Ιδιόκτητα κόμματα και χάος

Είναι πλάνη να πιστεύουμε ότι στη σύγχρονη συνταγματική Δημοκρατία ο κύριος ρόλος της αντιπολίτευσης είναι ο έλεγχος της κυβέρνησης.

Αλλωστε, όπως δείχνει η μετατροπή ακόμη και των εξεταστικών, σε κενές περιεχομένου τελετουργίες, όπου οι πάντες αδιαφορούν για το «εξεταζόμενο» θέμα περιοριζόμενοι στην παραγωγή θεάματος,  η ίδια η αντιπολίτευση αρνείται τον ρόλο της.

Στις ανοιχτές κοινωνίες, με την ελευθερία της έκφρασης κατοχυρωμένη, ο πραγματικός έλεγχος της κυβέρνησης είναι «διάχυτος», αφού ασκείται πλέον από όλη την κοινωνία.

Παρ’ όλα αυτά, μπορεί η κυβέρνηση να κυβερνά, πλην όμως, για την επιβίωση του πολιτικού συστήματος, ο ρόλος της αντιπολίτευσης είναι σπουδαιότερος και από αυτόν της κυβέρνησης. Διότι, διεκδικώντας να γίνει η επόμενη κυβέρνηση, αποτελεί την εγγύηση για την ακεραιότητα και τη διάρκεια του πολιτικού συστήματος. Θα μπορούσαμε να πούμε για την «αθανασία» του κόσμου που έχουμε ιδρύσει. Μία εγγύηση που στηρίζεται στην προετοιμασία και στη συνακόλουθη ικανότητα των κομμάτων της αντιπολίτευσης, να διαδεχθούν την κυβέρνηση.

Αλλωστε, τα κόμματα δεν είναι μυστικιστικές οργανώσεις, κλεισμένες σε κάποια δικά τους απόκοσμα φρούρια, από όπου απλώς «θεώνται» τον κοινό μας κόσμο. Αντίθετα, ο ρόλος τους είναι να συνδιαμορφώνουν τον κόσμο μας.

Πρόκειται για τον ρόλο ο οποίος τα υποχρεώνει να ενεργούν σύμφωνα με τους όρους της πραγματικότητας και όχι ερήμην της, όπως ενεργεί ο πολιτικός που κατέχει μεν ιδέες, «…αλλά αγνοεί τον δρόμο που θα τον πάει σπίτι του», κατά την πλατωνική ειρωνεία. Μάλιστα επειδή στα ανθρώπινα κυριαρχεί το απροσδόκητο και το απρόβλεπτο –  μόνον ένας κόσμος από τον οποίο λείπουν οι άνθρωποι είναι προβλέψιμος –  δεδομένου ότι και οι πιο ψυχροί υπολογισμοί διαψεύδονται, όχι μόνον από την τύχη αλλά και από τα ανορθολογικά πάθη των ανθρώπων, η ανάγκη τέτοιων κομμάτων είναι αναγκαία, για την ασφάλεια και τη σταθερότητα της ίδιας της ζωής στην κοινωνία.

Ως εκ τούτου, η απουσία  κομμάτων στην αντιπολίτευση που αποβλέπουν στη διακυβέρνηση της χώρας, αποτελεί σοβαρή «θεσμική αναπηρία». Διότι θεσμική αναπηρία αποτελεί το πολιτικό παράδοξο, η οργανωμένη αντιπολίτευση για την ανατροπή του Πρωθυπουργού, να διεξάγεται  από δύο «απόστρατους», πρώην πρωθυπουργούς του ιδίου κόμματος! Και μάλιστα για προφανείς αντιπολιτικούς προσωπικούς λόγους!

Αυτό είναι συνέπεια της πολιτικής δυστοπίας ότι η αντιπολίτευση διαθέτει μόνον δύο κόμματα με θεσμική υπόσταση, τα οποία θα μπορούσαν να παραγάγουν πολιτική και να εμφανιστούν ως διάδοχοι: ΠΑΣΟΚ και ΚΚΕ.

Πλην όμως, το ΚΚΕ, ενεργώντας σαν ακοσμική θρησκευτική οργάνωση, αρνείται να παίξει ρόλο στα εγκόσμια.

Το δε ΠΑΣΟΚ, παρά τη σοβαρή θεσμική παράδοση που δημιούργησε η κληρονομιά Σημίτη, αρνείται να παίξει ρόλο στην πολιτική, εγκλωβισμένο στον αγώνα για τη δεύτερη θέση και στη φαντασίωση ότι «τα παιδιά του Στάλιν» είναι η «πρόοδος».

Οσο για την πληθώρα των ιδιόκτητων ΙΧ κομμάτων (ΕΛΑΣ, Πλεύση Ελευθερίας, Λατινοπούλου, ΜΕΡΑ 25, κυοφορούμενο Σαμαρά κ.λπ.), επειδή ανήκουν στους κτήτορές τους, από τη φύση τους υπηρετούν τους κτήτορές τους, αδιαφορώντας υποχρεωτικά για την «πόλιν». Τρέπονται έτσι σε χλεύη της πολιτικής, με συνέπεια να παράγουν όγκους  παραπολιτικής, αλλά ούτε ίχνος πολιτικής.

Γι’ αυτό όχι μόνον δεν αποτελούν  σταθερές του πολιτικού συστήματος αλλά, αντίθετα, πυροδοτούν τον πειρασμό του χάους.

Ο Κώστας Κούρκουλος είναι δικηγόρος