Θέλουν οι Κύπριοι τη διζωνική ομοσπονδία;

Υπάρχουν ορισμένα ισχυρά οικονομικά και επιχειρηματικά συμφέροντα στην Κύπρο, ιδιαίτερα στον τουρισμό, στα ακίνητα και στη γη, που είχαν επιφυλάξεις ή αντιτάχθηκαν στο σχέδιο Ανάν αλλά και που γενικά δεν επιθυμούν τη διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία. Οι βασικοί λόγοι γι’ αυτό είναι πως μετά το 1974, μεγάλο μέρος της αξίας της γης στις ελεύθερες περιοχές (ιδίως παραθαλάσσια οικόπεδα και τουριστικές ζώνες) συνδέθηκε με το γεγονός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία ασκούσε πλήρη έλεγχο εκεί. Μια ομοσπονδιακή λύση που θα περιλάμβανε επιστροφή εδαφών ή διαφορετικό καθεστώς περιουσιών δημιουργούσε αβεβαιότητα για τους τίτλους ιδιοκτησίας, τις αποζημιώσεις, τις επενδύσεις και τον ανταγωνισμό από τις περιοχές του βορρά.

Κάποιοι στον ξενοδοχειακό κλάδο φοβούνταν ότι η ενσωμάτωση του βορρά σε μια ενωμένη Κύπρο θα δημιουργούσε νέες τουριστικές περιοχές με χαμηλότερο κόστος, ανταγωνισμό από τα παράλια της Κερύνειας και της Καρπασίας και ανακατανομή επενδύσεων. Πριν από το 1974, η Κερύνεια ήταν ένα από τα σημαντικά τουριστικά κέντρα του νησιού. Η επανένταξή της θα άλλαζε την οικονομική γεωγραφία. Ορισμένοι επιχειρηματίες θεωρούσαν ότι το μοντέλο του Σχεδίου Ανάν, με σύνθετη ομοσπονδιακή δομή, μεταβατικές περιόδους και ειδικές ρυθμίσεις, θα δημιουργούσε αβεβαιότητα για επενδύσεις.

Τα οικονομικά συμφέροντα ήταν ένας σημαντικός τότε παράγοντας στη δημόσια αντιπαράθεση, που σε μεγάλο βαθμό εξακολουθεί να ισχύει και σήμερα. Πέρα κάθε κουβέντας για λύση πρέπει να ξεκαθαρισθεί πως οι Ελληνοκύπριοι πράγματι θέλουν τη διζωνική, δικοινοτική λύση. Ισως και με δημοψήφισμα! Μια ενδιαφέρουσα τελευταία διάσταση είναι ότι μετά το 2004 αρκετοί οικονομικοί αναλυτές υποστήριξαν την αντίστροφη άποψη. Οτι δηλαδή μια λύση θα μπορούσε να απελευθερώσει τεράστιες αξίες ακινήτων και επενδύσεων. Αρα το επιχειρηματικό τοπίο δεν είναι, όπως τότε, ενιαίο· έχει νικητές και χαμένους ανάλογα με τον κλάδο και τη θέση του καθενός. Πάντως, η γνώμη του κυπριακού λαού για το είδος της λύσης είναι απαραίτητη, πριν από κάθε συνομιλία ή καταρχήν συμφωνία.