Με το βλέμμα στραμμένο στην εφαρμογή του Νέου Συμφώνου της ΕΕ για το Ασυλο και τη Μετανάστευση, στις 12 Ιουνίου, οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναμενόταν να καταλήξουν αργά χθες, κατά τον τελικό γύρο διαβουλεύσεων, σε οριστικοποίηση των αμφιλεγόμενων σχεδίων για διευκόλυνση της κράτησης και απέλασης αιτούντων άσυλο, το αίτημα των οποίων έχει απορριφθεί.
Το μεταναστευτικό «πακέτο» θα επιτρέπει στις κυβερνήσεις των «27» να στέλνουν μετανάστες σε «κόμβους επιστροφής» εκτός ΕΕ, όπως η Ουγκάντα ή το Ουζμπεκιστάν, εν αναμονή της απέλασής τους στη χώρα προέλευσής τους. Οι μεταρρυθμίσεις θα εισαγάγουν αυστηρότερες κυρώσεις για άτομα που αρνούνται να φύγουν, συμπεριλαμβανομένων κρατήσεων για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα και απαγορεύσεων επανεισόδου. Προβλέπονται επίσης αυστηρότεροι κανόνες για άτομα που θεωρούνται απειλή για την ασφάλεια και εξουσιοδότηση ερευνών σε σπίτια.
Κατά τον επίτροπο Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ, πρόκειται για το «κομμάτι που λείπει» από τα σχέδια για την αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ. «Οι άνθρωποι που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ενωση πρέπει να επιστρέφονται αποτελεσματικά» δήλωσε στο Politico. «Οι νέοι κανόνες θα μας δώσουν μεγαλύτερο έλεγχο ως προς το ποιος μπορεί να έρθει στην ΕΕ, ποιος μπορεί να μείνει και ποιος πρέπει να φύγει. Αυτό περιμένουν οι πολίτες της ΕΕ και αυτό πρέπει να υλοποιήσουμε» υπογράμμισε. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ποσοστό των αιτούντων άσυλο που εγκαταλείπουν την ΕΕ μετά την απόρριψη του αιτήματός τους είναι περίπου 20%. Πρόσφατα στοιχεία της Eurostat ανεβάζουν το ποσοστό σε πάνω από 25%.
«Η αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής έχει πλέον καταστεί κυρίαρχη τάση σε ολόκληρη την Ευρώπη, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης δεξιάς πολιτικής μετατόπισης» σχολιάζει το Politico. «Τα χαμηλά ποσοστά επιστροφών αποτελούν βασικό επιχείρημα πολιτικών που ζητούν σκληρότερα μέτρα» επισημαίνει. Αν και ορισμένες χώρες, όπως η Γαλλία, εμφανίζονται επιφυλακτικές ως προς την αποδοχή αποφάσεων που λαμβάνονται αλλού εντός της ΕΕ και ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία, «το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιθυμεί τα κράτη-μέλη να αρχίσουν να εφαρμόζουν αμοιβαία τις εντολές απέλασης ήδη από το επόμενο έτος» έγραφαν χθες οι «Financial Times» επικαλούμενοι προσχέδιο της συμφωνίας.
«Το κείμενο αυτό συνιστά σοβαρή οπισθοδρόμηση για τα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια των εξόριστων ανθρώπων προς όφελος μιας ρατσιστικής και λαϊκιστικής ιδεολογίας» σχολίασε η ευρωβουλευτής των Πρασίνων Μελίσα Καμαρά, η οποία συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις εκ μέρους της ευρωομάδας της. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της Διεθνούς Αμνηστίας και της Διεθνούς Επιτροπής Διάσωσης, έχουν επικρίνει τους «κόμβους επιστροφών» ως «νομικές μαύρες τρύπες» για μετανάστες. Οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να εγκριθεί τόσο από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο όσο και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο έχουν διχάσει οι προωθούμενες μεταρρυθμίσεις, επισημαίνει το Politico. Αιτία, αναφέρει, είναι «η προθυμία» της κεντροδεξιάς ευρωομάδας του «Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος να διαμορφώνει πλειοψηφίες με κόμματα της [ακρο]δεξιάς, τα οποία παρέμεναν επί μακρόν αποκλεισμένα από τις ευρωπαϊκές διαδικασίες λήψης αποφάσεων».
Στον αντίποδα όλων αυτών, εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση του Σοσιαλιστή Πέδρο Σάντσεθ στην Ισπανία συνεχίζει ακάθεκτη το πρόγραμμα νομιμοποίησης – υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις – τουλάχιστον 500.000 παράτυπων μεταναστών, κατόπιν λαϊκής πρωτοβουλίας με τη συγκέντρωση υπογραφών και βάσει διατάγματος. Μόνο την πρώτη ημέρα εφαρμογής του νέου μέτρου για το Μεταναστευτικό, στις 16 Απριλίου, κατατέθηκαν πάνω από 13.000 αιτήσεις. Η διαδικασία, που λήγει στις 30 Ιουνίου, αποσκοπεί στην απορρόφηση εκατοντάδων χιλιάδων μακροχρόνια άτυπων εργαζομένων στο επίσημο σύστημα εργασίας, αλλά και στην παροχή κινήτρων για ενίσχυση της λεγόμενης «Αδειας Ισπανίας». Ορος που αναφέρεται σε εγκαταλελειμμένες περιοχές της ενδοχώρας, όπου ο πληθυσμός μειώνεται και γερνά. Το νέο μέτρο έχουν χαιρετίσει μεταξύ άλλων ο γεωργικός τομέας και άλλοι παραγωγικοί φορείς, καθώς και τα εργατικά συνδικάτα, ως τρόπο αντιμετώπισης των ελλείψεων εργατικού δυναμικού, αλλά και των ευρύτερων κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων στην υπό εγκατάλειψη ύπαιθρο. Ωστόσο, η δεξιά και ακροδεξιά αντιπολίτευση επιχειρούν με νομικές προσφυγές και κοινοβουλευτικές έρευνες την ακύρωση εφαρμογής του.
