Η λεπτίνη είναι μια ορμόνη που παράγεται κυρίως από τον λιπώδη ιστό και λειτουργεί σαν «σήμα κορεσμού» προς τον εγκέφαλο. Οταν τα επίπεδα λεπτίνης λειτουργούν σωστά, βοηθούν στον έλεγχο της όρεξης, του βάρους και του μεταβολισμού. Στα άτομα με παχυσαρκία όμως, συμβαίνει συχνά κάτι που λέγεται «αντίσταση στη λεπτίνη». Δηλαδή, παρότι το σώμα παράγει πολλή λεπτίνη λόγω αυξημένου λίπους, ο εγκέφαλος δεν «ακούει» σωστά το μήνυμα. Επίσης. Τα αυξημένα επίπεδα λεπτίνης συνδέονται με αντίσταση του οργανισμού στις φυσιολογικές μεταβολικές λειτουργίες, υπέρταση, αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο και δυσλειτουργία των κυττάρων.
Η συστηματική άσκηση σε συνδυασμό με υποθερμιδική διατροφή μπορεί να μειώσει σημαντικά τα επίπεδα της λεπτίνης, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Clinical Obesity. Τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι η οργανωμένη φυσική δραστηριότητα αποτελεί βασικό «όπλο» στη μάχη κατά των καρδιομεταβολικών νοσημάτων.
Οι ερευνητές χώρισαν τους 69 συμετέχοντες με υπέρταση σταδίου Ι ή ΙΙ και αυξημένο σωματικό βάρος ή παχυσαρκία σε δύο ομάδες. Η πρώτη ακολούθησε πρόγραμμα υποθερμιδικής διατροφής βασισμένο στη γνωστή δίαιτα DASH, σε συνδυασμό με εποπτευόμενη αερόβια άσκηση δύο φορές την εβδομάδα για 16 εβδομάδες. Η δεύτερη ομάδα ακολούθησε επίσης την ίδια διατροφή, αλλά έλαβε μόνο γενικές συμβουλές φυσικής δραστηριότητας χωρίς οργανωμένη άσκηση.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ομάδα της συστηματικής άσκησης παρουσίασε μείωση των επιπέδων λεπτίνης κατά 36%, ενώ στην ομάδα ελέγχου η μείωση περιορίστηκε στο 23%.
Παράλληλα, οι συμμετέχοντες που γυμνάζονταν συστηματικά εμφάνισαν βελτίωση στη φυσική κατάσταση, μείωση της αρτηριακής πίεσης, των τριγλυκεριδίων και των δεικτών φλεγμονής. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν επίσης ότι η μείωση της λεπτίνης σχετιζόταν άμεσα με τη μείωση του δείκτη μάζας σώματος και του σωματικού λίπους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν τα ευρήματα στις γυναίκες, όπου η αυξημένη αναλογία μέσης προς γοφούς και η χαμηλότερη άλιπη μυϊκή μάζα συνδέθηκαν με υψηλότερα επίπεδα λεπτίνης.
Ωστόσο, έξι μήνες μετά το τέλος της οργανωμένης παρέμβασης, τα επίπεδα της λεπτίνης επέστρεψαν στα αρχικά επίπεδα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η διατήρηση των οφελών απαιτεί μακροχρόνια προσπάθεια.
Συμπερασματικά, η συνδυαστική προσέγγιση σωστής διατροφής και εποπτευόμενης αερόβιας άσκησης, ο καλός ύπνος και η απώλεια περιττού λίπους αποτελούν αποτελεσματική στρατηγική για τη βελτίωση της μεταβολικής υγείας σε άτομα με υπέρταση και παχυσαρκία.
Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών
