ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ηνωμένες Πολιτείες της Αφρικής

Σε διπλωματικό επίπεδο, φιλοαμερικανική. Σε οικονομικό, οπαδός του Άνταμ
Σμιθ. Πολιτικά, όμως, ανεξάρτητη. Αυτή είναι η νέα Αφρική. Και σ’ όποιον
αρέσει.

ΝΙΚΗΦΟΡΑ ήταν η προέλαση των ανταρτών του Λωράν Καμπίλα στο Ζαΐρ,
αναίμακτη όχι. Ο ΟΗΕ κατήγγειλε επανειλημμένα τη σφαγή ή «εξαφάνιση» δεκάδων
χιλιάδων προσφύγων Χούτου στ’ ανατολικά της χώρας και την άρνηση των ανταρτών
να δεχθούν επιτόπια επίσκεψη αντιπροσωπείας του Οργανισμού. Η επίτροπος
Ανθρωπιστικών Υποθέσεων Έμμα Μπονίνο κατηγόρησε τον Καμπίλα ότι μετέτρεψε το
Ανατολικό Ζαΐρ σε «πραγματικό σφαγείο». Και οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα μίλησαν
αυτή την εβδομάδα για προμελετημένη στρατηγική των νέων ηγετών της χώρας να
εξοντώσουν όλους τους πρόσφυγες Χούτου από τη Ρουάντα που έχουν απομείνει,
συμπεριλαμβανομένων γυναικών και παιδιών. «Οι πρόσφυγες είναι αυριανά πτώματα,
χωρίς δύναμη ούτε για να φάνε», είπε ένας γιατρός στο στρατόπεδο Μπιάρο.

Οι ξένες κυβερνήσεις όμως δεν ανησυχούν για τους εξαθλιωμένους πρόσφυγες. Όταν
οι Ηνωμένες Πολιτείες καλούν τον Καμπίλα να προκηρύξει το ταχύτερο εκλογές,
δεν έχουν βέβαια στο μυαλό τους την ανάγκη να αποκατασταθεί το ταχύτερο η
δημοκρατία. Γνωρίζουν, ή θα έπρεπε να γνωρίζουν, ότι στην πολύπαθη αυτή χώρα,
με κατεστραμμένη οικονομία, διαλυμένη υποδομή και ανύπαρκτη πολιτική τάξη, το
να γίνουν σύντομα εκλογές θα ήταν επικίνδυνο ­ αν όχι μοιραίο. Οι
περιφερειακές και εθνοτικές διαιρέσεις θα οξύνονταν, με κίνδυνο να ξεσπάσει
ένας νέος κύκλος βίας. Αν για παράδειγμα διεξάγονταν σήμερα εκλογές στην
πλούσια σε μεταλλεύματα επαρχία Σάμπα, γράφει η «Γκάρντιαν», θα νικούσε
πιθανότατα ο Κυούνγκου ούα Κουμουάνζα. Πρώην κυβερνήτης, ο άνθρωπος αυτός
πρωταγωνίστησε στο παρελθόν στην αιματηρή «εθνοκάθαρση» της επαρχίας του, με
ένα εκατομμύριο θύματα. Αλλά τότε δεν μιλούσε κανείς, γιατί ο Μομπούτου
εγγυάτο την ενότητα της χώρας…

Όχι, αυτό που ανησυχεί σήμερα τη Δύση δεν
είναι οι σφαγές, αλλά το γεγονός ότι μια σειρά αφρικανών ηγετών παίρνουν για
πρώτη φορά σ’ αυτόν τον αιώνα την τύχη της ηπείρου στα χέρια τους. «Πατέρας»
της ομάδας αυτής είναι ο πρόεδρος της Ουγκάντα Γιοουέρι Μουσεβένι και
«μαθητές» ο Πωλ Καγκάμε της Ρουάντα, ο αυτονομιστής ηγέτης του Νότιου Σουδάν
Τζων Γκάρανγκ, οι ηγέτες της Αιθιοπίας και της Ερυθραίας και, βέβαια, ο
Καμπίλα. «Με τον Μουσεβένι», λέει ο τελευταίος, «μιλάμε συχνά για το μέλλον
της Αφρικής και για το γεγονός ότι είμαστε μια ήπειρος ζητιάνων. Υπολογίζουμε
στη Ρουάντα, την Ουγκάντα, την Ανγκόλα και άλλες χώρες για να γίνουμε οι
Ηνωμένες Πολιτείες της Αφρικής».

Χωρίς να αμφισβητούν την οικονομία της
αγοράς ­ η Ουγκάντα αποτελεί σήμερα πρότυπο οικονομικής ανάπτυξης ­ οι νέοι
ηγέτες της Αφρικής εννοούν να μην παίρνουν πλέον εντολές από ξένους δυνάστες ή
«προστάτες». Δεν αποκλείουν ακόμη και την επαναχάραξη των συνόρων που
αποφασίστηκαν το 1884 στη Σύνοδο του Βερολίνου. Στα προβλήματά τους αρχίζουν
να δίνουν «αφρικανικές» λύσεις. Αυτό δεν τους ζητούσε τόσα χρόνια η διεθνής
κοινότητα;