ΑΥΤΟΙ

… άνεμο
από την Αγγλία ­ λόγω του θριάμβου Μπλαιρ ­ οι Γάλλοι σοσιαλιστές περιμένουν
τις αντιδράσεις στο πρόγραμμά τους που ανακοίνωσαν προχθές. Ο τίτλος είναι του
Ζακ Σεγκελά, του οποίου ζητήθηκαν άλλη μιά φορά τα φώτα: «Ν’ αλλάξουμε
μέλλον». Προσέξτε: Όχι «το» μέλλον, αλλά «μέλλον», γενικώς, δηλαδή τα πάντα.
Την τελική μορφή των 28 αισιόδοξων σελίδων έδωσε ο Λιονέλ Ζοσπέν μαζί με τον
στενότερο σύμβουλο του, Κλωντ Αλλέγκρ. Οι εκλογές στις 25/5 θα αποτελέσουν
«επιλογή πολιτισμού», σημειώνει ο Πρώτος Γραμματέας. Και επανέρχεται στην
προσφιλή του ιδέα του πολιτικού βολονταρισμού: Η δεξιά είναι «κουφή, τυφλή,
αυτιστική». Αλλά οι σοσιαλιστές θ’ ακούσουν τον λαό, θα δουν τα προβλήματά του
και θα βρουν λύσεις, γιατί το θέλουν πραγματικά. Η αγαθή πλευρά της
βουλησιαρχίας.

… βρήκαν μερικοί το
πρόγραμμα. Οι στόχοι προσδιορίζονται με θαυμαστή ακρίβεια ­ όπως λ.χ. ότι θα
δημιουργηθούν 700.000 θέσεις εργασίας ή ότι η αγοραστική ικανότητα των
μισθωτών θα αυξηθεί κατά…. 4,3% ­ αλλά για το πώς θα γίνει αυτό ορίζεται
μόνο ότι θα υπάρξουν μειώσεις στις κρατήσεις επί των μισθών και ότι το δημόσιο
θα κάνει και αυτό οικονομίες «δίνοντας το καλό παράδειγμα με μείωση της
γραφειοκρατίας». Οι συντάκτες του προγράμματος δεν θέλησαν να δεσμευτούν με
πολύ συγκεκριμένες υποσχέσεις ή με σχέδια που θα αποδεικνύονταν ίσως ουτοπικά.
Ο Αλλέγκρ, γράφει το «Νουβέλ Ομπσερβατέρ», είχε συστήσει στους συντρόφους του
να αποφύγουν τις λεπτομέρειες. «Soyons aériens», είπε. Ας είμαστε
νεφελώδεις…

… όπου θα φανεί η διαφορά,
πιστεύουν οι σοσιαλιστές, είναι η απασχόληση ­ με την ταχύτερη απορρόφηση
ανέργων ­ η εκπαίδευση και το στεγαστικό. Ο Ζοσπέν πιστεύει ότι η αύξηση των
κρατικών δαπανών και στους τρεις αυτούς τομείς θα οδηγήσει σε τόνωση της
οικονομίας, όχι σε ύφεση. Η μαζική ανέγερση κατοικιών, λ.χ., θα δημιουργήσει
θέσεις εργασίας. Οι καινούργιοι εργαζόμενοι θα ζωντανέψουν την αγορά. Έτσι θα
αυξηθούν σύντομα και οι ιδιωτικές επενδύσεις – αλλά και οι προσλήψεις. Θα
είναι, κατά κάποιο τρόπο, μιά νέα ευρεία εφαρμογή της κεϋνσιανής μεθόδου. Και
η Ευρώπη; Ο Ζοσπέν τάχθηκε αποφασιστικά υπέρ του εύρω. «Αλλά το δικό μας
ευρωπαϊκό όραμα είναι πολιτικό, όχι τεχνοκρατικό και νεοφιλελεύθερο»,
διευκρινίζει το πρόγραμμα.

… που έπλεε αυτές τις
μέρες ­ και το χάρηκε ­ στα πελάγη της σοσιαλιστικής ουτοπίας είναι η γαλλική
Γκιζ. Κέντρο μεταλλουργίας στο διαμέρισμα της Αίνης, η Γκιζ σεμνύνεται για
ιστορικά πρωτεία. Η Πρωτομαγιά, διακηρύσσουν οι κάτοικοί της, δεν ξεκίνησε από
τη θρυλική απόφαση των συνδικάτων του Σικάγου το 1884 (για καθιέρωση του
8ώρου), όπως πιστεύεται γενικά, αλλά από τη μικρή και γενναία Γκιζ πολύ
νωρίτερα, το 1867. Και μάλιστα με συμφωνία εργατών και αφεντικών. Ο
Ζαν-Μπατίστ Γκοντέν, ιδιοκτήτης των ομώνυμων χυτηρίων που κατασκεύαζαν τις
φημισμένες μαντεμένιες σόμπες, είχε διαβάσει πολύ Σαρλ Φουριέ, και αποφάσισε
μαζί με τους ενθουσιώδεις εργάτες του να στήσει μιά πρότυπη σοσιαλιστική
μικροκοινωνία. Το πείραμα ­ εργατικές συνελεύσεις, «κοινοβιακά κέντρα»,
πρόνοια ­ άντεξε κάμποσα χρόνια και ο πανηγυρικός γιορτασμός της 1ης Μάη στη
Γκιζ κρατάει ακόμα. Μόνο που δεν χύνουν πια μαντέμι. Οι σόμπες έσβησαν.
Ζητείται ουτοπία…