Ανδρέας Ανδριανόπουλος

Ο πόλεμος έχει προκαλέσει μια ενεργειακή κρίση που σίγουρα θα πλήξει περισσότερο την Ευρώπη από την Αμερική. Αυτό έχει ξεκάθαρα εκθέσει την ευαλωτότητα του κόσμου, ώστε να προσφέρει στις ΗΠΑ σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα. Αυτό μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά χρήσιμο στην προσπάθεια του Τραμπ να υποχρεώσει τους ευρωπαίους ηγέτες να αποδεχθούν μια λύση του πολέμου στην […]

Η ιδέα ότι «ο αυταρχισμός μπορεί να φέρει ανάπτυξη» δεν είναι καινούργια – αλλά πράγματι έχει επιστρέψει δυναμικά στη συζήτηση τα τελευταία χρόνια, ειδικά με αυτό που περιγράφεται ως Autocracy 2.0 (το βιβλίο της Jennifer Lind – αν και η έννοια συνδέεται ευρύτερα με τη σύγχρονη βιβλιογραφία για τον ψηφιακό αυταρχισμό). Στην πραγματικότητα, η συνύπαρξη […]

Η πρώτη γενιά μαχητών της τζιχάντ (ιερού πολέμου) που επιχείρησαν να διεισδύσουν στην Ευρώπη – χωρίς όμως επιτυχία – προήλθε από τις συγκρούσεις και τους εμφυλίους πολέμους στην Αλγερία, την Αίγυπτο, τη Βοσνία και την Τσετσενία. Η δεύτερη υπήρξε μετά την επίθεση της Αλ Κάιντα στους Δίδυμους Πύργους και στο Πεντάγωνο των ΗΠΑ και τις […]

Σε μια εποχή που η Ευρώπη υποφέρει από αδύναμες ηγεσίες, αποφάσισα πως μια βουτιά στο παρελθόν της ήταν μάλλον απαραίτητη. Γι’ αυτό εκδόθηκαν και πάλι δύο ιστορικά μου μυθιστορήματα, που περιγράφουν κάποιες κρίσιμες φάσεις της ιστορικής της πορείας. Το ένα ασχολείται με μια περιβόητη Ιταλίδα, πολέμαρχο της Αναγέννησης, την κόρη του ηγέτη του Μιλάνου Γκαλεάτσο […]

Πολλή συζήτηση γίνεται για τον ρόλο της μετανάστευσης στην κάλυψη των κενών που αφήνει η μείωση του πληθυσμού. Πολλοί υποστηρίζουν πως οι μεταναστευτικές ροές θα αναπληρώσουν την έλλειψη εργατικών χεριών, θα καλύψουν τα ασφαλιστικά ελλείμματα και θα συμβάλουν στην ισχυροποίηση της οικονομίας. Είναι όμως έτσι; Η μετανάστευση θα συμβάλει στην ενίσχυση της οικονομίας ή θα […]

Η ενσυναίσθηση είναι ένας σχετικά πρόσφατος όρος που εκφράζει στην ουσία την τάση ψυχολογικής ή συναισθηματικής συμπαράστασης σε ανθρώπους που διώκονται ή υποφέρουν. Συνήθως αναφέρεται σε στήριξη μειονοτικών ομάδων απέναντι στις κυρίαρχες πλειοψηφίες. Αποκαλείται «αυτοκαταστροφική», όταν χρησιμοποιείται σε δημόσιες συζητήσεις, για να περιγραφεί η ιδέα ότι μια κοινωνία ή ένα άτομο δείχνει υπερβολική ενσυναίσθηση (empathy), […]

Η μανία της ελληνικής κοινωνίας με «τα μέτρα» και το πάθος με την εξαγγελία οικονομικών παροχών οδηγούν αναπόφευκτα σε καινούργια δημοσιονομικά αδιέξοδα. Και θα εμφανιστούν τότε και πάλι δεκάδες καταγγέλλοντες πολίτες και δημοσιογράφοι που θα αναρωτιούνται για το «πού πήγαν τα λεφτά»! Η απάντηση θα πρέπει να είναι – χωρίς να την αποδέχεται και πάλι […]

