Καταλαβαίνω τον θυμό του Νίκου Ανδρουλάκη στην κοινοβουλευτική συζήτηση για το κράτος δικαίου της περασμένης εβδομάδας. Κάπως έπρεπε να επιδείξει τον αντιμητσοτακισμό του, να δηλώσει ηχηρά ότι αυτός είναι ο βασικός πυλώνας που σηκώνει τη ρομφαία κατά της διαφθοράς. Ουσιαστικά, να κλείσει τον δρόμο στους επερχόμενους διεκδικητές του αντιμητσοτακισμού κι, ευρύτερα, του αντισυστήματος, προκειμένου να μείνει τουλάχιστον δεύτερος στην κούρσα των εκλογών. Η επιμονή του για εκλογές τώρα μπορεί να απηχεί και τη μύχια επιθυμία του να πιάσει στον ύπνο τους επερχόμενους οιονεί αντιπάλους του, που ως το τέλος του χρόνου θα έχουν οργανωθεί.
Και οι δύο βασικοί αντίπαλοί του, κατανοώντας ότι η ώρα έχει έλθει, βιάστηκαν να δηλώσουν ότι είναι εδώ. Η Μαρία Καρυστιανού ζορίστηκε να διαβάσει ένα κείμενο καταγγελίας του Κυριάκου Μητσοτάκη τη μέρα της κοινοβουλευτικής μάχης. Τα κατάφερε, έστω κι αν δεν κατάφερε να απαγγείλει σωστά τα επιμέρους νοήματα. Κατανοώ τα όριά της, αναμένω την επιρροή που μπορεί να έχει όχι η πολιτική της οξυδέρκεια, η οποία είναι ανύπαρκτη, αλλά ο συμβολισμός της παρουσίας της και του ονόματός της.
Τις επόμενες εβδομάδες, τον συμβολισμό αυτό θα προσπαθήσει να τον πολλαπλασιάσει. Εχω διαβάσει ότι έρχεται «στο κέντρο», στην Αθήνα, όπου προφανώς έχει ευκολότερη πρόσβαση στο lifestyle του πολιτικού καφενείου. Παράλληλα, θα πηγαίνει στη Λάρισα, στη δίκη, και θα κάνει όπου σταθεί κι όπου βρεθεί δηλώσεις και διακηρύξεις, λέγοντας όσα συνήθως λέει (κάποια στιγμή θα τα μάθει απ’ έξω) – ο λόγος του αντισυστημισμού είναι εύκολος, περιέχει κυρίως καταγγελίες και κατάρες. Προσωπικά, περιμένω για διασκέδαση την προεκλογική περίοδο, όταν θα τη ρωτάνε για το πρόγραμμά της. Περιμένω, επίσης, τους συνεργάτες της· είμαι βέβαιος ότι θα ανατείλουν διάφορα νέα ταλέντα, που θα κάνουν καλύτερες τις μέρες μας. Θα παρακολουθώ, επίσης, με ενδιαφέρον την εξέλιξη της σχέσης της με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου.
Ο Αλέξης Τσίπρας έκανε πιο μεγαλοπρεπή είσοδο. Αφού οι επίγονοί του στο κοινοβούλιο έκαναν αγώνα ποιος θα πει τη μεγαλύτερη αντιμητσοτακική χοντράδα, στο τέλος ο πρώην αρχηγός τους εμφανίστηκε με ένα κόκκινο πρωτοσέλιδο. Στο άρθρο που το υποστήριζε είπε τα ίδια με τους άλλους μέσα στη Βουλή, μόνο που τα είπε, ας πούμε, στην καθαρεύουσα. Το ζουμί: η κυβέρνηση είναι «συνώνυμη της φθοράς και της διαφθοράς» και «ασχημονεί σε βάρος του λαού και της δημοκρατίας», «κακοποιεί το κράτος δικαίου και τη Δικαιοσύνη» και «λεηλατεί τα δημόσια και τα ευρωπαϊκά ταμεία». Μένει να αποκαλύψει ποιοι θα συμπράξουν στο εγχείρημά του, ποιους παλιούς συριζαίους θα έχει μέσα και ποιες νέες μεταγραφές. Και μην ανησυχείτε· θα έρθει και η δημοτική.
Καρυστιανού και Τσίπρας θα είναι δύο υποψηφιότητες κόντρα στον Νίκο Ανδρουλάκη, ο οποίος για την ώρα με μετεγγραφές προσπαθεί να ενισχύσει τον πράσινο ΣΥΡΙΖΑ που έχει χτίσει. Και οι δύο, δυνητικά, θα διεκδικούν ψήφους από τον χώρο του αντισυστήματος. Δεν ξέρω πόσοι έχουν διαρρεύσει από το 41% που πήρε η ΝΔ στις προηγούμενες εκλογές. Αυτό που ξέρω είναι ότι δύσκολα θα δημιουργηθεί ρεύμα ψηφοφόρων από τη ΝΔ προς τον Τσίπρα ή την Καρυστιανού. Ιδίως, όσο επιτίθενται στον Μητσοτάκη, αντί να προσπαθούν να χτίσουν μια οραματική σχέση με τους πολίτες και τα προβλήματα.
Με άλλα λόγια, στον δρόμο προς τις εκλογές τα μέτωπα είναι τα ίδια. Η επισήμανση της ενδεχόμενης μετεκλογικής αβεβαιότητας, και τους επόμενους μήνες, θα είναι το ζήτημα που θα καθορίσει τις τάσεις του εκλογικού σώματος.
Τα στερεότυπα και η πολιτική
Η απαλλαγή της Ευρωπαϊκής Ενωσης από τον Ορμπαν δεν σημαίνει ότι, πλέον, έχει ένα χρονικό διάστημα για να λύσει εκκρεμότητες. Ηδη ο νέος ευρωπαϊκός πονοκέφαλος δρα στον Νότο κι έχει σοσιαλιστικές περγαμηνές. Είναι ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος αύριο θα ζητήσει από την ΕΕ την ακύρωση της συμφωνίας σύνδεσης με το Ισραήλ, θεωρώντας πως η κυβέρνηση Νετανιάχου, παρεμβαίνοντας κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, «παραβιάζει το διεθνές δίκαιο». Ο Σάντσεθ θα επιχειρήσει να ακυρώσει την συμφωνία της ΕΕ με το Ισραήλ, που χρονολογείται από το 2000, επικαλούμενος τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η Ισπανία έχει αμφισβητήσει τη συμφωνία, και το 2024, την περίοδο των ισραηλινών βομβαρδισμών στη Γάζα. Επαναφέρει τώρα το ζήτημα, διεκδικώντας άμεσο αποτέλεσμα.
Εχω την αμυδρά εντύπωση ότι η ηθικολογία αντί της πολιτικής θα συνεχίσει να βασανίζει την Ευρώπη. Παρ’ όλα αυτά, θα παρακολουθήσω τη στάση του ΠΑΣΟΚ στην πρόταση Σάντσεθ, επειδή η ελληνική συμμαχία που έχει χτιστεί με το Ισραήλ είναι στον πυρήνα του εθνικού μας συμφέροντος. Και δεν νομίζω ότι τα αντανακλαστικά του προοδευτισμού είναι αρκετά, για να ορίζουν τη στάση του ΠΑΣΟΚ σε αυτά τα ζητήματα. Αν και θα ήταν παράξενο για μένα, αν το ΠΑΣΟΚ Ανδρουλάκη μπορούσε να κατανοήσει ότι εκτός από τα στερεότυπα υπάρχει και η πολιτική.
