Ο ελληνικής καταγωγής αμερικανός σκηνογράφος και σχεδιαστής παραγωγής Ντιν Ταβουλάρις, που σε ηλικία 93 ετών άφησε την τελευταία πνοή του την περασμένη εβδομάδα στο Παρίσι (22/4), υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του τομέα του, με μια καριέρα άρρηκτα συνδεδεμένη με του σκηνοθέτη Φράνσις Κόπολα για ταινία του οποίου, τον «Νονό 2», ο Ταβουλάρις κέρδισε το Οσκαρ το 1975.
Αρκεί να πούμε ότι το όνομα Ντιν Ταβουλάρις ανήκει στα δέκα που αναφέρονται στην εισαγωγή του εξαιρετικού βιβλίου «Setting the Scene – The great Hollywood Art Directors» (Φτιάχνοντας τη Σκηνή – Οι μεγάλοι Σκηνογράφοι του Χόλιγουντ, εκδόσεις Abraams). Το βιβλίο πραγματεύεται την ιστορία της σκηνογραφίας και του σχεδιασμού κινηματογραφικής παραγωγής από την εποχή των «Δέκα Εντολών» του Σεσίλ ντε Μιλ μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1990.
Γεννημένος στο Λόουελ της Μασαχουσέτης στις 18 Μαΐου του 1932, ο Κόνσταντιν Ταβουλάρις, αφού εργάστηκε ως βοηθός σκηνογράφου (π.χ. στο «Αμέρικα Αμέρικα» του Ελία Καζάν), υπέγραψε την πρώτη σκηνογραφία του για τον κινηματογράφο στα μέσα της δεκαετίας του 1960 για την κλασική ταινία του Αρθουρ Πεν «Μπόνι και Κλάιντ» (1967). Με τον ίδιο σκηνοθέτη ο Ταβουλάρις θα συνεργαζόταν και στο επίσης κλασικό γουέστερν «Το μεγάλο ανθρωπάκι» (1970), ενώ στη φιλμογραφία του θα βρούμε και το γυρισμένο την ίδια περίοδο «Ζαμπρίσκι Πόιντ» (1970), τη μοναδική ταινία που σκηνοθέτησε ο Μικελάντζελο Αντονιόνι στην Αμερική. Θα βρούμε επίσης την αστυνομική κωμωδία «Οι αετονύχηδες του Μπρινκς» (1979) που σκηνοθέτησε ο Γουίλιαμ Φρίντκιν. Για αυτή την ταινία ο Ταβουλάρις οδηγήθηκε για μια ακόμη φορά στις υποψηφιότητες των Οσκαρ σκηνογραφίας.
Η υποψηφιότητα για Οσκαρ που ο Ταβουλάρις κέρδισε για τον «Νονό 2» δεν ήταν η μόνη που μετρούσε για ταινίες του Κόπολα. Θα ακολουθούσαν υποψηφιότητες για τις ταινίες «Αποκάλυψη τώρα!» (1979), «Τάκερ: ένας άνθρωπος και το όνειρό του» (1988) και «Ο νονός 3» (1990). Η σχέση του Ταβουλάρις με τον συγκεκριμένο σκηνοθέτη αρχίζει με τον «Νονό» (1972) και τελειώνει με την αποτυχημένη ταινία φαντασίας «Τζακ» (1996). Ανάμεσά τους θα μεσολαβούσαν έντεκα ακόμα ταινίες, στις οποίες θα βρούμε σπουδαίες (αν και κάποιες στην εποχή τους παρεξηγημένες) στιγμές του Κόπολα· όπως η «Μια νύχτα ένας έρωτας» (1981), «Η Πέγκι Σου παντρεύτηκε» (1986) και «Ο αταίριαστος» (1983).
Η έκθεση στη Θεσσαλονίκη
Πριν από 21 χρόνια, ο Ντιν Ταβουλάρις τιμήθηκε από το 46ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης μέσω μιας καταπληκτικής έκθεσης που παρουσιάστηκε στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (διοργάνωση της Αττικής Πολιτιστικής Εταιρείας και του ΦΚΘ). Η έκθεση περιελάμβανε σχέδια, σκίτσα, μακέτες, storyboards και άλλα έργα του Ταβουλάρις για τον κινηματογράφο, ενώ ανάμεσα στους επισκέπτες της ήταν ο ίδιος ο Φράνσις Κόπολα που ήθελε με αυτόν τον τρόπο να τιμήσει τον φίλο του.
Στο πλευρό του Ντιν Ταβουλάρις ως το τέλος της ζωής του βρισκόταν η γαλλίδα ηθοποιός Ορόρ Κλεμάν, την οποία παντρεύτηκε το 1986. Γνωρίστηκαν στα γυρίσματα της «Αποκάλυψης τώρα!» όπου η Κλεμάν συμμετείχε ως ηθοποιός και η ειρωνεία είναι ότι ο Κόπολα έκοψε τις σκηνές της από την αρχική κόπια της ταινίας, του 1979. Αργότερα, το 2011, όταν ο σκηνοθέτης παρουσίασε την κόπια «Apocalypse Now Redux», συμπεριέλαβε τις σκηνές της στην ταινία. Η Κλεμάν ήταν η δεύτερη σύζυγός του μετά την Μπάρμπαρα Τζόαν Γουάις, με την οποία ο Ταβουλάρις απέκτησε δύο παιδιά.