Τι θα γινόταν πρακτικά, αν εφαρμοζόταν στην Ελλάδα το ασυμβίβαστο υπουργού με βουλευτή; Στο πλαίσιο της Βουλής των Ελλήνων και του ισχυρού κομματικού ελέγχου των πάντων, το ασυμβίβαστο θα είχε πενιχρά αποτελέσματα. Βελτίωση, ενδεχομένως, θα υπήρχε στη μείωση του άμεσου πολιτικού παζαριού· δηλαδή, οι βουλευτές να πιέζουν για υπουργοποίηση κι οι υπουργοί να «ταΐζουν» τις […]

Το θεμελιώδες πρόβλημα του πολέμου στο Ιράν είναι η αδυναμία ουσιαστικής επικοινωνίας της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη. Με αυτό δεν εννοώ την έλλειψη μηνυμάτων ανάμεσα στις δύο πρωτεύουσες. Το κύριο θέμα είναι η έλλειψη κατανόησης ανάμεσα στους δύο πολιτισμούς. Οι Ιρανοί βλέπουν τον χρόνο με διάσταση δεκαετιών ενώ οι Αμερικανοί, και οι Ισραηλινοί, με μέγεθος […]

Οταν οι γνωστοί φανατικοί αντίπαλοι του συστήματος εκφράζουν τις πολιτικές τους ενστάσεις με κραυγές, ύβρεις, προσβολές, οριακές βιαιότητες, επιτηδευμένη αυθάδεια και συνεχή ενόχληση των πάντων εκτιμούν πως πολεμούν το σύστημα και το καθεστώς. Στην πραγματικότητα όμως πληγώνουν την πολιτική. Με τη συμπεριφορά τους δεν κλυδωνίζεται το σύστημα, υπονομεύεται η ουσία της πολιτικής. Σε άλλες χώρες […]

Για πολλούς σχολιαστές οι «αντισυστημικές» πολιτικές αντιλήψεις αποτελούν κίνδυνο για τη δημοκρατία. Αυτό όμως στην ουσία εξαρτάται από το περιεχόμενό τους, τη μορφή τους και το πώς δρουν μέσα στο σύστημα. Δεν είναι από μόνες τους ούτε καλές ούτε κακές· μπορούν να είναι και τα δύο. Η θετική τους πλευρά είναι η ανανέωση και ο […]

Γίνεται μεγάλη προσπάθεια από τους μετριοπαθείς κεντρώους σε όλο τον κόσμο να οικοδομήσουν ένα αξιόμαχο σύνολο που θα προσπαθήσει να διασπάσει το πολιτικό/ιδεολογικό μπλοκ που έχουν ορθώσει μπροστά τους τα πολιτικά άκρα – είτε αυτά προέρχονται από τα αριστερά είτε από τα δεξιά. Το πρόβλημα είναι πως το κεντρώο αυτό μέτωπο είναι εσωτερικά διασπασμένο. Απορρίπτει […]

Ενα ζήτημα που ξεχωρίζει χαρακτηριστικά στις τρέχουσες εξελίξεις σε σχέση με τον πόλεμο στο Ιράν είναι το πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο πρόεδρος Τραμπ σχετικά με τον τρόπο ολοκλήρωσης της όλης στρατιωτικής επιχείρησης. Αυτό το αποκαλούν στην Ουάσιγκτον «πρόβλημα του Κορλεόνε». Το δίλημμα δηλαδή του αφεντικού, του Δον σύμφωνα με τον Νονό του Mario Puzzo, να […]

Μέσα στη γενικότερη αναστάτωση που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ένα ερωτηματικό που αρχίζει να προβάλλεται είναι τι γίνεται με την Κίνα. Είναι αξιοπερίεργο πως από όλες τις σοβαρές δυνάμεις του κόσμου η Κίνα είναι αυτή που ξεχωρίζει με την απόλυτή της σιωπή. Αυτή έχει μία εξήγηση με βάση τις τελευταίες εμπορικές προσπάθειες […]

Ο επιχειρησιακός και πολιτικός στόχος της επίθεσης στο Ιράν διευρύνεται από τιμωρία/αποτροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας σε κάτι πιο συγκεκριμένο και παγκόσμια κρίσιμο – τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Σε μεγάλο βαθμό αλλάζει ο στόχος, αλλά όχι επίσημα. Αρχικά, οι επιχειρήσεις παρουσιάζονταν με στόχο την αποτροπή του πυρηνικού προγράμματος και την […]

Η χθεσινή δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ, περί αμερικανικής απόσυρσης από τη σύγκρουση με το Ιράν, έχει δύο επίπεδα· ένα άμεσο κι ένα βαθύτερο – στρατηγικό. «Οι στόχοι ολοκληρώθηκαν» είναι μήνυμα περιορισμένου πολέμου. Οταν λέει ότι οι στόχοι της επιχείρησης κατά του Ιράν ολοκληρώθηκαν, ουσιαστικά δηλώνει επιτυχία χωρίς κλιμάκωση. Θέλει να δείξει ότι οι ΗΠΑ πέτυχαν […]

Αν κάποιος τρίβει τα χέρια του, για την ώρα τουλάχιστον, για τη σύγκρουση στο Ιράν είναι το Κρεμλίνο. Χωρίς την παραμικρή ανάμειξη στην πολεμική διένεξη, η Ρωσία βγαίνει πολλαπλά κερδισμένη. Δεν έχει ενοχλήσει κανέναν, δεν χάνει συμμάχους, η εισβολή στην Ουκρανία περνάει στο περιθώριο, οι οικονονικές κυρώσεις εναντίον της έχουν λασκάρει, πλοία με προϊόντα ή […]

Οι συζητήσεις που γίνονται για την προστασία των Στενών του Ορμούζ για την ασφαλή διέλευση των τάνκερ και την εξασφάλιση ενέργειας για τις διεθνείς – συμπεριλαμβανόμενης της Κίνας – αγορές παραβλέπουν έναν ουσιαστικό παράγοντα. Η μόνη χώρα που πλοία δικά της ή έμμεσων συμφερόντων της περνούν από τα Στενά είναι η Ρωσία. Η συνεννόηση λοιπόν […]

Η αντιπαράθεση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ με το μουσουλμανικό καθεστώς της Τεχεράνης έχει μία ιδιαιτερότητα. Είναι μια σύγκρουση με το σιιτικό Ισλάμ. Ενα παρακλάδι, δηλαδή, του Ισλάμ που η κυρίαρχη σχετική θρησκευτική ορθοδοξία, ο σουνιτισμός, θεωρεί αιρετικό και βλάσφημο. Για τη μεγάλη πλειοψηφία των μουσουλμάνων οι σιίτες βρίσκονται έξω από τα σωστά διδάγματα […]

Υπάρχουν κάποιες ανησυχίες για τον σχεδιασμό και τις προοπτικές της επίθεσης των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν. Δεν φαίνεται, εκ πρώτης όψεως, να υπάρχει κάποιο λογικό σχέδιο ολοκλήρωσης της σύγκρουσης και κατάληξης σε κάποιο επιθυμητό αποτέλεσμα. Ο πρόεδρος Τραμπ ομιλεί για αλλαγή καθεστώτος που φαίνεται να πιστεύει πως θα επέλθει από μια εξέγερση […]

Εξηγήσαμε πως ο φόβος για άγνωστες – και κυρίως δυσμενείς για τη ζωή και την κατάσταση των κοινωνιών – εξελίξεις προκαλεί τις αντιδράσεις του απλού κόσμου οδηγώντας σε καταστάσεις που καταλήγουν σε αμφισβήτηση και κινδύνους εις βάρος των δημοκρατικών θεσμών. Το βάρος για τη διάσωση της δημοκρατίας πέφτει ουσιαστικά στις πλάτες των ίδιων των πολιτών […]

Εχουν οργιάσει τελευταία οι φήμες, προερχόμενες κυρίως από αραβικές ιστοσελίδες, πως ο διοικητής της Δύναμης των Φρουρών της Επανάστασης Ισμαήλ Καανί ίσως εκτελέστηκε επειδή θεωρήθηκε ότι συνεργάστηκε με τη Μοσάντ. Αυτό έγινε μετά την «τελευταία στιγμή» διάσωσή του από συναντήσεις στις οποίες είχε συμμετάσχει και όπου σκοτώθηκαν, μετά την αναχώρησή του, σημαντικά στελέχη της Χεζμπολάχ […]

Η επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν έφερε στο προσκήνιο ένα εντυπωσιακό παράδοξο. Το Ιράν, χώρα κατ’ εξοχήν παραγωγής πετρελαίου, κινδυνεύει να μείνει από βενζίνη! Αυτό δεν οφείλεται, όπως άκουσα σε πολλές εκπομπές, στο γεγονός πως η χώρα δεν έχει δήθεν διυλιστήρια. Τέτοια έχει, και πολλά μάλιστα. Λόγω όμως των πολυετών κυρώσεων […]

Μου είναι αδύνατον να καταλάβω πώς μετά την ομιλία για την Κατάσταση του Εθνους (State of the Union) του προέδρου Τραμπ, που ουσιαστικά προανήγγειλε την επίθεση στο Ιράν (όπως εξήγησα εκείνο το πρωί μιλώντας στο ραδιόφωνο), ολόκληρη σχεδόν η ηγεσία της χώρας αυτής πιάστηκε στον ύπνο και εξολοθρεύθηκε σε λίγες μόνο ώρες. Είτε δεν κατάλαβαν […]

Γράφονται τόσα πολλά για το Ισλάμ (=Υποταγή) ως θρησκεία ή ως σύγχρονο πολιτικό κίνημα που γίνεται πολύ δύσκολο να γίνει κάποια νηφάλια ανάλυση του περιεχομένου και της εννοιολογικής του διάστασης. Σε ένα πράγματι ξεχωριστό πρόσφατο βιβλίο του, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, εταίρος του Κολεγίου Balliol και πρώην διευθυντής του Κέντρου Ασιατικών Σπουδών του […]

Σε πολλές δημοκρατικές χώρες η άνοδος ακραίων κομμάτων και ιδεολογιών κερδίζουν ολοένα περισσότερο έδαφος. Αυτό που δεν έχει εξετασθεί σχεδόν καθόλου είναι οι επιπτώσεις της ισχυροποίησης αυτών των πολιτικών κινήσεων ή κομμάτων στην εξωτερική πολιτική των χωρών στις οποίες μπορούν να καταλάβουν την εξουσία. Ενα πρόσφατο βιβλίο (Rachel Myrick, «Polarization and International Politics». Princeton Univ. […]

Πολλοί από εμάς έχουν πολεμήσει πολύ στο παρελθόν για την υπεράσπιση της φιλελεύθερης ιδεολογίας. Που όμως τώρα τελευταία αντιμετωπίζει σοβαρά σκοτεινές προοπτικές. Ετσι πολλοί συνειδητοποιούν σήμερα πως ο φιλελευθερισμός υφίσταται πολιτικές πιέσεις και είναι ουσιαστικά υπό διωγμό. Από τη Δεξιά έως την Αριστερά ελάχιστοι πλέον νοιάζονται για τις τύχες του. Στα δεξιά, πολλοί τον θεωρούν […]

Μετά το τραγικό δυστύχημα στα Τρίκαλα ξέσπασαν, όπως ήταν αναμενόμενο, οι λογής αριστερές φωνές κατά του «άκαρδου» καπιταλισμού που αδιαφορεί για τον εργαζόμενο ενδιαφερόμενος μόνο για το κέρδος. Αξίζει λοιπόν να εξετάσουμε τη φροντίδα για τους εργάτες κάτω από σοσιαλιστικά καθεστώτα. Υπήρχε εργασιακή ασφάλεια στη Σοβιετική Ενωση, αλλά ήταν εντελώς διαφορετικού τύπου από αυτό που […]

Το πρόσφατο τραγικό ναυάγιο της Χίου, με θύματα μετανάστες που μέσα στο σκοτάδι επιχειρούσαν να παραβιάσουν τα ελληνικά σύνορα στη θάλασσα, άνοιξε και πάλι την παράδοξη συμπεριφορά που κυριαρχεί στη δημόσια ζωή της χώρας. Δίχως γνώση των πραγματικών περιστατικών και αδιαφορώντας για την ουσία του συνεχιζόμενου προβλήματος, της ροής δηλαδή παράνομων μουσουλμάνων μεταναστών στην Ελλάδα, […]

