Ρεαλιστικός κυνισμός

Θέλει απύθμενο θράσος για να επιστρέψει, σχολίασε η Ζωή Κωνσταντοπούλου την επιστροφή στην ενεργό πολιτική, με νέο κόμμα, του Αλέξη Τσίπρα. Σιγά το νέο. Ο Αλέξης Τσίπρας το διαθέτει αυτό το θράσος. Γι’ αυτό επανεμφανίστηκε, μάλιστα χωρίς να χρειαστεί να αναπροσαρμόσει τίποτα από τον παλιό εαυτό του. Ομοιος, όπως παλιά, με τις ίδιες γενικευτικές πολυλογίες, την αξιοπρέπεια, τη δικαιοσύνη, την ισχύ, όλα μαζί. Η είσοδός του φαίνεται ότι αναμενόταν από πολλούς στην Αριστερά, που τον θεωρούν καλύτερο από τους παλιούς συντρόφους του και τους ανταγωνιστές του. Γι’ αυτό κατρακυλάνε οι αντίπαλοί του στις πρώτες δημοσκοπήσεις μετά την παρουσίαση του νέου κόμματος.

Το σύνολο σχεδόν των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ εκφράζει την πρόθεσή του να πάει με τον Τσίπρα – και για την ώρα δεν νοιάζονται αν είναι προσωποπαγές, αν βαρύνεται με όσα συνέβησαν την περασμένη δεκαετία. Εδώ δεν νοιάζονται οι παλαιοί ανανεωτές, οι κριτικοί δηλαδή στη Σοβιετική Ενωση τα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου, αν αποφεύγει να καταλογίσει τις ευθύνες για τον πόλεμο της Ουκρανίας στη Ρωσία.

Εκτός από τον διαλυόμενο ΣΥΡΙΖΑ, πολλοί φαίνεται να διαρρέουν από το κόμμα της Κωνσταντοπούλου (αν και οι περισσότεροι απ’ αυτό διαρρέουν προς τη Μαρία Καρυστιανού), πολλοί από το κόμμα του Βαρουφάκη. Και μαζί, μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, όπως το έχει μετασκευάσει ο Νίκος Ανδρουλάκης. Εύλογο. Από τη στιγμή που υπάρχει το πρωτότυπο, γιατί να τρέχουν στα μοντέλα εχθροπάθειας που προσπαθεί να αναπαραγάγει το αντίγραφο; Ο Νίκος Ανδρουλάκης νόμιζε ότι αρκούσαν τα προβλήματα του ΣΥΡΙΖΑ για να επανέλθει το ΠΑΣΟΚ δεύτερο κόμμα. Δεν μπορούσε να καταλάβει ότι το θέμα ήταν να μείνει δεύτερο κόμμα. Και ότι αυτό είναι πάντα υπόθεση της πολιτικής, των επιλογών του. Οι οποίες αποδείχτηκαν αποτυχημένες. Κι εκεί που περίμενε να είναι ο νικητής των εκλογών, έστω με μία ψήφο, να τος τώρα στην τέταρτη θέση με μονοψήφιο ποσοστό. Ανεμομαζώματα, διαβολοσκορπίσματα.

