Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει αυξήσει κατακόρυφα τα τέλη διέλευσης για τη Διώρυγα του Παναμά που κανονίζονται ύστερα από διαδικασία υποβολής προσφορών. Ταυτόχρονα έχει αυξήσει και τις καθυστερήσεις για τα πλοία που θέλουν να περάσουν ειδικά εάν δεν έχουν κάνει «κράτηση», με ορισμένα τάνκερ να περιμένουν έως και δύο εβδομάδες για να διέλθουν.
Οι μέσες τιμές υποβολής προσφορών τελών διέλευσης για τις δεξαμενές διέλευσης που εξυπηρετούν πλοία κατηγορίας Panamax έφτασαν τον Απρίλιο στα υψηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί από την εταιρεία παροχής στοιχείων Argus, την οποία επικαλείται η Lloyd’s List. Μία από αυτές τις θέσεις (slots) διέλευσης έκλεισε αυτόν τον μήνα στην τιμή των 1,7 εκατομμυρίων δολαρίων, σημειώνεται. Ο μέσος όρος τιμών για αυτή την κατηγορία διέλευσης διαμορφωνόταν στα 837.500 δολάρια. Οι υποβολές προσφορών για διέλευση ήταν πέντε φορές περισσότερες από τα επίπεδα προ πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Θέση διέλευσης (slot) για πλοία τύπου New Panamax (Neopanamax) είχε φτάσει επίσης τα 4 εκατομμύρια δολάρια έπειτα από διαδικασία υποβολής προσφορών (auction) αυτόν τον μήνα, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία. Η τιμή αυτή ισοφαρίζει το ρεκόρ που είχε καταγραφεί τον Νοέμβριο του 2023 όταν η Διώρυγα του Παναμά αντιμετώπιζε ξηρασία και πολλά μεγαλύτερα πλοία δεν μπορούσαν να διέλθουν από βοηθητικές υποδομές της.
Μετά το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, περισσότερα τάνκερ επιδιώκουν να περάσουν από τη Διώρυγα του Παναμά επειδή έχει αυξηθεί η ζήτηση για πετρελαϊκά και άλλα φορτία από τη λεκάνη του Ατλαντικού, δείχνουν τα στοιχεία της Lloyd’s List.
Ειδικότερα, τα φορτία αργού πετρελαίου ή διυλισμένων προϊόντων πετρελαίου συνήθως δεν ρέουν από τη λεκάνη του Ατλαντικού προς την Ασία μέσω των δεξαμενών εξυπηρέτησης Panamax της διώρυγας. Τώρα όμως το κάνουν καθώς η κρίση στα Στενά του Ορμούζ αναγκάζει τους ασιάτες αγοραστές να βρουν εναλλακτικές αφού δεν μπορούν να γίνουν μεταφορές από τον Περσικό Κόλπο και τους παραδοσιακούς προμηθευτές τους στη Μέση Ανατολή.
Η κρίση του Ορμούζ τροφοδοτεί επίσης τη ζήτηση για εξαγωγές προπανίου και βουτανίου από τον Κόλπο του Μεξικού που μεταφέρονται από πολλά μεγάλα ειδικά τέτοια τάνκερ στην Ασία μέσω των δεξαμενών τύπου Neopanamax, δείχνουν τα ίδια στοιχεία.
Η διώρυγα χρησιμοποιεί για τη διέλευση υδατοφράκτες με δεξαμενές, οι οποίες ανυψώνουν τα πλοία περίπου 25 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, που είναι το επίπεδο της τεχνητής λίμνης Γκατούν, και τα χαμηλώνουν πάλι στην άλλη πλευρά στο ύψος της θάλασσας. Οι δεξαμενές αυτές μπορούν να εξυπηρετήσουν συγκεκριμένες διαστάσεις πλοίων.
Χρόνοι αναμονής
Η αύξηση των αποστολών πετρελαίου και καυσίμων των ΗΠΑ μέσω της διώρυγας, η οποία είναι η συντομότερη διαδρομή μεταξύ των ακτών του Κόλπου του Μεξικού και της Ασίας, έχει προκαλέσει αύξηση των χρόνων αναμονής για τα τάνκερ μεταφοράς αργού πετρελαίου που θέλουν να περάσουν από τη δεύτερη σημαντικότερη διώρυγα του κόσμου ύστερα από αυτή του Σουέζ. Ο μέσος χρόνος αναμονής έχει φτάσει πλέον τις 4½ ημέρες που αποτελεί υψηλό έξι εβδομάδων, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας διαχείρισης δεδομένων Kpler.
Η μεγάλη ζήτηση για διελεύσεις έχει ωθήσει ορισμένες εταιρείες να πληρώνουν πολύ μεγάλα ποσά για να αποφύγουν τις μεγάλες ουρές που σχηματίζονται στην είσοδο της διώρυγας. Αυτός είναι και ο λόγος που υποβάλλουν προσφορές διέλευσης σε υψηλές τιμές.
Μεγάλες ναυτιλιακές που χρησιμοποιούν συχνά τη Διώρυγα του Παναμά, όπως όσες μεταφέρουν εμπορευματοκιβώτια αλλά και υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), συνήθως προκρατούν θέσεις σε καθορισμένες τιμές. Οι τιμές αυτές διαμορφώνονται συνήθως πολύ κάτω από τις μέσες τιμές υποβολής προσφορών. Ομως, τελικά, έως και το 30% των συνολικών διελεύσεων από τη διώρυγα μπορεί να γίνει με το καθεστώς υποβολής τέτοιων προσφορών τελών, έδειχναν στοιχεία των «Financial Times».