Ο στρατηγός Zhang Youxia, ένας από τους πιο ισχυρούς και ανώτατους στρατιωτικούς αξιωματούχους στην Κίνα, βρίσκεται υπό έρευνα και πιθανότατα απομακρύνεται από την ηγεσία. Ο στρατηγός Zhang Youxia, που ήταν ένας από τους δύο αντιπροέδρους της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής (Central Military Commission – CMC), ερευνάται από τις κινεζικές Αρχές για «σοβαρές παραβάσεις της πειθαρχίας και […]

Πολλοί εκφράσθηκαν επικριτικά για τα συμβάντα στην αμερικανική πολιτεία της Μινεσότα. Πέραν όμως από τα πολιτικά πρόσωπα και τους δημόσιους σχολιαστές, αυτό που προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση ήταν η τοποθέτηση του CEO του μεγάλου αμερικανικού πιστωτικού οργανισμού JP Morgan, Τζέιμι Ντάιμον. Μιλώντας στο Νταβός, πριν από τον πρόεδρο Τραμπ, αναφέρθηκε επικριτικά όχι μόνο στο ζήτημα της […]

Μιλώντας με ευθύτητα – λίγο απλοϊκά αλλά άμεσα – στο Νταβός της Ελβετίας, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ακούμπησε όλα τα καίρια θέματα που απασχολούν σήμερα τον κόσμο. Και έδειξε πως οι ΗΠΑ θεωρούν τα πράγματα σήμερα εντελώς διαφορετικά από το, και πρόσφατο ακόμα, παρελθόν. Οταν όμως αυτός ο αναθεωρητισμός εκφράζεται από την ισχυρότερη στρατιωτική […]

Σε μια εποχή βαθιάς κρίσης ηγεσιών, μια καινούργια προσωπικότητα δείχνει να διακρίνεται σε παγκόσμια κλίμακα. Η νέα πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σαναέ Τακαΐτσι, ξεχωρίζει ήδη σε παγκόσμια κλίμακα. Παρά το γεγονός πως προΐσταται μιας παραδοσιακής κοινωνίας, με περίεργους κανόνες συμπεριφοράς που μάλλον περιθωριοποιούν τον ρόλο των γυναικών, η επιλογή της στην ηγεσία του Φιλελεύθερου Κόμματος, και […]

Υπάρχουν κρίσιμα ζητήματα στα οποία η πολιτική μας διαφοροποιείται σοβαρά σήμερα από εκείνη της Ουάσιγκτον. Το πρώτο, και ίσως το σοβαρότερο, σημείο είναι η στάση μας απέναντι στη Μόσχα. Χωρίς κανέναν απολύτως λόγο, έχουμε γίνει το πιο ενοχλητικό ευρωπαϊκό αγκάθι στο μάτι του Κρεμλίνου. Σε μια περίοδο μάλιστα που οι ΗΠΑ δεν βλέπουν τη Ρωσία […]

Φαντασθείτε μια κοινωνία ομοφωνίας. Μια πραγματικότητα δηλαδή απόλυτης εξίσωσης σε ιδέες, χαρακτηριστικά και απόψεις. Οπου κανένας δεν θα διαφέρει και όλοι θα συμφωνούν. Σίγουρα δεν θα μιλούσαμε τότε για δημοκρατία αλλά για τον απόλυτο ολοκληρωτισμό. Οταν λοιπόν τα σχολεία κατακλύζονται από εκ καθέδρας απόψεις ανατρεπτικές και μηδενιστικές για την καθεστηκυία τάξη πραγμάτων, αυτό που διδάσκεται […]

Ετσι χαρακτήρισε ο Θουκυδίδης την αδιαφορία των πολιτών της Αθήνας για τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετώπιζε τότε η πολιτεία τους. Μήπως κάτι παράλληλο συμβαίνει σήμερα με τον διεθνή ανεμοστρόβιλο που σταδιακά προσεγγίζει τη χώρα μας και την αδιάφορη μακαριότητα που χαρακτηρίζει την κοινωνία μας; Συνεχείς αναλύσεις διεθνών think tanks προειδοποιούν για ριζικές ανακατατάξεις της διεθνούς […]