Οσο για τον Τσίπρα, στη συγκυρία προβάλλουν κάποια εύλογα ερωτήματα. Και πρώτο αν θα μείνει όσο ψηλά τον δίνουν οι πρώτες δημοσκοπήσεις. Κατά τη γνώμη μου, όχι. Τους επόμενους μήνες, θα βάλλεται και από δεξιά του και από την Αριστερά – και τα πλήγματα θα αφορούν, όχι μόνο τις πολιτικές του θέσεις αλλά και την ηθική συγκρότησή του, ως αριστερού. Η αριστερή του αμφισβήτηση δεν θα είναι επιεικής γι’ αυτόν ενώ, όσο κι αν έχει καταφέρει με νέο κόμμα να αποφύγει τους παλιούς και ενοχλητικούς σήμερα συντρόφους του, τα απομεινάρια του διαλυόμενου ΣΥΡΙΖΑ υπόσχονται τον εναγκαλισμό του πρώην αρχηγού τους. Με άλλα λόγια, ο Τσίπρας είναι πια πολύ διαβρωμένος για να μπορεί να επικαλείται το ηθικό πλεονέκτημα. Επίσης, στην πορεία θα γνωρίσουμε (έχουμε ήδη αρχίσει να γνωρίζουμε) νέα ή εκ μετεγγραφής στελέχη, με επιδόσεις στη μιντιακή αρένα που θα επιτρέπουν κριτική ή χλευασμό. Ορεξη και υπομονή να ‘χουμε.

Τέλος, αυτό που προσωπικά μου κάνει μεγάλη εντύπωση είναι το τέλος του ΣΥΡΙΖΑ, του οποίου ο Τσίπρας υπήρξε και ηγέτης και μέσω αυτού πρωθυπουργός. Δεν βλέπω καμία θλίψη, ούτε νοσταλγία για το παλιό που πέθανε, το οποίο τελικά όφειλε να πεθάνει, αφού δεν εξυπηρετούσε τις ανάγκες για εξουσία των νέων ανθρώπων του προέδρου Τσίπρα. Δεν ξέρω αν έχει προηγούμενο τέτοιος ρεαλιστικός κυνισμός.

Γεροντική σφοδρότητα

Ενα κείμενο της περασμένης εβδομάδας, για την εσωκομματική γκρίνια στη ΝΔ, οδήγησε τον φίλο αναγνώστη Γεράσιμο Σταματέλο στον Μαρσέλ Προυστ, στο «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο». Ανθολογεί από τον 6ο τόμο της μετάφρασης του Παύλου Ζάννα, σ. 187-188:

«[…] δεν άργησα να δω τον παλαιό εραστή της, τον κύριο ντε Νορπουά, να πλησιάζει στο τραπέζι και να κάθεται δίπλα της. Η προχωρημένη ηλικία του […] είχε προσδώσει στην άλλοτε ιδιαίτερα συγκρατημένη ομιλία του τον τόνο μιας ξέφρενης αθυροστομίας. Ισως η αιτία της πρέπει ν’ αναζητηθεί στις φιλοδοξίες […]· πιθανόν να πίστευε, με την αφέλεια που χαρακτηρίζει τον πόθο, και δεδομένου ότι τον είχαν εξοστρακίσει από την πολιτική ζωή στην οποία επιθυμούσε διακαώς να πάρει μέρος, ότι με το να κατακεραυνώνει εκείνους που φιλοδοξούσε ν’ αντικαταστήσει, θα τους υποχρέωνε να συνταξιοδοτηθούν. Πόσους πολιτικούς δεν βλέπουμε πεπεισμένους πως το Υπουργικό Συμβούλιο, από το οποίο έχουν αποκλειστεί, δεν βγάζει τη βδομάδα! Θα ήταν, άλλωστε, υπερβολικό να ισχυριστούμε ότι ο κύριος Ντε Νορπουά είχε ολότελα απολέσει την παραδοσιακή χρήση της διπλωματικής γλώσσας. Μόλις εμφανίζονταν στο προσκήνιο «εθνικά ζητήματα», ξαναγινόταν, όπως πρόκειται να δούμε, ο άνθρωπος που είχαμε γνωρίσει, αλλά τον υπόλοιπο καιρό ένιωθε την ανάγκη να ανοίγει την καρδιά του στον τάδε ή τον δείνα με τη γεροντική σφοδρότητα που διακρίνει ορισμένους ογδοντάρηδες, οι οποίοι πολιορκούν αδιάκοπα γυναίκες, παρότι δεν είναι σε θέση να τους προξενήσουν το παραμικρό κακό».