Παραγωγός ταινιών όπως οι «Everest» και «Lone Survivor» και ένθερμος ακτιβιστής, ο Αμερικανός Μπραντ Αντερσεν βρέθηκε σε πολλά σημεία της Μεσογείου, περιλαμβανομένης της Ελλάδας, προκειμένου να σκηνοθετήσει την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του «I was a stranger» που παρακολουθεί το δράμα μιας πρόσφυγος από τη Συρία (Γιασμίν αλ-Μασρί), ενώ προσπαθεί να φτάσει μαζί με την κόρη της στην Αμερική.
Το σενάριο της ταινίας, στην οποία ένας από τους βασικούς πρωταγωνιστές είναι ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης στον ρόλο του Σταύρου, έλληνα λιμενικού παθιασμένου με τη σωτηρία ανθρώπων που χρειάζονται βοήθεια, είναι εμπνευσμένο από την ταινία μικρού μήκους «Refugee», (2020) επίσης του Αντερσεν, ο οποίος μίλησε στα «ΝΕΑ» τηλεφωνικά από το Λος Αντζελες. Διακεκριμένη σε αμέτρητα φεστιβάλ, η ταινία «I was a stranger» έχει κερδίσει πάνω από 50 βραβεία, συμπεριλαμβανομένου του Amnesty International Film Prize στο Φεστιβάλ του Βερολίνου. Κυκλοφόρησε στην Αμερική τον Ιανουάριο του 2026 και από χθες προβάλλεται στη χώρα μας σε διανομή TFG.
Αναφερθείτε λίγο στην ακτιβιστική πορεία σας και στους λόγους που σας ώθησαν προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι ακτιβιστικές μου δραστηριότητες ξεκίνησαν μετά τον μεγάλο σεισμό στην Αϊτή. Τρεις μέρες μετά τον σεισμό πήγα εκεί με μια ομάδα γιατρών και πιάσαμε αμέσως δουλειά. Οι συνθήκες ήταν οι πιο βάρβαρες που θα μπορούσατε να φανταστείτε, αλλά εμείς κάναμε τη διαφορά σώζοντας ζωές – πράγματα που άλλοι δεν μπορούσαν να κάνουν. Από τότε κάτι άλλαξε μέσα μου και κατάλαβα ότι ο ακτιβισμός είναι κάτι αναγκαίο για μένα, κάτι που πρέπει να κάνεις αν θέλεις να ζήσεις αυτή τη ζωή σε αυτόν τον κόσμο. Οπότε, όταν η καρδιά μου λέει ακολούθα αυτό ή εκείνο, εγώ την ακούω και το ακολουθώ.
Σε αυτή την πορεία ακτιβισμού υπήρξε κάποιο περιστατικό που άλλαξε ριζικά τη φιλοσοφία σας στη ζωή;
Στο ίδιο εκείνο ταξίδι της Αϊτής βρέθηκα σε ένα ορφανοτροφείο και η υπεύθυνη του ιδρύματος μου έδωσε στα χέρια ένα νεογέννητο βρέφος – θα πρέπει να ήταν ενός μηνός – και μου είπε «πεθαίνει. Πρέπει να το σώσετε». Με τη στοιχειώδη ιατρική εκπαίδευση που είχα κάνει, προσπάθησα όσο μπορούσα για το βρέφος, αλλά τελικά δεν καταφέραμε να το σώσουμε. Το βρέφος πέθανε στην αγκαλιά μου. Αυτή η εμπειρία με ώθησε στο σημείο να κάνω ό,τι μπορώ για να δείχνω καταστάσεις της πραγματικής ζωής που λαμβάνουν χώρα γύρω μας, ώστε ο κόσμος να νιώσει έτσι όπως εγώ ένιωσα εκείνη την ημέρα. Οχι για να τους πληγώσω, αλλά για να τους ενθαρρύνω, για να τους κάνω συμμέτοχους ώστε να βοηθήσουν. Από εκείνο το περιστατικό και μετά, ξέρω ότι έχω δουλέψει πολύ σκληρά ώστε ο κόσμος να δει πώς μπορεί να βοηθήσει.
