Μέσω της ιδιωτικής πολεοδόμησης, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επιδιώκει την αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων μικρών και φθινόντων οικισμών. Αυτό προβλέπεται σε σχέδιο νόμου του ΥΠΕΝ που τέθηκε ήδη σε λειτουργία.
Όπως διευκρινίζεται, πρόκειται για οικισμούς που κατά την τελευταία απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ εμφανίζουν μόνιμο πληθυσμό κάτω των 150 κατοίκων που παρουσιάζουν δημογραφική συρρίκνωση κατά την τελευταία 30ετία ή μικρή μεταβολή πληθυσμού έως 5%. Η προς πολεοδόμηση έκταση πρέπει να είναι ενιαία και να έχει ελάχιστη επιφάνεια 50 στρεμμάτων.
Προϋπόθεση είναι ο οικισμός να κρίνεται ενδιαφέρων αρχιτεκτονικά, να μην έχει χαρακτηριστεί γεωλογικά ακατάλληλος, δηλαδή να μην υπάρχει πρόβλημα κατολισθήσεων ή άλλης γεωλογικής επικινδυνότητας, και να διαθέτει «συνεκτικό τμήμα», δηλαδή αναγνωρίσιμο πυρήνα υφιστάμενης οικιστικής ανάπτυξης.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι οι νέες περιοχές ανάπτυξης δεν θα αποτελούν αυτοτελείς οικιστικές ενότητες, αλλά θα πρέπει να συνδέονται λειτουργικά με τον υφιστάμενο οικισμό και να εξυπηρετούνται από κοινά δίκτυα τεχνικών και κοινωνικών υποδομών.
Ειδικότερα, οι φορείς ανάπτυξης υποχρεούνται να παραχωρούν και να υλοποιούν, με δικές τους δαπάνες και χωρίς αποζημίωση από τον οικείο δήμο, τουλάχιστον το 50% της πολεοδομούμενης έκτασης.
Από το προαναφερόμενο ποσοστό, τουλάχιστον το 25% θα πρέπει να κατευθύνεται στη δημιουργία κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων.
Το υπόλοιπο μπορεί να διατεθεί για ειδικές χρήσεις που προβλέπονται από το σχέδιο ανάπτυξης ή, σε ποσοστό έως 15%, να μετατραπεί σε ειδική χρηματική εισφορά υπέρ του δήμου.
