Κέρδη-χάρισμα στις τράπεζες

«Κρυφά» κέρδη
δισεκατομμυρίων έχουν οι τράπεζες με τις προμήθειες που εισπράττουν από το
Δημόσιο για την αγορά των τίτλων του Δημοσίου. Σύμφωνα μάλιστα με εκτιμήσεις
εμπειρογνωμόνων, η δαπάνη για την πληρωμή προμηθειών στις τράπεζες τα
τελευταία χρόνια έχει πενταπλασιασθεί και στο τέλος του 1996 έφθασε τα 116
δισ. δραχμές.Όπως τόνιζαν οικονομικοί αναλυτές, η καταβολή των προμηθειών στις
τωρινές συνθήκες, που τα επιτόκια πέφτουν, αποτελεί στην πραγματικότητα
κέρδη-χάρισμα κυρίως για τις τράπεζες που δεν πωλούν στη συνέχεια σε
αποταμιευτές – επενδυτές τα ομόλογα και τα έντοκα.

ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ

Οι τράπεζες αυτές, τόνιζαν οι ίδιοι αναλυτές, ουσιαστικά κερδίζουν από τις
προμήθειες αλλά και από τη διαφορά των επιτοκίων καταθέσεων ταμιευτηρίου (απ’
όπου αντλούν κυρίως τα κεφάλαιά τους) και των επιτοκίων που προσφέρουν οι
τίτλοι του Δημοσίου. Αντίθετα, σε περίπτωση πώλησης των τίτλων από τις
τράπεζες σε επενδυτές τα κέρδη περιορίζονται εξαιτίας του ανταγωνισμού που
έχει εκδηλωθεί στο τραπεζικό σύστημα. Οι προμήθειες που παίρνουν για τους
τίτλους του Δημοσίου ξεκινούν από 0,40% περίπου και προσεγγίζουν την 1
ποσοστιαία μονάδα.

Οι ίδιοι αναλυτές επισήμαιναν χαρακτηριστικά ότι με τον
τρόπο αυτό τα επιτόκια εμφανίζονται να πέφτουν με ταχύτερους ρυθμούς αλλά, από
την άλλη πλευρά, το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους είναι υψηλότερο από αυτό
που προκύπτει από τα επιτόκια.

Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει έντονο
προβληματισμό καθώς διαπιστώνεται ότι η μείωση των επιτοκίων οδηγεί τράπεζες
αλλά και ιδιώτες σε άλλες πιο αποδοτικές επενδύσεις, με αποτέλεσμα στο μέλλον
πιθανόν να προκληθούν πιέσεις στο ύψος των επιτοκίων.

ΔΕΝ ΙΣΧΥΟΥΝ
ΑΛΛΟΥ

Σημειώνεται ότι σ’ όλες τις σύγχρονες χρηματαγορές δεν δίδονται
τέτοιες προμήθειες.

Ακόμα και στην ιταλική αγορά, όπου πριν από λίγα
χρόνια εφαρμοζόταν το σύστημα των προμηθειών, τώρα έχουν περιορισθεί στο
ελάχιστο.

Οι ίδιοι αναλυτές τόνιζαν ότι το πρόβλημα με τις προμήθειες
μπορεί να προκαλεί μεγαλύτερα προβλήματα στην περίπτωση που η διάθεση των
τίτλων του Δημοσίου γίνεται με ιδιωτική τοποθέτηση, όπου συγκεκριμένες
τράπεζες αγοράζουν συγκεκριμένης αξίας τίτλους.

Αντίθετα, σε περιπτώσεις
διάθεσης εντόκων και ομολόγων είτε με δημόσια εγγραφή είτε με τη μέθοδο των
δημοπρασιών, το κέρδος από τις προμήθειες διαχέεται σ’ όλο το τραπεζικό
σύστημα.

Για τον λόγο αυτό, προτείνεται στους επόμενους μήνες να γίνει
προσπάθεια ώστε να περιορισθούν οι προμήθειες χωρίς να διαταραχθεί το ύψος των
επιτοκίων. Με τον τρόπο αυτό, τόνιζαν τραπεζικά στελέχη, επιτυγχάνεται η
διαφάνεια στην αγορά αφού από πολλούς οι προμήθειες αυτές χαρακτηρίζονται και
ως έμμεση επιδότηση.