Ο Μπλαιρ νίκησε τον Μπόμπιο

Άδικα προσπαθεί στα 80 του ο Νορμπέρτο Μπόμπιο να μας πείσει ότι η διάκριση
μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς εξακολουθεί να ισχύει. Με μια του κίνηση, ο κύριος
Μπλαιρ έκανε τα επιχειρήματά του σκόνη.

ΣΤΟΥΣ κόλπους του βρετανικού Εργατικού Κόμματος, αλλά και γενικότερα
της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας, υπάρχουν αυτή τη στιγμή δύο σχολές σκέψης. Η
μία θεωρεί ότι η ανισότητα δεν είναι ανεκτή και εξεγείρεται με το ολοένα
διευρυνόμενο χάσμα ανάμεσα στους πλούσιους και τους φτωχούς. Η άλλη αποδέχεται
την ύπαρξη ακόμη και μεγάλων μισθολογικών διαφορών μεταξύ των εργαζομένων υπό
τον όρο να παρέχεται σε όλους η δυνατότητα βελτίωσης του βιοτικού τους
επιπέδου. Ο Τόνυ Μπλαιρ ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Σύνθημά του είναι: «What
counts is what works» (Έχει αξία αυτό που λειτουργεί). Πιστεύει ότι η
«κοινότητα» πρέπει να ενισχυθεί, αλλά θεωρεί ότι αυτό δεν είναι έργο
αποκλειστικά του κράτους ­ η ευθύνη βαραίνει ακόμη την ιδιωτική πρωτοβουλία,
όπως και όλες τις ομάδες και τα άτομα.

Οι παραπάνω σκέψεις ανήκουν στον Ραλφ Ντάρεντορφ, κοινωνιολόγο, φιλόσοφο,
οικονομολόγο και πολίτη του κόσμου. Όπως λέει σε συνέντευξή του στο «Ντερ
Σπήγκελ», ο Μπλαιρ αντιπροσωπεύει ένα νέο είδος μεταμοντέρνου πολιτικού,
ευέλικτου και χωρίς ιδεολογικό προσδιορισμό. Στην περίπτωσή του, το
παραδοσιακό σχήμα Δεξιά – Αριστερά καταρρέει. Η υπέρμετρη ελαστικότητά του,
όμως, ξενίζει τους κλασικούς σοσιαλδημοκράτες όπως ο αντιπρόεδρος της
κυβέρνησής του Τζων Πρέσκοτ ή ο αρχηγός των γερμανών σοσιαλδημοκρατών Όσκαρ
Λαφονταίν. Η προσωπικότητά του ταιριάζει περισσότερο με τον Βάλτερ Βελτρόνι,
πρώην διευθυντή της «Ουνιτά», αντιπρόεδρο της ιταλικής κυβέρνησης και θαυμαστή
του Μπιλ Γκέιτς.

Γεννημένος στο Αμβούργο, πολιτογραφημένος Βρετανός (είναι μέλος της Βουλής των
Λόρδων) και ένας από τους σημαντικότερους διανοητές του φιλελευθερισμού, ο
68χρονος Ντάρεντορφ ενοχλείται από ορισμένες «δεξιές» θέσεις του νέου
πρωθυπουργού της Βρετανίας. Η πρόθεσή του να απαγορεύσει τη νυχτερινή
κυκλοφορία στους νέους που παραβιάζουν τον νόμο και να επιτρέψει την παγίδευση
τηλεφώνων από την αστυνομία τον τρομάζει. Η εξαγγελία του ότι θα πετάξει από
τους δρόμους τους ζητιάνους και θα τους δώσει «κίνητρα» να βρουν δουλειά
ισοδυναμεί, κατά την άποψη του φιλοσόφου, με «καταναγκαστικά έργα».
Μακροπρόθεσμα, όμως, ο Μπλαιρ θα κάνει καλό στη χώρα του. Θα την αποσπάσει από
τον άγριο «καπιταλισμό του Μάντσεστερ» και θα τη φέρει πιο κοντά στον ηπιότερο
«καπιταλισμό του Ρήνου».

Ο Ντάρεντορφ είναι κατηγορηματικός: Το κοινωνικό κράτος χρειάζεται ριζική
αναθεώρηση, αλλά ο καπιταλισμός της σχολής του Σικάγου δεν πρόκειται να
θριαμβεύσει σε όλο τον κόσμο. Ο θατσερισμός είχε πολύ βαρύ κόστος για τη
βρετανική κοινωνία: το ένα πέμπτο των νοικοκυριών της χώρας δεν περιλαμβάνει
σήμερα ούτε έναν εργαζόμενο. Ο Τόνυ Μπλαιρ θα προσπαθήσει να αποκαταστήσει την
κοινωνική σταθερότητα. Εκεί θα κριθεί η επιτυχία του ­ όχι στην ανανέωση μιας
αόριστης (ή μήπως ανύπαρκτης;) Αριστεράς.