στη Βοστώνη «έχουν συνείδηση ελληνική
και το κύρος τους είναι μεγάλο», μας λέει η κ. Μαρία Κάσδαγλη από το προξενείο
μας στη συγκεκριμένη πόλη. «Οι λόγοι που τους κρατούν εδώ είναι κυρίως
επαγγελματικοί», λέει και προσθέτει ότι «τους παρέχονται τεράστιες δυνατότητες
επιστημονικής έρευνας, όπως για παράδειγμα στην Ιατρική».

Στη Βοστώνη είναι συγκεντρωμένα 65 Πανεπιστήμια και Κολλέγια, χωρίς να
υπολογίζονται τα ερευνητικά ιδρύματα και τα Κέντρα εφαρμογής νέων τεχνολογιών.
Έτσι δεν είναι τυχαίο ότι «οι Έλληνες πετυχαίνουν γιατί μπορούν να
αξιοποιήσουν τις ικανότητές τους, αφού και τα κριτήρια εκεί είναι
αντικειμενικά», όπως λέει ο καθηγητής κ. Κώστας Τσίπης, που διδάσκει στο ΜΙΤ
εδώ και 33 χρόνια. Την ίδια άποψη εκφράζει και ο κ. Γιάννης Γιαννάς, καθηγητής
πολυμερικών υλικών στο ΜΙΤ, ο οποίος θεωρείται ο «πατέρας» του τεχνητού
δέρματος, μια πολύ σημαντική ανακάλυψη που έγινε το 1975 και εφαρμόζεται με
μεγάλη επιτυχία σήμερα.

«Ως νέος επιστήμονας βρήκα ότι στην Αμερική μπορούσα να σταδιοδρομήσω. Οι
Αμερικανοί πιστεύουν στους νέους. Αντίθετα εμείς πιστεύουμε στους
ηλικιωμένους…», λέει ο κ. Γιαννάς.

Νοσταλγός της Ελλάδας, παρά την επιτυχημένη καριέρα στην Βοστώνη, είναι και ο
Φίλιππος Σεραφείμ, καθηγητής Ηλεκτροδυναμικής στο Πανεπιστήμιο Νορθ Ίστερν
(Northeastern University). «Πολλοί από τους Έλληνες ακαδημαϊκούς στην Ελλάδα
θα επιθυμούσαν να γυρίσουν πίσω, αλλά δυστυχώς είναι πολύ λίγα τα
Πανεπιστήμια», λέει ο κ. Σεραφείμ, που έχει εργαστεί και στο Εθνικό Μετσόβιο
Πολυτεχνείο για αρκετά χρόνια.

ΗΤΑΝ το 1983, όταν μια ομάδα 20 Ελλήνων μεταπτυχιακών φοιτητών, κυρίως από το
ΜΙΤ, αποφάσισαν να ιδρύσουν τον Σύλλογο Ελλήνων Επιστημόνων, με στόχο να
παγιώσουν μια επαφή ανάμεσά τους αλλά και να διατηρήσουν με ποικίλες
πρωτοβουλίες, όπως η οργάνωση συνεδρίων ή διαλέξεων, τη σχέση τους με την Ελλάδα.

«Υπήρχαν διάφοροι φοιτητικοί σύλλογοι την εποχή εκείνη στα πανεπιστήμια της
Βοστώνης, αλλά εμείς θελήσαμε να δημιουργήσουμε έναν σύλλογο διαφορετικό, που
να φέρει κοντά όλους του Έλληνες επιστήμονες», λέει στα «ΝΕΑ» η κ. Μαρία
Ντελιχάτσιου, απόφοιτος του ΜΙΤ και πρόεδρος του Συλλόγου.

«Γρήγορα αναπτύξαμε δυναμικές πρωτοβουλίες», συνεχίζει η ίδια «και μέσα στον
επόμενο χρόνο υπερδιπλασιάσαμε τα μέλη μας, που φθάνουν σήμερα τα 150».
Ανάμεσά τους πολλοί γιατροί, οικονομολόγοι, μηχανικοί, αλλά και καθηγητές
Κοινωνικών Επιστημών.

ΜΕΣΑ της δεκαετίας του ’60 και ο κ. Κώστας Τσίπης, καθηγητής σήμερα στο Μ.Ι.Τ.
και «κορυφή» στη Φυσική και στην τεχνολογία πυρηνικών όπλων και αποτελεσμάτων
πυρηνικού πολέμου, επισκέπτεται τον Δημόκριτο λίγο πριν αποφασίσει να
ακολουθήσει ακαδημαϊκή καριέρα στην Αμερική. Ο καθηγητής Φυσικής Καίσαρ
Αλεξόπουλος τον συμβουλεύει: «Για πέντε χρόνια θα σε πατήσουνε, αλλά μετά εσύ
θα πατάς τους άλλους»…

Ήδη ο κ. Τσίπης είχε προτάσεις από το Μ.Ι.Τ. και το Πρίνστον και η απάντησή
του ήταν ξεκάθαρη αποφασίζοντας να κάνει καριέρα στη Βοστώνη: «Αυτό που με
ενδιέφερε ήταν να κάνω πειράματα, όχι να πατάω κόσμο», λέει. Στη ζωή του,
βέβαια, η Ελλάδα δεν είναι απούσα, αφού οι υποχρεώσεις του ως επιστημονικού
συμβούλου του υπουργού Εθνικής Άμυνας τον φέρνουν πίσω στην πατρίδα για τρεις
εβδομάδες κάθε δύο μήνες.

Σήμερα είναι διευθυντής στο πρόγραμμα έρευνας και επιστήμης για την διεθνή
ασφάλεια στο Μ.Ι.Τ. και η επιστημονική ενασχόλησή του περιλαμβάνει τη μελέτη
νέων τεχνολογιών για την ανίχνευση ναρκών και συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας
για στοχαστικές πηγές ενέργειας (φωτοβολταϊκά και αιολική ενέργεια).

Δεν μετανιώνει που προτίμησε το εξωτερικό για την ακαδημαϊκή καριέρα του.
«Όταν μιλάνε για Χρηματιστήριο στην Αμερική, λένε ότι επενδύουν, ενώ στην
Ελλάδα ότι παίζουνε. Αυτό είναι χαρακτηριστικό για τη διαφορά νοοτροπίας», λέει.