Τα σαγόνια του λαγοκέφαλου

Κάθε σεζόν έχει το δικό της σενάριο τρόμου. Φέτος είναι ο λαγοκέφαλος. Φωτογραφίες με τα κοφτερά δόντια του «τοξικού εισβολέα» που μας απειλεί και μια διάχυτη υστερία ότι οι θάλασσές μας μετατρέπονται σε σκηνικό από τα «Σαγόνια του καρχαρία». Κι ως συνήθως, μόλις το θέμα «γράψει» στα δελτία ειδήσεων, η κυβέρνηση θυμάται να εξαγγείλει κάποια, όχι κακή per se, αλλά απολύτως αποσπασματική παρέμβαση, ένα επιδοτούμενο πρόγραμμα και κάποια επιτροπή.

Μόνο που ο λαγοκέφαλος δεν εμφανίστηκε χθες. Το ξέρουν και οι αλιείς και οι επιστήμονες. Βρίσκεται στις ελληνικές θάλασσες εδώ και τουλάχιστον μία δεκαετία, παρέα με τους λοιπούς «μετανάστες» της κλιματικής κρίσης. Και τους στρώσαμε κόκκινο χαλί. Πανεπιστήμια, περιβαλλοντικές οργανώσεις, ερευνητικά κέντρα όπως το Ινστιτούτο «Αρχιπέλαγος» το φωνάζουν χρόνια ότι η συστηματική υπεραλίευση άφησε το οικοσύστημα χωρίς γραμμές άμυνας. Η φύση είχε τους μηχανισμούς να αυτορρυθμίζεται, αλλά εμείς αδειάσαμε τις θάλασσες από τα συγκεκριμένα είδη που καταναλώνουμε πριν καν αναπαραχθούν, αφήνοντας ελεύθερο ζωτικό χώρο και τροφή για τους επιθετικούς εισβολείς.

Το θέμα θα το θεωρούσαμε «ειδικό» αν δεν ήταν ακόμη μια επιτυχία του εθνικού μας σπορ, του τρόπου που ασκείται πολιτική σε αυτή τη χώρα. Μια πολιτική συμπτωματική, κινούμενη αποκλειστικά από τη συγκυρία και το πολιτικό κόστος της στιγμής. Αντί για ένα ολιστικό διαχειριστικό σχέδιο, το κράτος αντιμετωπίζει το ζήτημα ως μια «οικονομική ζημιά» δυνητικών ψηφοφόρων και όχι ως συστημική αποτυχία, η οποία συσσωρεύεται και θα προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη ζημιά στην αλιεία, αν αυτή δεν προσαρμοστεί σε άλλα δεδομένα, με την αυστηρή εποπτεία αλλά και τη βοήθεια του κράτους.

Μέχρι σήμερα, όμως, απλώς βολευόμαστε με την παράνομη και άναρχη αλιεία που οργιάζει, αποδυναμώνοντας κάθε φυσική αντίσταση, με στόχο το πρόσκαιρο κέρδος, αγνοώντας τη μελλοντική απειλή. Εξάλλου η πολιτική ηγεσία επιλέγει σταθερά να μην ακούει την επιστήμη, παρά μόνο όταν η πραγματικότητα μπορεί να κοστίσει σε ψήφους. Είναι πολύ πιο εύκολο, άλλωστε, να επιδοτείς εκ των υστέρων τη ζημιά, παρά να συγκρουστείς με συμφέροντα και να σχεδιάσεις βιώσιμη μακροπρόθεσμη διαχείριση. Και κάπως έτσι, αυτό το άσχημο και τοξικό ψάρι είναι μια ακόμη ενσάρκωση της ελληνικής νωθρότητας, μιας νοοτροπίας που αρνείται την πρόληψη, λατρεύει τα τρομολαγνικά ρεπορτάζ και τη διαχείριση της κρίσης κατόπιν εορτής.