Ερωτήματα και διαρροές

Σε τι διαφέρουν οι γάλλοι διανοούμενοι από τους
βρετανούς συναδέλφους τους; Στο ότι εκφράζουν έμπρακτα την απογοήτευσή τους
από την καθεστηκυία Κεντροαριστερά. Ψηφίζοντας κομμουνιστές.

ΜΑΛΛΟΝ
ζημιά παρά καλό έκανε τελικά στους γάλλους σοσιαλιστές ο θρίαμβος του Τόνυ
Μπλαιρ και οι συζητήσεις που μοιραία προκάλεσε. Ποια είναι η συνταγή της
επιτυχίας; Έχει ανανεωθεί αρκετά το κόμμα του Λιονέλ Ζοσπέν; Και τι σημαίνει
αυτό το «αρκετά»; Είναι συγκεντρωτικό όσο πρέπει; Θα ανεχόταν ποτέ ο Μπλαιρ
ένα ηγετικό στέλεχος του κόμματος ­ τον Νηλ Κίνοκ, για παράδειγμα ­ να
επικρίνει ανοιχτά τις προεκλογικές του διακηρύξεις, όπως έκανε ο Ροκάρ με την
υπόσχεση να δημιουργηθούν 700.000 θέσεις εργασίας; («Εγώ θα είχα θέσει ένα
μετριοπαθέστερο στόχο», είπε.) Κι αυτή τη συνεργασία με τους κομμουνιστές τι
τη θέλουν οι χριστιανοί; Συμβιβάζεται η ανανέωση με συνταγές του παρελθόντος;

Το πρόβλημα είναι ότι κι αυτή η συνεργασία δεν περπατάει. Μετά τη
θεαματική «κοινή διακήρυξη» της 29ης Απριλίου, οι σχέσεις μεταξύ των
σοσιαλιστών και των κομμουνιστών δεν έχουν πάψει να επιδεινώνονται. Ο
κομμουνιστής γραμματέας Ρομπέρ Υ, πιεζόμενος και από τους «σκληρούς» του
κόμματός του, επέκρινε πρόσφατα τις «ηγεμονικές τάσεις» των σοσιαλιστών και
εξέφρασε τη δυσφορία του για την άρνησή τους να αναλάβουν συγκεκριμένες
δεσμεύσεις στο θέμα των μισθών. Η «Ουμανιτέ» ήταν μια από τις λίγες γαλλικές
εφημερίδες που δεν δημοσίευσαν την περασμένη Παρασκευή άρθρο του Λιονέλ Ζοσπέν
όπου ο σοσιαλιστής ηγέτης παραδεχόταν τα «λάθη του παρελθόντος». Κι εκείνη η
δήλωσή του σε ραδιοφωνικό σταθμό, ότι «αν υπάρξει αριστερή πλειοψηφία στη νέα
Βουλή ο προσανατολισμός της θα είναι ενιαίος, αφού οι σοσιαλιστές θα είναι
πολύ περισσότεροι», χαρακτηρίστηκε μνημείο αλαζονείας.

Σαν να μην έφταναν
όλα αυτά τα προβλήματα, ήλθαν και οι διανοούμενοι να επιβαρύνουν ακόμη
περισσότερο την ατμόσφαιρα. Το σύνθημα δόθηκε από τον Εμμανυέλ Τοντ, πατέρα
της θεωρίας περί «κοινωνικής ρήξης» που είχε συμβάλει αποφασιστικά στη νίκη
του Ζακ Σιράκ το 1995. «Στον πρώτο γύρο θα ψηφίσω τους κομμουνιστές», είπε ο
γάλλος κοινωνιολόγος, «γιατί είναι το μόνο κόμμα που αντιτίθεται στα κριτήρια
σύγκλισης και έχει συγκεκριμένες προτάσεις για τη μείωση της ανεργίας από 13%
σε 9%». Ακολούθησαν οι συγγραφείς Ντιντιέ Ντενίξ και Ζιλ Περώ, ο αρχιτέκτονας
Ρολάν Καστρό. «Δεν είναι ούτε παλιομοδίτικο ούτε ατιμωτικό να ψηφίζεις
κομμουνιστές ­ βεβαίως και το σκέφτομαι», είπε ο εκδότης Ζαν-Κλωντ Γκιγμπώ.
Ανάλογο προβληματισμό εκφράζει και ο Ρονύ Μπρωμάν, πρώην πρόεδρος των Γιατρών
Χωρίς Σύνορα. Η στάση αυτή εκφράζει κατ’ αρχήν δυσαρέσκεια απέναντι σ’ ένα
κόμμα κουρασμένο, γερασμένο, σημαδεμένο από σκάνδαλα και αθετημένες
υποσχέσεις. Ψήφος διαμαρτυρίας, χωρίς άλλο, για το άσχημο τέλος της δεύτερης
επταετίας του Φρανσουά Μιτεράν. Ψήφος, όμως, που αποκαλύπτει ταυτόχρονα κάποια
νοσταλγία. Νοσταλγία μιας εποχής όπου μπορούσε να μιλάει κανείς για τάξεις
χωρίς να τον παίρνουν για εξωγήινο. Νοσταλγία της χαμένης αθωότητας.