ΑΥΤΟΙ

… σβήνει. Έρευνες των τελευταίων χρόνων στην Ευρώπη δείχνουν ότι η επιλογή
κόμματος δεν συμπίπτει πια, αναγκαία, με την οικονομική ή κοινωνική κατάσταση
του ατόμου. Μερικές φορές, δεν «ταιριάζει» ούτε καν με τις πολιτικές θέσεις
του. Δεξιοί ψηφίζουν αριστερά, αριστεροί δεξιά, ένα κομφούζιο. Στη Γαλλία, τα
Ινστιτούτα Σεβιπόφ (του Κέντρου CNRS) και Σοφρές επιβεβαίωσαν με γκάλλοπ τη
σύγχυση. Βρέθηκε λοιπόν και στατιστικά ότι η κοινωνική τάξη δεν αποτελεί
κριτήριο στην επιλογή μεταξύ αριστεράς και μετριοπαθούς δεξιάς. Ποικιλία
ψηφοφόρων ελκύει και η ακροδεξιά: από ευκατάστατους εμπόρους και βιοτέχνες
μέχρι φτωχολογιά.

… των εκλογέων μετρήθηκε πάνω σε δύο άξονες: τον οικονομικό (κρατισμός ή
φιλελευθερισμός;) και τον «ανθρωπιστικό» (διεθνισμός ή ξενοφοβία;). Μερικά
πράγματα, βρέθηκε, «πάνε μαζί». Άλλα όχι. Οι αναλυτές εντυπωσιάστηκαν λόγου
χάρη βλέποντας την ένταση ­ συνήθως στο ίδιο άτομο ­ της απέχθειας για τους
ξένους και της νοσταλγίας της θανατικής ποινής. Ένα άλλο «φυσικό» ζεύγος ιδεών
είναι η αντίθεση στις ιδιωτικοποιήσεις και η απόρριψη γενικά της οικονομίας
της αγοράς. Υπάρχουν όμως χτυπητές ιδιομορφίες. Λ.χ., οι κατά των
ιδιωτικοποιήσεων κρατιστές είναι λιγότερο φανατικοί πολέμιοι της ευρωπαϊκής
ενοποίησης και του Μάαστριχτ απ’ ό,τι οι ρατσιστές και νοσταλγοί της αγχόνης.

… ψηφοφόρου προβάλλει μέσ’ από όλα αυτά: ο σύμμικτος. Θέλει απόλυτα ελεύθερη
οικονομία, άρα είναι «δεξιός», και συνάμα συμπονεί τους μετανάστες και είναι
ευαίσθητος σε θέματα ανθρώπινης αξιοπρέπειας, άρα ανθρωπιστικά «διεθνιστής»,
αριστερός κ.λπ. Ένα 15% ανήκει σ’ αυτή την κατηγορία. Ή, πάλι, είναι
κρατιστής, αντι-φιλελεύθερος, λογικά δηλαδή «αριστερός», και ταυτόχρονα
ξενόφοβος έως φανατικά ρατσιστής, ιδιότητες δηλαδή που άλλοτε μας οδηγούσαν σε
παραδοσιακά δεξιούς συνειρμούς. Το ποσοστό του δεύτερου αυτού υβριδίου
υπολογιζόταν ήδη το 1995 σε 29%. Συνολικά λοιπόν οι «αριστεροδεξιοί», που τόσο
μας μπερδεύουν, εγγίζουν το 45%. Οι ψηφοφόροι του ΚΚ του Ρομπέρ Ύ (φωτ.) είναι
οι πιο κρατιστές και μαζί ξενόφοβοι. Οι εκλογείς του Σιράκ είναι οι πιο
(νεο)φιλελεύθεροι, αλλά λίγο μόνο ξενόφοβοι. Στους πιστούς του Λεπέν,
υπερισχύει φυσικά ο ρατσισμός (ακροδεξιό στοιχείο), συνδυασμένος όμως με
εντονώτατο κρατισμό (όχι στο Μάαστριχτ, όχι στον φιλελευθερισμό: ό,τι λέει και
η αριστερά).

… σημαίνει, κατ’ αρχήν, ότι ψηφίζεις με το δεξί χέρι. Και όμως, μεγάλο
ποσοστό φιλελεύθερων (οικονομικά) και δη φανατικών, ανευρίσκεται μεταξύ των
εργατών. Παρουσιάζοντας αναλυτικά τα στοιχεία του CNRS, η «Λιμπερασιόν» (9/5)
υπογραμμίζει την κατάρρευση των συνειρμών της δεκαετίας του ΄70 (όπου αν ήσουν
κρατιστής, ήσουν και αριστερός, διεθνιστής-ανθρωπιστής, ενώ ο φιλελεύθερος
ήταν σφραγισμένα δεξιός και ­ έστω λίγο ­ ρατσιστής). Και επισημαίνει τις
δυσκολίες, ειδικά, για τα αριστερά κόμματα, που παλεύουν να διατυπώσουν
«λαϊκές προτάσεις» στηρίζοντας τις οικονομικές διεκδικήσεις των ασθενέστερων
τάξεων αλλά βλέπουν τους οπαδούς τους να ελκύονται από αλλότρια,
ανατριχιαστικά συνθήματα. Μόνη παρηγοριά, η έλξη που τα κόμματα αυτά ασκούν
τελευταία σε μέλη των μεσαίων και εύπορων τάξεων – έλξη όμως ανεπαρκής, για
την ώρα, από άποψη εκλογικής αριθμητικής.