Είναι ασφαλές να υποθέσουμε ότι η ενασχόλησή σας με την κινηματογραφική σκηνοθεσία στοχεύει σε έναν συνδυασμό με τις ακτιβιστικές σας δραστηριότητες;
Ναι, απολύτως, τα δύο πάνε χέρι χέρι. Αν μπορούσα να κάνω μόνο ταινίες που θα βοηθούσαν τον κόσμο να δει καλύτερα ορισμένα συγκεκριμένα θέματα, νομίζω ότι δεν θα έκανα τίποτ’ άλλο στη ζωή μου. Δεν είμαι βέβαιος ότι αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει με εμπορικούς όρους, όμως αυτό που πραγματικά θέλω είναι να ωθώ τον κόσμο να πηγαίνει σε σημεία του πλανήτη που μόνο μέσω του κινηματογράφου θα μπορούσε να πάει και να βιώνει καταστάσεις που δεν θα βίωνε ποτέ αν δεν πήγαινε να τις δει σε μια ταινία. Και, κυρίως, θέλω να κάνω τον κόσμο να νιώσει κάτι. Το τι θα νιώσει δεν έχει σημασία. Αρκεί να νιώσει κάτι.
Η ταινία σας προσπαθεί να καλύψει έναν δύσκολο τομέα, το Προσφυγικό, εξετάζοντας όλες τις πλευρές του. Πόση γνώση είχατε πάνω σε αυτό το θέμα εκ των προτέρων, πριν γράψετε το σενάριο;
Εχω δουλέψει με πρόσφυγες περισσότερο από δέκα χρόνια. Συνεργάστηκα με πρόσφυγες στα τρία χρόνια που χρειαζόταν να γράψω το σενάριο και πριν από τη συγγραφή του, θα έλεγα για επτά χρόνια. Οπότε νομίζω ότι είμαι ένας καλός γνώστης αυτού του ζητήματος. Το σενάριο γραφόταν συνέχεια και όλες οι ιστορίες που βλέπουμε στην ταινία είναι εμπνευσμένες από πραγματικές ιστορίες, από ανθρώπους που γνώρισα σε όλο αυτό το ταξίδι βοηθείας που ήθελα να προσφέρω στους πρόσφυγες.
Πόση έρευνα χρειάστηκε να κάνετε για το ελληνικό κομμάτι, τι σας εντυπωσίασε περισσότερο από τις συνθήκες στην Ελλάδα και πώς καταλήξατε στην επιλογή του ηθοποιού Κωνσταντίνου Μαρκουλάκη για τον ρόλο του λιμενικού Σταύρου;
Πρέπει να είχα ήδη έρθει στην Ελλάδα τουλάχιστον 25 φορές πριν από την ταινία, όπως είχα πάει και στην Τουρκία και την Ιορδανία, όπου επίσης έγιναν γυρίσματα. Εκανα τα πάντα. Βοήθησα ανθρώπους να βγουν από το νερό, μοίρασα τσάι, μίλησα με λιμενικούς· έγινε πραγματικά πολύ μεγάλη έρευνα για αυτόν τον χαρακτήρα, τον Σταύρο, που υποδύεται ο Μαρκουλάκης. Μου πρότειναν τον Μαρκουλάκη όταν ζήτησα έναν έλληνα ηθοποιό για τον ρόλο. Μιλήσαμε με Zoom ενώ γύριζα σκηνές στην Ιορδανία. Μου είπε ότι οδηγεί ο ίδιος σκάφος και ενώ συζητούσαμε κατάλαβα ότι δεν υπήρχε άλλη επιλογή, ο Κωνσταντίνος προοριζόταν για αυτόν τον ρόλο. Ο Μαρκουλάκης είναι ένας από τους καλύτερους ηθοποιούς που έχω γνωρίσει – Ελληνες ή Αμερικανούς ή Βρετανούς. Είναι υψίστης κλάσης.
Εχοντας συνομιλήσει με αρκετούς καλλιτέχνες (και Αμερικανούς), έχω καταλάβει ότι στον χώρο σας ο όρος «message movie» (ταινία μηνύματος) δεν είναι και τόσο αρεστός. Εσείς, από την άλλη πλευρά, εμφανίζεστε ο ίδιος μιλώντας για μηνύματα στο τέλος της ταινίας, κάτι που δεν θυμάμαι να έχω ξαναδεί ποτέ. Η ταινία μιλάει από μόνη της. Γιατί θεωρήσατε αναγκαία τη δική σας εμφάνιση;
Αυτή είναι μια θαυμάσια ερώτηση. Γιατί πράγματι πιστεύω ότι η ταινία μιλάει από μόνη της. Αν ήταν στο χέρι μου, δεν θα εμφανιζόμουν σε αυτή τη σκηνή μηνύματος στο τέλος της ταινίας. Η απόφαση ήταν του διανομέα και όφειλα να το κάνω. Δεν είναι σύνηθες, αλλά είναι αυτό που είναι. Με αυτόν τον τρόπο λειτουργούν τα στούντιο, έτσι κάνουν μπίζνες. Ομως επαναλαμβάνω ότι συμφωνώ μαζί σας, η ταινία μιλάει από μόνη της και σίγουρα δεν ήθελα να κερδίσω τίποτα παραπάνω με την εμφάνισή μου.
