Νίκη του Κασπάροβ

Το
ματς-ρεβάνς της μηχανής με τον καλύτερο σκακιστή του κόσμου, τον Γκάρι
Κασπάροβ, ξεκίνησε προχθές στη Νέα Υόρκη και ο 34χρονος Αρμενοεβραίος έδειξε
άγριες διαθέσεις από την αρχή.

ΚΕΡΔΙΣΕ παίζοντας με λευκά
πιόνια χωρίς μεγάλες δυσκολίες την πρώτη παρτίδα, δείχνοντας άριστα
προετοιμασμένος για την αναμέτρηση.

Το σούπερ κομπιούτερ συνθηκολόγησε
στην 45η κίνηση ύστερα από έναν αγώνα που διήρκεσε 3 ώρες και 45 λεπτά.

«Ο
Κασπάροβ κέρδισε την παρτίδα με ξεχωριστή φινέτσα», δήλωσε ο Αμερικανός
συναθλητής του Μορίς Άσλεϊ στο κοινό των 450 θεατών που παρακολούθησε την
παρτίδα.

Στην περσινή συνάντηση των δύο «τεράτων» του ζατρικίου, ο
Κασπάροβ έχασε την πρώτη παρτίδα, κέρδισε όμως τελικά με σκορ 4-2.

Είχε
πει, τότε, ότι η διαφορά τους είναι πως εκείνος, με βάση την προηγούμενη
εμπειρία, μπορεί από παιχνίδι σε παιχνίδι να βελτιώνεται προσαρμόζοντας την
τακτική του, κάτι που για τη μηχανή είναι αδύνατον. Τώρα πρόσθεσε στα
ανθρώπινα πλεονεκτήματα την έμπνευση.

Η ΠΑΡΤΙΔΑ

Η πρώτη παρτίδα
του Κασπάροβ εναντίον του Ντιπ Μπλου στέφθηκε λοιπόν με επιτυχία. Όπως πάντως
μπορεί να καταλάβει κανείς, ακόμη και αν δεν έχει ιδιαίτερες γνώσεις, το
παιχνίδι είναι πολύ διαφορετικό από εκείνα ανάμεσα σε ανθρώπους σκακιστές. Ο
Κασπάροβ στην πρώτη φάση της παρτίδας απέφυγε κατά το δυνατόν τις συγκρούσεις,
κρατώντας σε απόσταση τα κομμάτια του από αυτά του αντιπάλου του. Κινήσεις
παθητικές και φαινομενικά αδιάφορες του Κασπάροβ αποπροσανατόλισαν τον
υπολογιστή ο οποίος, μη βρίσκοντας συγκεκριμένους συνδυασμούς να
πραγματοποιήσει, προέβη συχνά σε άσκοπες κινήσεις δημιουργώντας και κάποια
αδύνατα σημεία στην παράταξή του. Το πλεονέκτημα του ανθρώπινου μυαλού είναι
ότι μπορεί να καθοδηγήσει τα πράγματα σε κατεύθυνση ευνοϊκή και να προσαρμόσει
το στυλ παιχνιδιού στις εκάστοτε ανάγκες. Και ο παγκόσμιος πρωταθλητής αυτό το
εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο.

* Ξημερώματα ώρα Ελλάδας επρόκειτο να
ολοκλήρωθεί στη Νέα Υόρκη και η δεύτερη παρτίδα.

«ΜΕΤΡΩ όλο πιο μακριά» λέει σ’ ένα
γνώριμο ρεφρέν του ο Ορφέας Περίδης, φράση, λες, παρμένη από το καθημερινό
λεξιλόγιο των σκακιστών. Γιατί το «καλό μέτρημα», το «μέτρημα σε μεγάλο βάθος
κινήσεων» είναι μία απαραίτητη ικανότητα των ισχυρών παικτών.

Άλλο όμως
αυτό και άλλο να υπολογίζεις δύο εκατομμύρια κινήσεις το δευτερόλεπτο! Η
σκακιστική μηχανή της ΙΒΜ που ακούει στο όνομα Ντιπ Μπλου έχει, πράγματι,
τερατώδεις υπολογιστικές ικανότητες. Να όμως, που ούτε αυτό φτάνει για να
επιβληθεί στον άνθρωπο.

Άλλωστε, όπως και να ‘χει, το σίγουρο είναι πως η
λέξη στρατηγική δεν υπάρχει στη μνήμη του ηλεκτρονικού υπολογιστή. Ο άνθρωπος
που παίζει εναντίον υπολογιστή, οφείλει να αποφεύγει «σαν το διάβολο το
λιβάνι» τις οξείες θέσεις, όπου το τακτικό παιχνίδι παίζει τον πρώτο ρόλο. Να
κάνει λάθος στους υπολογισμούς της μια τόσο ισχυρή μηχανή, είναι σαν να
περιμένεις από κάποιον να ξεχάσει τη μητρική του γλώσσα. Όταν όμως ο άνθρωπος
παίζει ήσυχα, στρατηγικά, σε θέσεις που δεν υπάρχει κάτι σημαντικό να
μετρηθεί, τότε η κατανόηση υπερισχύει των στεγνών υπολογισμών. Έρχεται μια
στιγμή που ο υπολογιστής βρίσκεται χωρίς να το «καταλάβει» σε δεινή θέση.
Τότε, ό,τι και να υπολογίσει, δεν μπορεί να βρει λύση ικανοποιητική.

Αυτά
ισχύουν, τουλάχιστον, θεωρητικά. Διότι ο ίδιος ο Κασπάροβ, σε πρόσφατη
συνέντευξή του, δήλωσε εντυπωσιασμένος από το γεγονός ότι η μηχανή υπολογίζει
σε τόσο μεγάλο βάθος και παίζει συχνά τόσο καλά, που νομίζει κανείς ότι
εκπονεί σχέδια και τα εφαρμόζει.

Στην πραγματικότητα βέβαια απλώς
αξιολογεί με κάποια κριτήρια που της έχουν εισαγάγει τη σημασία μιας κίνησης,
βαθμολογώντας κάθε κίνηση χωριστά. Και υπάρχουν περιπτώσεις θέσεων στις οποίες
εμφανίστηκε απρόσμενα αδύνατη.

Ο υπολογιστής Ντιπ Μπλου υπολογίζει εφέτος
διπλάσιες κινήσεις ανά δευτερόλεπτο σε σχέση με τον Φεβρουάριο του ’96, ενώ
στις τάξεις της έχει προστεθεί και ένας κορυφαίος Αμερικανός γκραν μετρ, ο
Τζόελ Μπένζαμιν, ο οποίος δούλεψε επί 10 μήνες πάνω στη βελτίωση του τρόπου
εκτίμησης των κινήσεων

.