Ουκρανία – Ισραήλ: Σύγκρουση για τα «κλεμμένα» σιτηρά

Σε τροχιά ανοιχτής διπλωματικής σύγκρουσης εισέρχονται Ουκρανία και Ισραήλ, με αφορμή τον ελλιμενισμό πλοίων που μεταφέρουν ρ προερχόμενα από υπό ρωσική κατοχή ουκρανικά εδάφη, τα οποία το Κίεβο χαρακτηρίζει «κλεμμένα».

Ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατήγγειλε ότι η αποδοχή και αγορά των φορτίων αυτών «δεν μπορεί να αποτελεί νόμιμη επιχειρηματική δραστηριότητα», προειδοποιώντας με κυρώσεις τόσο τους μεταφορείς όσο και ισραηλινά πρόσωπα ή εταιρείες που εμπλέκονται στις συναλλαγές. Η ουκρανική πλευρά υποστηρίζει ότι η Ρωσία κατάσχει συστηματικά σιτηρά από τις κατεχόμενες περιοχές, τις οποίες η Μόσχα αποκαλεί «νέα εδάφη» και οργανώνει την εξαγωγή τους μέσω δικτύων συνδεδεμένων με τις δυνάμεις κατοχής.

Το Τελ Αβίβ απορρίπτει τις κατηγορίες περί «κλεμμένου» φορτίου, δηλώνοντας ότι δεν έχουν παρουσιαστεί αποδείξεις, ενώ το Κίεβο απαντά με διπλωματικές διαμαρτυρίες και προαναγγελία κυρώσεων, ανεβάζοντας τους τόνους. Η υπόθεση, που αφορά τον ελλιμενισμό πλοίων στη Χάιφα και την εκφόρτωση ουκρανικών σιτηρών από κατεχόμενα εδάφη, απειλεί να δοκιμάσει σοβαρά τις διμερείς σχέσεις και να προσθέσει ένα νέο μέτωπο έντασης στον ευρύτερο γεωπολιτικό ανταγωνισμό γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Το Κίεβο είχε υποβάλει παρόμοιες διαμαρτυρίες όταν φορτία κατευθύνονταν προς την Τουρκία, την Αίγυπτο και την Αλγερία.

Ο πρεσβευτής του Ισραήλ στο Κίεβο κλήθηκε στο υπουργείο Εξωτερικών μετά την άφιξη στο λιμάνι της Χάιφας πλοίων που μετέφεραν το επίμαχο φορτίο, όπως ανακοίνωσε χθες ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρίι Σιμπίχα, και του επιδόθηκε ρηματική διακοίνωση διαμαρτυρίας. Ο επικεφαλής της ουκρανικής διπλωματίας ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ ότι η παράνομη διακίνηση «κλεμμένων ουκρανικών σιτηρών» από τη Ρωσία θα μπορούσε να υπονομεύσει τις φιλικές σχέσεις μεταξύ Ουκρανίας και Ισραήλ. Στα μέσα Απριλίου, το Κίεβο είχε ήδη ενημερώσει τις ισραηλινές Αρχές για την άφιξη ενός άλλου πλοίου στη Χάιφα που μετέφερε σιτηρά από κατεχόμενα εδάφη της Ουκρανίας.

Η ισραηλινή εφημερίδα «Haaretz» ανέφερε ότι μέχρι σήμερα τέσσερα τέτοιου τύπου φορτία σιτηρών από την Ουκρανία έχουν ήδη εκφορτωθεί στο Ισραήλ. Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, το Κίεβο είχε λάβει «όλα τα απαραίτητα μέτρα μέσω διπλωματικών διαύλων για να αποτραπούν αυτά τα περιστατικά», κάτι που δεν ήταν αρκετό για να σταματήσει τις παραδόσεις. Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν ήδη αιχμές τη Δευτέρα, όταν ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ Γκιντεόν Σάαρ κατηγόρησε την Ουκρανία ότι δεν παρείχε αποδείξεις για τους ισχυρισμούς. Μέσω X επέκρινε επίσης τον ουκρανό ομόλογό του ότι διεξάγει διπλωματία μέσω των κοινωνικών δικτύων. «Αποδείξεις που να τεκμηριώνουν τους ισχυρισμούς δεν έχουν ακόμη παρασχεθεί. Δεν υποβάλατε καν αίτημα για νομική συνδρομή πριν στραφείτε στα μέσα ενημέρωσης και τα κοινωνικά δίκτυα», δήλωσε ο Σάαρ.

Αντιδράσεις

Το Κίεβο θεωρεί ότι όλα τα σιτηρά που παρήχθησαν στις τέσσερις περιφέρειες τις οποίες η Ρωσία διεκδικεί ως δικές της από το 2022 που εισέβαλε στην Ουκρανία, καθώς και την Κριμαία, η οποία προσαρτήθηκε από τη Ρωσία το 2014, έχουν κλαπεί από τη Μόσχα και στο παρελθόν έχει διαμαρτυρηθεί για την εξαγωγή τους σε άλλες χώρες. «Οι ισραηλινές Αρχές δεν μπορεί να αγνοούν ποια πλοία φτάνουν στα λιμάνια της χώρας και τι φορτίο μεταφέρουν», τόνισε ο ουκρανός πρόεδρος. Προειδοποιώντας ότι η Ουκρανία ετοιμάζει πακέτο κυρώσεων κατά όσων μεταφέρουν τα σιτηρά και κατά των φυσικών και νομικών προσώπων που επιχειρούν να αποκομίσουν κέρδος από το εμπόριό τους, ο Ζελένσκι πρόσθεσε ότι τέτοιες ενέργειες παραβιάζουν και τη νομοθεσία του ίδιου του κράτους του Ισραήλ.

«Αφήστε το Κίεβο να τα βγάλει πέρα μόνο του με το Ισραήλ», είπε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, τονίζοντας ότι η Ρωσία δεν θα εμπλακεί. Ωστόσο, έμποροι ανέφεραν στο Reuters ότι είναι αδύνατο να εντοπιστεί η προέλευση του σιταριού μόλις αυτό αναμειχθεί.

Οπως επισημαίνει το Politico προδιαγράφεται ουσιαστικά κλιμάκωση της έντασης μεταξύ δύο χωρών που ανήκουν ευρύτερα στο ίδιο δυτικό στρατόπεδο. Σχέσεις ωστόσο που έχουν επιβαρυνθεί λόγω της στάσης που τηρεί το Ισραήλ απέναντι στη Ρωσία σε όλη τη διάρκεια του πολέμου.